೧.
ಪೀಠಿಕೆ: ಉಗ್ರ ಭೈರವನಿಂದ ಕರುಣಾಮಯಿ 'ಬೈರಪ್ಪ'ನಡೆಗೆ
ಹಿಂದೂ
ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಕಾಲಭೈರವ'
ಎಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಲಯಕರ್ತ.
ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ, ಕಾಲವನ್ನು
(ಸಮಯ ಮತ್ತು ಮರಣವನ್ನು) ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಶಿವನ ಅತ್ಯುಗ್ರ ಸ್ವರೂಪ. ಆದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಭೈರವ
ತತ್ವವು ನಾಥ ಪರಂಪರೆಯ ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡದ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಡನೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಬೆರೆತುಹೋಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಆತ ಕೇವಲ ಭಯದ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ
ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕೃಷಿಕರ ಮನೆದೇವರು, ಅನ್ನದಾತ
ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಕರುಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಕ್ಷಕ.
೨.
ಪುರಾಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಚುಂಚ-ಕಂಚರ ಸಂಹಾರ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉಗಮ
ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿಯ
ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ದುಷ್ಟಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಟರಕ್ಷಣೆಯ ಕಥೆಯಿಂದ
ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಋಷಿ-ಮುನಿಗಳು ತಪಸ್ಸು
ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, 'ಚುಂಚ'
ಮತ್ತು 'ಕಂಚ' ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಅಸುರರು ಅವರಿಗೆ ತೀವ್ರ ಉಪದ್ರವ ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆಗ ಋಷಿಗಳ
ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಒಲಿದು, ಪರಮಶಿವನು
'ಕಾಲಭೈರವ'ನ ಉಗ್ರರೂಪ ತಾಳಿ ಈ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದು ಆ ಇಬ್ಬರೂ
ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
ಸ್ಥಳ
ಪುರಾಣದ ಉಲ್ಲೇಖ:
"ಕಾಲಭೈರವನು
ಋಷಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಚುಂಚ-ಕಂಚರೆಂಬ ಅಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಕಲ್ಯಾಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಇದೇ ಗಿರಿಯಲ್ಲಿ
ನೆಲೆನಿಂತನು." ಸಾಯುವಾಗ ರಾಕ್ಷಸರು ಬೇಡಿದ ವರದಂತೆ, ಚುಂಚನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಇದು 'ಚುಂಚನಗಿರಿ' ಮತ್ತು ಕಂಚನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪಕ್ಕದ 'ಕಂಚಿನಕಲ್ಲು' ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಿತು.
೩. ಯೋಗ
ಮತ್ತು ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ: ನಾಥ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲಾ ಪೀಠ
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ
ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಮಠವು ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹರಿದುಬಂದ ಶೈವ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಾಚೀನ 'ನಾಥ ಪರಂಪರೆ'ಯ (Natha Sampradaya) ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ ಮತ್ತು
ಗೋರಖನಾಥರಿಂದ ಬೆಳೆದ ಈ ಪರಂಪರೆಯು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಲಭೈರವನ ಉಪಾಸನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿತು. ಇಂದಿಗೂ
ಮಠದ ಪೀಠಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಹೆಸರಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 'ನಾಥ'
ಎಂಬ ಬಿರುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಈ ಮಠದ
ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಬಳಿ ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಜಾಗವೇ 'ಜ್ವಾಲಾ ಪೀಠ'.
ಐತಿಹಾಸಿಕ
ಆಧಾರ:
ಇತಿಹಾಸಕಾರ
ಡಾ. ಎಂ. ಚಿದಾನಂದಮೂರ್ತಿ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ, "ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನಾಥ ಪರಂಪರೆಯ ಬೇರುಗಳು
ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ
ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಮಠವು ನಾಥ ಸಿದ್ಧರ ತಪೋಭೂಮಿಯಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ." ಜ್ವಾಲಾ ಪೀಠದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಕಾಲ ಆಂತರಿಕ
ಯೋಗಾಗ್ನಿ (Cosmic Fire) ಇರುತ್ತದೆ
ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ನಾಥ ಪರಂಪರೆಯ ಗುರುಗಳು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಕಾಲಭೈರವನ
ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
೪.
ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜನಪದ: ಕಾಲಭೈರವನು 'ಬೈರೇಗೌಡ'ನಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪಲ್ಲಟ
ಭಾರತೀಯ
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ವಿಸ್ಮಯ. ಸ್ಮಶಾನವಾಸಿ, ರುಂಡಮಾಲಾದಾರಿಯಾದ ಭೈರವನನ್ನು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನ
ದೂರದಿಂದಲೇ ಭಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಕರು
ಆತನನ್ನು ಒಳಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು 'ಅಪ್ಪ'
(ತಂದೆ) ಮತ್ತು 'ಗೌಡ' (ಯಜಮಾನ) ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ 'ಬೈರಪ್ಪ', 'ಬೈರೇಗೌಡ' ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆದರು.
ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ
ಆಧಾರ:
ನಾಡೋಜ
ಶಂ. ಬಾ. ಜೋಶಿ ಅವರು ತಮ್ಮ 'ಕರ್ನಾಟಕ
ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪೂರ್ವಪೀಠಿಕೆ' ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ
ಈ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ: "ಉಗ್ರ ಭೈರವನು ಕನ್ನಡಿಗರ ನಾಲಗೆಯಲ್ಲಿ 'ಬೈರಪ್ಪ'ನಾದ. ಇದು ಆರ್ಯರ ಪುರಾಣದ ಭಯಾನಕ ದೈವವೊಂದನ್ನು,
ದ್ರಾವಿಡ/ಕನ್ನಡದ ಕೃಷಿಕ ಸಮಾಜವು ತನ್ನ
ಕುಟುಂಬದ ಯಜಮಾನನನ್ನಾಗಿ ಆಪ್ತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡ ಅದ್ಭುತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪಲ್ಲಟ." ಆಂಥ್ರೋಪೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ASI)
ಕೂಡ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯವು ಭೈರವನನ್ನು ಕೃಷಿ
ಭೂಮಿಯ ಮತ್ತು ಕುಲದ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವುದನ್ನು ತನ್ನ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
೫.
ಪವಿತ್ರ ಭೂಗೋಳ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ: ಬಿಂದು ಸರೋವರ ಹಾಗೂ ಸ್ತಂಭಾಂಬಿಕೆ
ಯಾವುದೇ
ಶೈವ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
- ಬಿಂದು ಸರೋವರ: ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿಯ
ಬಂಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಸದಾ ಕಾಲ ನೀರು ತುಂಬಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಲ್ಯಾಣಿಯಿದೆ. ಋಷಿಗಳ ದಾಹ ತೀರಿಸಲು
ಪರಮಶಿವನು ತನ್ನ ಜಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಗಂಗೆಯ ಒಂದು ಬಿಂದುವನ್ನು (ಹನಿಯನ್ನು) ಇಲ್ಲಿಗೆ
ಬೀಳಿಸಿದನು ಎಂಬುದು ಐತಿಹ್ಯ. ಭೈರವನ ದರ್ಶನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಈ ತೀರ್ಥ ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಕಡ್ಡಾಯ.
- ಸ್ತಂಭಾಂಬಿಕೆ (ಕಂಬದಮ್ಮ): ತಂತ್ರ
ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ (ಭೈರವಿ) ಅವಿನಾಭಾವ. ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿಯಲ್ಲಿ
ಕಾಲಭೈರವನಿಗೆ 'ಸ್ತಂಭಾಂಬಿಕೆ'ಯು ಶಕ್ತಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಬೆಟ್ಟದ ಕಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಕರುಣಾಮಯಿ ತಾಯಿಯನ್ನು ದರ್ಶಿಸದೆ ಭೈರವನ ದರ್ಶನ
ಪೂರ್ಣವಾಗದು ಎಂದು ಆಗಮಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
೬.
ಆಗಮೋಕ್ತ ಆಚರಣೆ: ಇರುಮುಡಿ ಮತ್ತು ಭೈರವ ದೀಕ್ಷೆ
ಮಂಡಲ
ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ವ್ರತಗಳು ಶಬರಿಮಲೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿಯ ಭೈರವನಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ
ಕಠಿಣವಾದ 'ಭೈರವ ದೀಕ್ಷೆ' (ಇರುಮುಡಿ)
ಆಚರಣೆಯಿದೆ.
ಕಾರ್ತಿಕ
ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ೧೮, ೨೧ ಅಥವಾ
೪೧ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಭೈರವ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಮದ್ಯ-ಮಾಂಸ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಕಪ್ಪು
ಅಥವಾ ಕೇಸರಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಧರಿಸಿ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ 'ಇರುಮುಡಿ' (ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿ) ಹೊತ್ತು
ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಜೀವಾತ್ಮವು (ಭಕ್ತ) ಪರಮಾತ್ಮನೊಂದಿಗೆ
(ಭೈರವನೊಂದಿಗೆ) ನಡೆಸುವ ತಾದಾತ್ಮ್ಯದ ದೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.
೭.
ವಾಸ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ: ಬೃಹತ್ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಭೈರವನ ವಿಗ್ರಹ
ಹಿಂದೆ
ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಭೈರವನಿಗೆ, ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ (Black Granite) ಕದಂಬ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಬೃಹತ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು
ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಮಠದ ೭೧ನೇ ಮಠಾಧೀಶರಾದ ಶ್ರೀ ಬಾಲಗಂಗಾಧರನಾಥ ಮಹಾಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇವರು ನಾಥ ಪರಂಪರೆಯ
ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನ್ನ, ಅಕ್ಷರ
ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ದಾಸೋಹಗಳ ಮೂಲಕ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜಮುಖಿ ಕಾರ್ಯಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು.
ಇಲ್ಲಿನ
ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಆಗಮೋಕ್ತ ಭೈರವನ ಪೂರ್ಣ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದ
ಆಧಾರ:
ಶೈವಾಗಮವಾದ
'ಅಂಶುಮದ್ಭೇದಾಗಮ'ವು ಭೈರವನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ: "ಕಪಾಲಂ
ವಾಮೇ ಹಸ್ತೇ ಅಹಂಕಾರ ವಿನಾಶನಮ್... ಢಮರುಂ ನಾದ ಸ್ವರೂಪಮ್... ಶ್ವಾನವಾಹನಂ ಭೈರವಂ
ನಮಾಮಿ." ಇಲ್ಲಿನ ವಿಗ್ರಹದ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ 'ಕಪಾಲ'ವು
ಮನುಷ್ಯನ ಅಹಂಕಾರದ ನಾಶವನ್ನೂ, 'ಢಮರು'ವು ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೂಲ ಕಂಪನವನ್ನೂ
(ಓಂಕಾರ/ಸಮಯ) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆತನ ಕಾಲ ಬುಡದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳ ಸಂಕೇತವಾದ ಶ್ವಾನವಿರುತ್ತದೆ.
೮.
ಉಪಸಂಹಾರ
ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ
ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಠವಲ್ಲ; ಅದೊಂದು
ಮಹಾನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮನ್ವಯದ ಕೇಂದ್ರ. ಉಪನಿಷತ್ತಿನ 'ರುದ್ರ', ಪುರಾಣಗಳ 'ಕಾಲಭೈರವ',
ತಂತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರದ 'ನಾಥ ದರ್ಶನ', ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಮಣ್ಣಿನ 'ಬೈರಪ್ಪ' — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಏಕೀಭವಿಸಿ, ಕೃಷಿಕನ ಬೆವರಿನೊಡನೆ ಬೆರೆತು ದೈವಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದಿರುವ
ಅನನ್ಯವಾದ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿ ಇದು. ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಬಂದವನಿಗೆ ಆತ ದಾರಿ ತೋರುವ ಬೆಳಕು;
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಿಸಿದವನಿಗೆ ಆತನೇ ಜನ್ಮ
ಜನ್ಮಾಂತರದ ರಕ್ಷಕ!
ಓಂ ಶ್ರೀ
ಕಾಲಭೈರವಾಯ ನಮಃ | ಓಂ ಶ್ರೀ
ಆದಿನಾಥಾಯ ನಮಃ
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಿಲ್ಲ:
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ