ಭಾನುವಾರ, ಜೂನ್ 21, 2026

ಚರಗ

 ಚರಗ: ಕೃಷಿ ಪರಂಪರೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹಾಕಾವ್ಯ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ಇತಿಹಾಸ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ, 'ಚರಗ' ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ; ಅದೊಂದು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ, ಜೈವಿಕ ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭೂಮಿತಾಯಿಯೊಡನೆ ಕೃಷಿಕನಿಗಿರುವ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಸುಗೆಯ ಜ್ವಲಂತ ಸಾಕ್ಷಿ. ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯ "ಚರಗು" ಅಥವಾ "ಚೆದರು" (ಕೈಯಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಎರಚುವುದು) ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಈ ಆಚರಣೆಯು, ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಭೋಗದ ವಸ್ತುವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಜೀವಂತ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುವ ಒಕ್ಕಲುತನದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.

ಈ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಬರಹವು 'ಚರಗ'ದ ಹಿಂದಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನ, ಇತಿಹಾಸ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಮಕ್ಕಳ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಎಳೆಎಳೆಯಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ.

೧. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳ ಉಲ್ಲೇಖ

ಚರಗದ ಇತಿಹಾಸವು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು. ಆದಿಮಾನವನು ಬೇಟೆಗಾರನಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದ 'ಬಲಿ' ಪದ್ಧತಿಯು, ಆತ ಕೃಷಿಕನಾಗಿ (ಒಕ್ಕಲಿಗನಾಗಿ) settle / ನೆಲೆನಿಂತಾಗ / ಸ್ಥಿರವಾದಾಗ, ಭೂಮಿತಾಯಿಯ ಕೃತಜ್ಞತೆಗಾಗಿ 'ಚರಗ' ವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಂಡಿತು. ೯ ಮತ್ತು ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಹಳಗನ್ನಡದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ, ಪಂಪಭಾರತ) ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು 'ಚರು' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ವೈದಿಕ 'ಚರು'ವಿನ ಮೂಲ ಜಾನಪದ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ 'ಚರಗ'ವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಊರಿನ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಚರಗ ಅರ್ಪಿಸಲು ದಾನವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಜಮೀನನ್ನು 'ಬಲಿಗೊಡೆ', 'ರಕ್ತಮಾನ್ಯ' ಅಥವಾ 'ದೇವರ ಚರುಮಾನ್ಯ' ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಇದ್ದ ರಾಜಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.

೨. ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಗಾದೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 'ಚರಗ'

ಒಕ್ಕಲಿಗ ಕೃಷಿ ಪರಂಪರೆಯ ಭಾಷೆ ಎಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಅದು ಕನ್ನಡದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳನ್ನೇ ಪ್ರಭಾವಿಸಿದೆ.

  • ಕಾವ್ಯದ ರೂಪಕವಾಗಿ: ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನು 'ಕರ್ಣಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾಮಂಜರಿ'ಯಲ್ಲಿ ರಣರಂಗವನ್ನು ಕೃಷಿಭೂಮಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ, ಶತ್ರುಗಳ ಕತ್ತರಿಸಿದ ತಲೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತಮಾಂಸಗಳನ್ನು ರಣದೇವತೆಗೆ ಚೆಲ್ಲುವ ಭೀಕರ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು 'ಚರಗ'ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ತಮ್ಮ 'ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು' ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡಿನ ಚರಗದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಅಜರಾಮರಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
  • ಗಾದೆಮಾತು: "ಚರಗ ತಿಂದ ಹೊಲಕ್ಕೆ ರೋಗವಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಗಾದೆಯು ಇಡೀ ಸಮಗ್ರ ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣಾ (Pest Management) ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. 
  • ಜನಪದ ಒಕ್ಕಲು ನುಡಿ: ಚರಗ ಚೆಲ್ಲುವಾಗ ರೈತನು, "ಹುಲಿಗೆ ಹುಲುಸಾಗಲಿ, ಬೆಳೆಗೆ ಬೆರಕೆಯಾಗಲಿ, ಇಲಿ ಹೆಗ್ಗಣ ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳಿಗೆ ಊಟವಾಗಲಿ" ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷಿ ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಎಲ್ಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳಿಗೂ ಸೇರಿದ್ದು ಎಂಬ 'ಸರ್ವಜೀವ ದಯೆ' ಇಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
  • ತ್ರಿಪದಿ ಮತ್ತು ಸೀಮಂತದ ಕಲ್ಪನೆ: ಪೈರು ತೆನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹಾಲು ತುಂಬುವ ಹಂತವನ್ನು ಬಸುರಿ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ, ಒಕ್ಕಲಿಗ ಮಹಿಳೆಯರು "ಸೀಗೆ ಹುಣ್ಣಿವೆ ಬಂತು... ಸೀಮಂತದೊಡಲಿಗೆ" ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಪೈರಿಗೆ ತಾಯಿಯ ವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ ಸೀಮಂತದ ಊಟವಾಗಿ ಚರಗವನ್ನು ಉಣಬಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
  • ನುಡಿಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಒಗಟು: ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಹಂಚುವುದನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ *"ಚರಗ ಚೆಲ್ಲಿದಂತೆ"* ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೌದ್ಧಿಕ ಕ್ರೀಡೆಯಾದ ಒಗಟಿನಲ್ಲಿ, "ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂದದ್ದು, ಮನೇಲಿ ಉಣ್ಣಲಿಲ್ಲ; ಹೊಲದಲೆಲ್ಲಾ ಓಡಾಡಿ, ಗಡಿಯಲ್ಲೇ ನಿಂತಿತು... ಏನದು?" ಎಂದು ಚರಗವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.


೩. ಚರಗದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕತೆ: ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸವಾಲು

ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಕೇವಲ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಚರಗ ಚೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ (Agricultural Science) ಅಡಗಿದೆ:

  •  ಜೈವಿಕ ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ (Biological Pest Control): ಚರಗದ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಕಾಳುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಹೊಲಕ್ಕೆ ಬರುವ ಕೀಟಭಕ್ಷಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಆಮಿಷದ ಜೊತೆಗೆ ಪೈರಿಗೆ ಅಂಟಿರುವ ಮಾರಕ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮರಿಹುಳುಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
  • ಬೆಳೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಾಲ-ಪ್ರಜ್ಞೆ (Crop Phenology): ಸ್ವಾತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಾ ಮಳೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಗಿಯು ಹಾಲುಗಟ್ಟುವ (Milking stage) ಗರ್ಭಿಣಿ ಹಂತದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಳುಗಳು ಸಿಹಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೀಟಗಳ ದಾಳಿ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಿಖರವಾಗಿ ಇದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ 'ಸೀಗೆ ಹುಣ್ಣಿಮೆ'ಯಂದು ಚರಗ ಚೆಲ್ಲುವ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಕಾಲ-ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂತಹುದು.
  • ಮಣ್ಣಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ ವಿಜ್ಞಾನ (Soil Microbiology): ಚರಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಬೇಯಿಸಿದ ಪಿಷ್ಟ (Starch) ಮತ್ತು ನವಧಾನ್ಯಗಳು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಅದು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಲಾಭದಾಯಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಆಹಾರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
  • ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಕ್ರಾಪಿಂಗ್ (Trap Cropping): ಚರಗವನ್ನು ಹೊಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಹಾಕದೆ, ಬದುಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಡಿಯಗುಂಟ ಚೆಲ್ಲಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಇರುವೆ ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳು ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಯಿಂದ ದೂರವುಳಿದು ಗಡಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಆಹಾರ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.


೪. ಚರಗದ ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ

ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮೂರು ರೀತಿಯ ಚರಗಗಳಿವೆ:

  • ಬಿಳಿ ಚರಗ: ನವಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅನ್ನವನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಣ್ಣಿನ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು.
  • ಬೂದಿ ಚರಗ: ಅತಿಯಾದ ಮಳೆಯಿಂದ ಶಿಲೀಂಧ್ರ (Fungus) ರೋಗ ಬಂದಾಗ, ಒಲೆಯ ಬೂದಿ ಮತ್ತು ಕಹಿಬೇವಿನ ಸೊಪ್ಪನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಎರಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೂದಿಯು ಮಣ್ಣಿನ ರಸಕ್ಷಾರತೆಯನ್ನು (pH) ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ರೋಗಾಣು ತಡೆದರೆ, ಇದರಲ್ಲಿರುವ ರಂಜಕ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಹಾಗೂ ಬೇವಿನ 'ಅಜಾಡಿರಕ್ಟಿನ್' (Azadirachtin) ಜೈವಿಕ ಕೀಟನಾಶಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
  • ಕೆಂಪು ಚರಗ: ಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನಿಗೆ ನೀಡುವ ರಕ್ತ/ಮಾಂಸದ ಬಲಿಯು, ಆಧುನಿಕ 'ಬ್ಲಡ್ ಮೀಲ್' (Blood meal) ಗೊಬ್ಬರದಂತೆ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶವನ್ನು (Nitrogen & Iron) ನೇರವಾಗಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.


೫. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಆಚರಣೆ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು 'ಪೋಲಿ'ಯ ಸಂಕೇತ

ಚರಗ ಚೆಲ್ಲುವ ಆಚರಣೆಯು ಕೃಷಿಕನ ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.

  • ಮುಂಜಾನೆ ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಮಾತನಾಡದೆ (ಮೌನವ್ರತ) ಚರಗ ಚೆಲ್ಲಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವ ಅತ್ಯಂತ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸಮಯ (Circadian rhythm).
  •  ಮನೆಯ ಯಜಮಾನ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಉಪವಾಸವಿದ್ದು, ಮಡಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಹೊಸ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆ ಅಥವಾ ಬಿದಿರಿನ ಮಂಕರಿಯಲ್ಲಿ ನೈವೇದ್ಯ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
  • ತಾನು ದುಡಿಯುವ ಮಣ್ಣೇ ದೇವಾಲಯವೆಂದು ನಂಬಿ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೊಲದ ತುಂಬೆಲ್ಲಾ ಓಡಾಡಿ ಚರಗ ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
  • ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಳೆಯಲಾಗದಷ್ಟು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೋರಿ **"ಪೋಲಿಗೋ ಪೋಲಿ"** ಎಂದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಗುತ್ತಾನೆ.
  • ಚರಗ ಚೆಲ್ಲಿದ ನಂತರ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಗೂಢ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಮೋಹ ತೋರದೆ, ತ್ಯಾಗದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡದೆ ನೇರವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ.


೬. ಮಳೆ-ಬೆಳೆಯ ನಂಟು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ (Annadasoha)

ಮುಂಗಾರು ಮತ್ತು ಹಿಂಗಾರು ಮಳೆಗಳ ಸಂಧಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಚರಗವು, ಮಣ್ಣು (ಭೂಮಿ), ಬೀಜ (ಜೀವ) ಮತ್ತು ಮಳೆಯ (ವರುಣ) ನಡುವಿನ ಪವಿತ್ರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಯಿಂದ ಬದುಗಳು ಒಡೆದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಕೃಷಿ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನಾ (Field Audit) ಕಾರ್ಯವೂ ಇದರ ಹಿಂದಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಬರಗಾಲವಿದ್ದರೂ, ಭರವಸೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದ ಒಕ್ಕಲಿಗನು ಹಿಂಗಾರು ಮಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾ ಚರಗ ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಚರಗ ಚೆಲ್ಲಿ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಉಳಿದ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಊರಿನ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಹದಿನೆಂಟು ಕುಲಕಸುಬುದಾರರು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಸಮುದಾಯದವರೊಂದಿಗೆ ಹೊಲದ ಬದುವಿನಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು 'ಸಹಭೋಜನ' ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನ್ನದಾಸೋಹದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು, ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಜಾತಿ-ಮತಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಒಂದಾಗಿಸುವ ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ನಾಡಿನ ಒಕ್ಕಲಿಗರ 'ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ'ದ (Social Harmony) ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ತನ್ನ ಬೆವರಿನ ಫಲವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ, ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಊರಿನ ಜನರಿಗೆ ಹಂಚಿಣ್ಣುವ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಕೃಷಿಕನೇ ಜಗತ್ತಿನ ನಿಜವಾದ ಪಾಲಕ ಎಂಬುದನ್ನು 'ಚರಗ'ದ ಇತಿಹಾಸ ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಟ್ಟಿದೆ.