ವಚನದಲ್ಲಿ ಸವಿತೃ

"ಸವಿತುಃ ಪದಮಂಗಃ ಸ್ಯಾತ್ ಭರ್ಗಸ್ತು ಲಿಂಗಮೇವ ಚ | ಧೀಮಹಿ ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ" ಎಂಬ ಶ್ಲೋಕವು ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುದೇವರ ಈ ವಚನದ ಹೃದಯಭಾಗವಾಗಿದೆ (Hermeneutical Fulcrum).

ಪ್ರತಿ ಪದದ ಅರ್ಥ, ಬಹು-ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು, ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ, ಪಾಠಾಂತರಗಳು, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಮ/ಶರಣರ ಸಂದರ್ಭ) ಮತ್ತು ಈ ವಚನದ ೬ ಹಂತಗಳ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು (Phases 1 to 6) ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಂಶವೂ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗದಂತೆ ಕೆಳಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ಮಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

​ವಿಶೇಷ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ: ಶ್ಲೋಕದ ಸಮಗ್ರ ಆಳ-ವಿಸ್ತಾರಗಳ ಮಹಾ-ನಿರ್ವಚನ (Focused Deep-Dive on the Shloka)

​ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕ:

"ಸವಿತುಃ ಪದಮಂಗಃ ಸ್ಯಾತ್ ಭರ್ಗಸ್ತು ಲಿಂಗಮೇವ ಚ |

ಧೀಮಹಿ ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ ||"

​೧. ಶ್ಲೋಕದ ರಚನೆ, ಛಂದಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪದಚ್ಛೇದ (Structure, Meter & Sandhi Analysis)

• ​ಛಂದಸ್ಸು (Meter): ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತದ 'ಅನುಷ್ಟುಪ್' (ಶ್ಲೋಕ) ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ (ಪ್ರತಿ ಪಾದದಲ್ಲಿ ೮ ಅಕ್ಷರಗಳಂತೆ ೪ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೩೨ ಅಕ್ಷರಗಳು).
• ​ಪದಚ್ಛೇದ (Sandhi Splitting):
  • ​ಸವಿತುಃ + ಪದಮ್ + ಅಂಗಃ + ಸ್ಯಾತ್
  • ​ಭರ್ಗಃ + ತು (ಭರ್ಗಸ್ತು - ವಿಸರ್ಗ ಸಕಾರ ಸಂಧಿ) + ಲಿಂಗಮ್ + ಏವ + ಚ
  • ​ಧೀಮಹಿ + ಪದಮ್ + ಇತಿ + ಏಷಾಮ್ (ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ - ಅನುಸ್ವಾರ ಮತ್ತು ಯಣ್ ಸಂಧಿ)
  • ​ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಮ್ + ಲಿಂಗ-ಸಂಬಂಧಃ
• ​ಅನ್ವಯ ಕ್ರಮ (Syntactic Order): ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ (ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ) ಸವಿತುಃ ಪದಮ್ ('ಸವಿತುಃ' ಎಂಬ ಪದವು) ಅಂಗಃ ಸ್ಯಾತ್ (ಅಂಗವಾಗುತ್ತದೆ); ಭರ್ಗಃ ತು ('ಭರ್ಗ' ಎಂಬ ಪದವಾದರೋ) ಲಿಂಗಮ್ ಏವ ಚ (ಲಿಂಗವೇ ಆಗಿದೆ); ಇತಿ ಏಷಾಮ್ (ಹೀಗೆ ಇವುಗಳ ನಡುವೆ) ಧೀಮಹಿ ಪದಮ್ ('ಧೀಮಹಿ' ಎಂಬ ಪದವು) ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ (ಸ್ಯಾತ್) (ಅಂಗ-ಲಿಂಗಗಳ ಸಂಬಂಧವಾಗಿದೆ).

​೨. ಪ್ರತಿ ಪದದ ಆಳವಾದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಬಹು-ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು (Word-by-Word Polysemous Analysis)

​ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದವೂ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ವೈದಿಕ (Vedic), ಉಪನಿಷತ್ (Upanishadic), ಯೌಗಿಕ (Yogic), ಶೈವಾಗಮಿಕ (Shaivagamic) ಮತ್ತು ಶರಣರ ಅನುಭಾವಿಕ (Sharana Mystical) ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು (Polysemy) ಹೊಂದಿದೆ:

​೧. ಸವಿತುಃ (Savituḥ)

• ​ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ನಿರುಕ್ತ: 'ಸವಿತೃ' (ಋಕಾರಾಂತ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ನಾಮಪದ) ಶಬ್ದದ ಷಷ್ಠೀ ವಿಭಕ್ತಿ ಏಕವಚನ (Genitive Singular - "ಸವಿತೃವಿನ"). ಇದರ ಮೂಲ ಧಾತು ಷೂಞ್ ಪ್ರಾಣಿಗರ್ಭವಿಮೋಚನೇ ಅಥವಾ ಸೂ ಪ್ರೇರಣೇ (ಹೆರುವುದು, ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು, ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬುವುದು, ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು). "ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಸವಿತಾ ಇತಿ ಸವಿತಾ" (ಸಕಲವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವವನು).
• ​ಹಲವು ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು (Multiple Semantic Possibilities):
  1. ​ವೈದಿಕ/ಆಧಿಭೌತಿಕ ಅರ್ಥ (Vedic/Physical): ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯ (The Vivifying Sun). ಜಗತ್ತಿನ ಜಡತ್ವವನ್ನು ಓಡಿಸಿ ಜೀವಸಂಚಾರವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಸೌರಶಕ್ತಿ.
  2. ​ಯೌಗಿಕ/ಪಿಂಡಾಂಡ ಅರ್ಥ (Yogic/Somatic): ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದೊಳಗೆ ಹರಿಯುವ 'ಪ್ರಾಣಸೂರ್ಯ' (ಸೂರ್ಯನಾಡಿ / ಪಿಂಗಳಾ ನಾಡಿ ಹಾಗೂ ಹೃದಯಕಮಲದಲ್ಲಿ ಮಿಡಿಯುವ ಜೀವಚೈತನ್ಯ).
  3. ​ಶೈವಾಗಮಿಕ ಅರ್ಥ (Shaivagamic): ಶಿವನ ಸೃಷ್ಟ್ಯಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯ ಕಿರಣವಾದ 'ಜೀವಾತ್ಮ' (ಪಶು/ಅಣು).
  4. ​ಶರಣರ ಅನುಭಾವಿಕ ಅರ್ಥ ('ಅಂಗ' - Sharana Context): ಶರಣರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 'ಸವಿತುಃ' ಎಂದರೆ ಬಾಹ್ಯ ಆಕಾಶದ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲ; ಪರಶಿವನ ಚೈತನ್ಯದಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿ, ಮತ್ತೆ ಪರಶಿವನ ಕಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ ನಿಂತಿರುವ 'ಚಿದಂಗ' (ಸಾಧಕನ ಕಾಯ/ಜೀವ). ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಹೂವು ಸೂರ್ಯನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುವಂತೆ, ತನ್ನೊಳಗಿನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಲಿಂಗದ ಕಡೆಗೆ ತುಡಿಯುವ ಜೀವವೇ 'ಸವಿತುಃ'.

​೨. ಪದಮ್ (Padam)

• ​ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ನಿರುಕ್ತ: ಪದ್ ಗತೌ (ನಡೆಯುವುದು, ತಲುಪುವುದು, ಅರಿಯುವುದು) ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾದ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ.
• ​ಹಲವು ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು:
  1. ​ವ್ಯಾಕರಣಾರ್ಥ (Linguistic): ಒಂದು ಶಬ್ದ ಅಥವಾ ವಾಕ್ಯಾಂಶ (ಸವಿತುಃ ಎಂಬ ಮಂತ್ರಪದ - Lexeme).
  2. ​ತಾತ್ವಿಕ ಅರ್ಥ (Ontological): ನೆಲೆ, ಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ಹಂತ (Abode/Station - ಶರಣರ ಷಟ್‌ಸ್ಥಲಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ನೆಲೆಯಾದ ಅಂಗಸ್ಥಲ).
  3. ​ಮಾರ್ಗ/ಹೆಜ್ಜೆ (Path/Footstep): ಪರಮಸತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧಕನು ಇಡುವ ಹೆಜ್ಜೆ.
  4. ​ಚಿಹ್ನೆ/ಗುರುತು (Signifier): ಅಂತರಂಗದ ತತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಭಾಷಿಕ ಸಂಕೇತ.

​೩. ಅಂಗಃ / ಅಂಗಮ್ (Aṅgaḥ / Aṅgam)

• ​ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ನಿರುಕ್ತ: ಅನ್ಜ್ ಅಥವಾ ಅಂಗೀ ಗತೌ (ಚಲಿಸುವುದು, ಗುರುತಿಸುವುದು) ಧಾತು. (ವಿಶೇಷ ಸೂಚನೆ: ಶಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ 'ಅಂಗಮ್' ನಪುಂಸಕಲಿಂಗವಾದರೂ, ಶೈವಾಗಮಗಳ ಆರ್ಷೇಯ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಜೀವವಾಚಕವಾಗಿ ಪುಲ್ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಅಂಗಃ ಎಂದು ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿದೆ).
• ​ಹಲವು ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು:
  1. ​ಭೌತಿಕ ಅರ್ಥ (Somatic): ಮನುಷ್ಯನ ಶರೀರ ಅಥವಾ ದೇಹದ ಅವಯವ.
  2. ​ಸಾಧನಾರ್ಥ (Instrumental): ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಗೆ ಉಪಕರಣವಾಗಿರುವ ಕಾರಣಶರೀರ.
  3. ​ಶರಣರ ತ್ರಿವಿಧ ಅಂಗ ಸಿದ್ಧಾಂತ (Threefold Anga in Lingayat Doctrine):
     • ​ತ್ಯಾಗಾಂಗ: ಪ್ರಪಂಚದ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುವ ಸ್ಥೂಲದೇಹ.
     • ​ಭೋಗಾಂಗ: ಲಿಂಗಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಸವಿಯುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮದೇಹ.
     • ​ಯೋಗಾಂಗ: ಲಿಂಗದೊಡನೆ ಸಮರಸವಾಗುವ ಕಾರಣದೇಹ (ಚಿದಂಗ).
  4. ​ದ್ರಾವಿಡ/ಕನ್ನಡ ಸಂವಾದಿ ನೆಲೆ ('ಕಾಯ'): ಕನ್ನಡದ ಮೂಲ ಧಾತುವಾದ 'ಕಾಯಿ' (ಇನ್ನೂ ಮಾಗಬೇಕಾದ ಫಲ) ಎಂಬಂತೆ, ಲಿಂಗದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾಗಿ 'ಹಣ್ಣು' ಆಗಬೇಕಾದ ಸಾಧಕನ ಅಸ್ತಿತ್ವ.

​೪. ಸ್ಯಾತ್ (Syāt)

• ​ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ನಿರುಕ್ತ: ಅಸ್ ಭುವಿ (ಇರುವುದು) ಧಾತುವಿನ ವಿಧಿಲಿಜಂತ (Optative/Potential Mood) ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ ಏಕವಚನ.
• ​ಹಲವು ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು:
  1. ​ನಿರ್ಣಯಾರ್ಥ (Definitional): "ಆಗುತ್ತದೆ / ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು" (Is / Should be understood as).
  2. ​ಅನುಭಾವಿಕ ಸಂಭಾವನಾರ್ಥ (Experiential Potentiality): ಕೇವಲ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರಿ ಹೇಳಿದರೆ 'ಸವಿತುಃ' ಅಂಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸಾಧಕನು ಅನುಭಾವದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ಅಂಗವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ (ಸ್ಯಾತ್).

​೫. ಭರ್ಗಃ (Bhargaḥ) [ಮತ್ತು ತು = ಭರ್ಗಸ್ತು]

• ​ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ನಿರುಕ್ತ: ಭ್ರಸ್ಜ್ ಪಾಕೇ (ಸುಡುವುದು, ಹುರಿಯುವುದು, ಪಕ್ವಗೊಳಿಸುವುದು) ಅಥವಾ ಭಾ ದೀಪ್ತೌ (ಬೆಳಗುವುದು) ಧಾತುವಿನಿಂದ ಬಂದ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ನಾಮಪದ. ತು ಎಂಬುದು ವ್ಯತಿರೇಕ ಮತ್ತು ನಿಶ್ಚಯ ಸೂಚಕ ಅವ್ಯಯ (Whereas / Indeed).
• ​ಹಲವು ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು:
  1. ​ವೈದಿಕ ಅರ್ಥ (Vedic): ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖರವಾದ ಜ್ಯೋತಿ (Radiant Effulgence).
  2. ​ತಾತ್ವಿಕ ನಿರುಕ್ತ (ಭ + ರ + ಗ): 'ಭ' = ಭಾಸಯತಿ (ಲೋಕವನ್ನು ಬೆಳಗುವವನು), 'ರ' = ರಂಜಯತಿ (ಚಿತ್ತಕ್ಕೆ ಪರಮಾನಂದ ನೀಡುವವನು), 'ಗ' = ಗಚ್ಛತಿ/ಗೃಹ್ಣಾತಿ (ಸಕಲವನ್ನೂ ತನ್ನೊಳಗೆ ಅಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವನು).
  3. ​ಯೌಗಿಕ/ಶೈವ ಅರ್ಥ (ಪಾಕಕ್ರಿಯೆ - Alchemical Roasting): "ಭ್ರಸ್ಜತಿ ಪಾಪಾನಿ ಅಜ್ಞಾನಂ ಚ ಇತಿ ಭರ್ಗಃ" — ಸಾಧಕನ ಸಂಚಿತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ, ಭವಬಂಧನದ ಬೀಜಗಳನ್ನೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 'ಅಹಂ' (ನಾನು) ಎಂಬ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ತನ್ನ ಅರಿವಿನ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಭಸ್ಮ ಮಾಡುವ ಪರಶಿವಜ್ಯೋತಿ!
  4. ​ಶರಣರ ಅನುಭಾವಿಕ ಅರ್ಥ ('ಲಿಂಗ'): 'ಕಾಯ'ವೆಂಬ ಹಸಿ ಕಾಯಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಅನುಭಾವದ ಶಾಖದಿಂದ ಪಕ್ವಗೊಳಿಸುವ (ಮಾಗಿಸುವ) ಇಷ್ಟಲಿಂಗ / ಪ್ರಾಣಲಿಂಗ / ಮಹಾಲಿಂಗ. ಇದು ದ್ರಾವಿಡ ಮೂಲದ 'ಚೆನ್/ಕೆಂ' (ಶಿವ = ಕೆಂಪಾದ ಬೆಳಕು/ಅರಿವಿನ ಕಿಚ್ಚು) ಎಂಬ ತತ್ವದ ನೇರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.

​೬. ಲಿಂಗಮೇವ ಚ (Liṅgam ēva ca)

• ​ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ನಿರುಕ್ತ: ಲಿಂಗಮ್ (ಲೀನ್ = ಕರಗುವುದು + ಗಮ್ = ಹೊಮ್ಮುವುದು) + ಏವ (ಮಾತ್ರವೇ - ಅವಧಾರಣಾರ್ಥಕ ಅವ್ಯಯ) + ಚ (ಮತ್ತು - ಸಮುಚ್ಚಯ ಅವ್ಯಯ).
• ​ಹಲವು ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು:
  1. ​ಶೈವಾಗಮಿಕ ಅರ್ಥ: ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಗಳ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾದ ಪರಶಿವ ತತ್ವ.
  2. ​'ಏವ' ಕಾರದ ತಾತ್ವಿಕ ಮೊನಚು (Exclusivity): ವೈದಿಕರು 'ಭರ್ಗ' ಎಂದರೆ ಆಕಾಶದ ಜಡ ಸೂರ್ಯನೆಂದೋ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣು/ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಅನ್ಯ ದೈವವೆಂದೋ ಭಾವಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಅಲ್ಲಮ/ಆಗಮವು ಲಿಂಗಮೇವ (ಅದು ಲಿಂಗವೇ ಹೊರತು ಬೇರೆಯಲ್ಲ!) ಎಂದು ಕಡ್ಡಿ ತುಂಡಾದಂತೆ ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ.
  3. ​ಶರಣರ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ತತ್ವ: ಗುರುವು ಕರಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಕರುಣಿಸಿದ, ಅಂತರಂಗದ ಅರಿವಿನ ಕುರುಹಾದ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ.

​೭. ಧೀಮಹಿ (Dhīmahi)

• ​ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ನಿರುಕ್ತ: ವೈದಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಧ್ಯೈ ಚಿಂತಾಯಾಮ್ (ಧ್ಯಾನಿಸು) ಅಥವಾ ಧಾ ಧಾರಣೇ (ಧರಿಸು/ನೆಲೆಗೊಳಿಸು) ಧಾತುವಿನ ಆತ್ಮನೇಪದ ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ಬಹುವಚನ ರೂಪ.
• ​ಹಲವು ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು:
  1. ​ವೈದಿಕ ಅರ್ಥ: "ನಾವು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ" (We meditate upon).
  2. ​ಅಕ್ಷರ ನಿರುಕ್ತ ('ಧೀ' + 'ಮಹಿ'): 'ಧೀ' ಎಂದರೆ ಬುದ್ಧಿ, ಭಾವ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಅಥವಾ ಕನ್ನಡದ 'ಅರಿವು'; 'ಮಹಿ' ಎಂದರೆ ಮಹತ್ತಾದುದು ಅಥವಾ ಭೂಮಿ/ನೆಲೆ. ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ ಕ್ಷುದ್ರ ಅರಿವನ್ನು ಮಹಾ-ಅರಿವಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವುದು.
  3. ​ಶರಣರ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥ ('ಧಾರಣೆ' ಮತ್ತು 'ಕೂಟ'): ಕೇವಲ ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ (ಧ್ಯೈ), ಬದಲಿಗೆ ಇಷ್ಟಲಿಂಗವನ್ನು ಅಂಗದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣದೊಳಗೆ ಧರಿಸುವುದು (ಧಾ) ಹಾಗೂ ಕಣ್ಣಿನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟು ನಡೆಸುವ ಶಿವಯೋಗದ ಅನುಸಂಧಾನ.

​೮. ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ (Padam-iti-ēṣām)

• ​ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ನಿರುಕ್ತ: ಪದಮ್ (ಪದವು) + ಇತಿ (ಎಂಬುದು) + ಏಷಾಮ್ (ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ / ಅಂಗ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಗಳೆಂಬ ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ).
• ​ಹಲವು ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು:
  1. ​ವಾಕ್ಯಾರ್ಥ: ಗಾಯತ್ರಿಯ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಪದಗಳ ಪೈಕಿ 'ಧೀಮಹಿ' ಎಂಬ ಪದವು.
  2. ​ಸೇತುವೆಯ ಅರ್ಥ: ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ 'ಸವಿತುಃ' (ಅಂಗ) ಮತ್ತು 'ಭರ್ಗಃ' (ಲಿಂಗ) ಎಂಬೆರಡು ಧ್ರುವಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಕೊಂಡಿ.

​೯. ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ (Gāyatryām)

• ​ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ನಿರುಕ್ತ: 'ಗಾಯತ್ರೀ' ಶಬ್ದದ ಸಪ್ತಮೀ ವಿಭಕ್ತಿ ಏಕವಚನ ("ಗಾಯತ್ರಿಯಲ್ಲಿ"). "ಗಾಯಂತಂ ತ್ರಾಯತೇ ಇತಿ ಗಾಯತ್ರೀ" (ಗಾಯನ/ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವವನನ್ನು ಸಂಸಾರ ಭಯದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದು).
• ​ಹಲವು ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು:
  1. ​ವೈದಿಕ ಅರ್ಥ: ಋಗ್ವೇದದ (3.62.10) ವೈಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ.
  2. ​ಯೌಗಿಕ ಅರ್ಥ ('ಗಯ' + 'ತ್ರೀ'): ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ 'ಗಯ' ಎಂದರೆ ಪ್ರಾಣ (ಉಸಿರು/ಜೀವ)! "ಗಯಾನ್ (ಪ್ರಾಣಾನ್) ತ್ರಾಯತೇ ಇತಿ ಗಾಯತ್ರೀ" — ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಊರ್ಧ್ವಮುಖಿಯಾಗಿ ಎತ್ತಿ ರಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಾಣಲಿಂಗ ಯೋಗದಲ್ಲಿ!
  3. ​ಶರಣರ ಅರ್ಥ: ಶಬ್ದಜಾಲದ ವೈದಿಕ ಗಾಯತ್ರಿಯ ಒಳಗಿರುವ ನಿಜವಾದ ಅನುಭಾವದ ರಹಸ್ಯದಲ್ಲಿ.

​೧೦. ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ (Liṅgasambandhaḥ)

• ​ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ನಿರುಕ್ತ: ಲಿಂಗೇನ / ಲಿಂಗಸ್ಯ ಸಂಬಂಧಃ (ಸಮ್ + ಬಂಧ್ = ಸಮ್ಯಕ್ ಬಂಧನ / ಅವಿನಾಭಾವ ಬೆಸುಗೆ).
• ​ಹಲವು ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು:
  1. ​ವ್ಯಾಕರಣಾನ್ವಯ (Syntactic Relation): ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃ (ಸವಿತುಃ/ಅಂಗ) ಮತ್ತು ಕರ್ಮ (ಭರ್ಗ/ಲಿಂಗ) ಇವುಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಕ್ರಿಯಾಸಂಬಂಧ.
  2. ​ಶಕ್ತಿವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ ಅರ್ಥ: ಶಿವ (ಲಿಂಗ) ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ/ಜೀವ (ಅಂಗ) ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಭಕ್ತಿ-ಅರಿವುಗಳ ಸಮರಸ ಬೆಸುಗೆ.
  3. ​ಶರಣರ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಾಂತ ('ಲಿಂಗಾಂಗ ಸಾಮರಸ್ಯ'): ಇಲ್ಲಿ ಬಂಧನವೆಂದರೆ ಸಂಸಾರದ ಕಟ್ಟಲ್ಲ (Bondage); ಬದಲಿಗೆ ಸಂಸಾರದ ಕಟ್ಟನ್ನು ಕಳಚುವ ಅನುಭಾವದ ಬೆಸುಗೆ (Unitive Communion). ಇದು 'ನಾನು' (ಅಹಂ) ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಿ, ಅಂಗವೇ ಲಿಂಗವಾಗುವ (ಪ್ರಣಮದರ್ಥ ತಾನೆ ನಿಮ್ಮ ಮಯವು) ಸ್ಥಿತಿ!

​೩. ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ (Origin & Historical Background of the Shloka)

1. ​ವೈದಿಕ ಮೂಲಪಠ್ಯ (The Vedic Subtext): ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಋಗ್ವೇದದ (೩.೬೨.೧೦) ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದ ಮಧ್ಯಭಾಗವಾದ "ತತ್ಸವಿತುರ್ವರೇಣ್ಯಂ ಭರ್ಗೋ ದೇವಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ" ಎಂಬ ಸಾಲಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಶೈವ-ಅನುಭಾವಿಕ ಭಾಷ್ಯವಾಗಿದೆ (Esoteric Commentary).
2. ​ಶೈವಾಗಮ ಮತ್ತು ವೀರಶೈವಾಗಮಗಳ ಮೂಲ (Āgamic Genealogy): ಈ ಶ್ಲೋಕವು ೧೨ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಿಂದಿನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಶೈವಾಗಮಗಳ (ವೀರಾಗಮ, ವಾತುಲಾಗಮ / ಶುದ್ಧವಾತುಲಾಗಮ, ಮಕುಟಾಗಮ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಜ್ಞಾನಾಗಮ) ಹಾಗೂ 'ಮಂತ್ರಗೋಪ್ಯ' / 'ಶಿವಯೋಗದೀಪಿಕಾ' ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದ ಆಗಮಿಕ ವಚನವಾಗಿದೆ.
   • ​ಪ್ರಾಚೀನ ಶೈವಾಗಮಗಳಲ್ಲಿ ವೈದಿಕ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಶೈವೀಕರಿಸುವ (Shaivization of Vedic Mantras) ಒಂದು ಬೌದ್ಧಿಕ ಚಳುವಳಿಯೇ ನಡೆದಿತ್ತು. ವೈದಿಕರು "ಗಾಯತ್ರಿಯು ಸೂರ್ಯನ ಮಂತ್ರ, ಅದು ಶೈವರ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ" ಎಂದು ವಾದಿಸಿದಾಗ, ಶೈವಾಗಮಿಕರು ಗಾಯತ್ರಿಯ ಪದಗಳನ್ನೇ ಒಡೆದು: "ಗಾಯತ್ರಿಯೂ ಬೇರೆಯಲ್ಲ, ಅದರೊಳಗಿರುವ ಸವಿತು ಎಂದರೆ ಅಂಗ, ಭರ್ಗ ಎಂದರೆ ಶಿವಲಿಂಗ, ಧೀಮಹಿ ಎಂದರೆ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧ!" ಎಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮಂಡಿಸಿದರು.
3. ​ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ಸ್ವೀಕಾರ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರ (Allama's Strategic Appropriation): ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವು ಈ ಆಗಮಿಕ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣದ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ 'ಪ್ರಮಾಣಿಕರ' (ಶಾಸ್ತ್ರಪ್ರಮಾಣವಾದಿಗಳ) ಮುಂದೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರದ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚನ್ನಬಸವಣ್ಣನವರ 'ಕರಣ ಹಸಿಗೆ' ಮತ್ತು 'ಮಂತ್ರಗೋಪ್ಯ', ಗೂಳೂರು ಸಿದ್ಧವೀರಣಾರ್ಯರ 'ಶೂನ್ಯಸಂಪಾದನೆ', ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತದ 'ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿ' ಮತ್ತು ನಂದಿಕೇಶ್ವರನ 'ಲಿಂಗಧಾರಣಚಂದ್ರಿಕಾ' ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕದ ತಾತ್ವಿಕತೆಯು ವೀರಶೈವ-ಲಿಂಗಾಯತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿದೆ.

​೪. ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠಾಂತರಗಳು (Textual Variations of the Shloka)

​ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು (ಓಲೆಗರಿಗಳು) ಮತ್ತು ಮುದ್ರಿತ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕದ ೪ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಠಾಂತರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ:

1. ​ಪಾಠಾಂತರ ೧ (ಅಧಿಕೃತ ಸಂಪಾದಿತ ಪಾಠ - ಸಮಗ್ರ ವಚನ ಸಂಪುಟ / ಡಾ. ಬಿ. ವಿ. ಮಲ್ಲಾಪುರ, ಫ. ಗು. ಹಳಕಟ್ಟಿ): ​"ಸವಿತುಃ ಪದಮಂಗಃ ಸ್ಯಾತ್ ಭರ್ಗಸ್ತು ಲಿಂಗಮೇವ ಚ | ಧೀಮಹಿ ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ"
   • ​ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಶುದ್ಧ ಪಾಠ. ಇಲ್ಲಿ ಅಂಗಃ ಎಂಬ ಆರ್ಷೇಯ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಪ್ರಯೋಗವಿದೆ.

​"ಸವಿತುಃ ಪದಮಂಗಃ ಸ್ಯಾತ್ ಭರ್ಗಸ್ತು ಲಿಂಗಮೇವ ಚ | ಧೀಮಹಿ ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ"



• ​ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಶುದ್ಧ ಪಾಠ. ಇಲ್ಲಿ ಅಂಗಃ ಎಂಬ ಆರ್ಷೇಯ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಪ್ರಯೋಗವಿದೆ.
1. ​ಪಾಠಾಂತರ ೨ (ನೀವು ನೀಡಿದ ಎರಡನೆಯ ಪಠ್ಯ / ಜನಪ್ರಿಯ ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಲಿಪಿದೋಷದ ಪಾಠ): ​"ಸವಿತ: ಪದಮಂಗ:ಸ್ಯಾತ್ ಭರ್ಗಸ್ತು ಲಿಂಗಮೇವ ಚ | ಧೀಮಹಿ ಪದವಿತ್ರೇಷಾಂ ಗಾಯತ್ಯ್ರಾಂ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧ:"
   • ​ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಓಲೆಗರಿಯ ಲಿಪಿದೋಷಗಳಿವೆ (Scribal Corruptions):
     • ​ಸವಿತುಃ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕೊಂಬು (ು) ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿ ಸವಿತ: ಎಂದಾಗಿದೆ.
     • ​ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ (ಪದಮ್ + ಇತಿ + ಏಷಾಮ್) ಎಂಬಲ್ಲಿನ 'ಮಿ' ಅಕ್ಷರವು ಓಲೆಗರಿಯಲ್ಲಿ 'ವಿ' ಯಂತೆ ಕಾಣಿಸಿ, 'ತ್ಯೇ' ಎಂಬುದು 'ತ್ರೇ' ಆಗಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ ಅರಿಯದ ಲಿಪಿಕಾರನು ತನಗೆ ಪರಿಚಿತವಾದ 'ಪವಿತ್ರ' ಪದದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪದವಿತ್ರೇಷಾಂ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಪದವಿತ್ರೇಷಾಂ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ.
     • ​ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ ಎಂಬುದರ ಒತ್ತಕ್ಷರ ಜೋಡಣೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಗಾಯತ್ಯ್ರಾಂ ಎಂದಾಗಿದೆ.

​"ಸವಿತ: ಪದಮಂಗ:ಸ್ಯಾತ್ ಭರ್ಗಸ್ತು ಲಿಂಗಮೇವ ಚ | ಧೀಮಹಿ ಪದವಿತ್ರೇಷಾಂ ಗಾಯತ್ಯ್ರಾಂ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧ:"



• ​ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಓಲೆಗರಿಯ ಲಿಪಿದೋಷಗಳಿವೆ (Scribal Corruptions):
  • ​ಸವಿತುಃ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕೊಂಬು (ು) ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿ ಸವಿತ: ಎಂದಾಗಿದೆ.
  • ​ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ (ಪದಮ್ + ಇತಿ + ಏಷಾಮ್) ಎಂಬಲ್ಲಿನ 'ಮಿ' ಅಕ್ಷರವು ಓಲೆಗರಿಯಲ್ಲಿ 'ವಿ' ಯಂತೆ ಕಾಣಿಸಿ, 'ತ್ಯೇ' ಎಂಬುದು 'ತ್ರೇ' ಆಗಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ ಅರಿಯದ ಲಿಪಿಕಾರನು ತನಗೆ ಪರಿಚಿತವಾದ 'ಪವಿತ್ರ' ಪದದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪದವಿತ್ರೇಷಾಂ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಪದವಿತ್ರೇಷಾಂ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ.
  • ​ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ ಎಂಬುದರ ಒತ್ತಕ್ಷರ ಜೋಡಣೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಗಾಯತ್ಯ್ರಾಂ ಎಂದಾಗಿದೆ.
1. ​ಪಾಠಾಂತರ ೩ (ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಆಗಮಿಕ ಪಾಠ - Hyper-corrected Sanskrit Variant): ​"ಸವಿತುಃ ಪದಮಂಗಂ ಸ್ಯಾತ್ ಭರ್ಗಸ್ತು ಲಿಂಗಮೇವ ಚ | ಧೀಮಹೀತಿ ಪದಂ ತೇಷಾಂ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ ಲಿಂಗಸಂಗಮಃ"
   • ​ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಂಡಿತರ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ 'ಅಂಗ' ಶಬ್ದವನ್ನು ನಪುಂಸಕಲಿಂಗಕ್ಕೆ ತಿದ್ದಿ ಪದಮಂಗಂ ಸ್ಯಾತ್ ಎಂದೂ, ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಗುರು-ಲಘು ನಿಯಮವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಧೀಮಹೀತಿ ಪದಂ ತೇಷಾಂ ಎಂದೂ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

​"ಸವಿತುಃ ಪದಮಂಗಂ ಸ್ಯಾತ್ ಭರ್ಗಸ್ತು ಲಿಂಗಮೇವ ಚ | ಧೀಮಹೀತಿ ಪದಂ ತೇಷಾಂ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ ಲಿಂಗಸಂಗಮಃ"



• ​ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಂಡಿತರ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ 'ಅಂಗ' ಶಬ್ದವನ್ನು ನಪುಂಸಕಲಿಂಗಕ್ಕೆ ತಿದ್ದಿ ಪದಮಂಗಂ ಸ್ಯಾತ್ ಎಂದೂ, ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಗುರು-ಲಘು ನಿಯಮವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಧೀಮಹೀತಿ ಪದಂ ತೇಷಾಂ ಎಂದೂ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
1. ​ಪಾಠಾಂತರ ೪ (ಷಷ್ಠೀ/ತೃತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಪಾಠ): ​"...ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ"
   • ​ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಮೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ (ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ = ಗಾಯತ್ರಿಯಲ್ಲಿ) ಬದಲಿಗೆ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಃ (ಗಾಯತ್ರಿಯ) ಅಥವಾ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ (ಗಾಯತ್ರಿಯಿಂದ) ಎಂಬ ಪಾಠಾಂತರವಿದೆ.

​"...ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ"



• ​ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಇಲ್ಲಿ ಸಪ್ತಮೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ (ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ = ಗಾಯತ್ರಿಯಲ್ಲಿ) ಬದಲಿಗೆ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಃ (ಗಾಯತ್ರಿಯ) ಅಥವಾ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾ (ಗಾಯತ್ರಿಯಿಂದ) ಎಂಬ ಪಾಠಾಂತರವಿದೆ.

​೫. ಅಲ್ಲಮನ ಮತ್ತು ಶರಣರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮಹತ್ವ (The Sharana & Allama Context)

​ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವು ಕನ್ನಡ ವಚನದ ನಡುವೆ ಈ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ತಂದಿರುವುದರ ಹಿಂದೆ ೪ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾದ ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ:

1. ​'ಅಹಂ' (ನಾನು) ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಾಧನೆಗಳ ಬುಡಮೇಲು (Subversion of Ego-Centric Spirituality): ವಚನದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಮನು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ: ಪ್ರಣವವು 'ನಾಹಂ' (ನಾನಲ್ಲ) ಎಂದಿತೇ? 'ಕೋಹಂ' (ನಾನು ಯಾರು?) ಎಂದಿತೇ? 'ಸೋಹಂ' (ಅವನೇ ನಾನು) ಎಂದಿತೇ? 'ಚಿದಹಂ' (ನಾನೇ ಚೈತನ್ಯ) ಎಂದಿತೇ?
   • ​ಗಮನಿಸಿ: ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ 'ಅಹಂ' (ನಾನು / Ego) ಎಂಬ ಪದವು ಬೆನ್ನುಬಿಡದ ಬೇತಾಳದಂತೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದೆ! 'ಸೋಹಂ' (ನಾನೇ ದೇವರು) ಎಂದು ಹೇಳುವ ಅದ್ವೈತಿಯಲ್ಲಿಯೂ 'ನಾನು' ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಹಂಕಾರವು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
   • ​ಆದರೆ ಭರ್ಗೋ ದೇವಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸವಿತುಃ ಪದಮಂಗಃ ಸ್ಯಾತ್... ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ 'ಅಹಂ' (ನಾನು) ಎಂಬ ಪದವೇ ಇಲ್ಲ! ಅಲ್ಲಿರುವುದು ಕೇವಲ ಅಂಗ, ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಬಂಧ ಮಾತ್ರ. 'ನಾನು' ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರದ ಸಾವೇ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಣವವೆಂದು ತೋರಿಸಲು ಅಲ್ಲಮನು ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ.
2. ​ಪ್ರಮಾಣಿಕರ ಆಯುಧದಿಂದಲೇ ಪ್ರಮಾಣಿಕರ ಸೋಲು (Immanent Critique of Scripturalists): ಅಲ್ಲಮನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದು 'ಪ್ರಮಾಣಿಕರ' (ವೇದ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೇ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ನಂಬಿದ ಸನಾತನಿಗಳ/ಪಂಡಿತರ) ಎದುರಿಗೆ. ಅವರಿಗೆ ಕನ್ನಡದ ಅನುಭಾವದ ಮಾತು ಹೇಳಿದರೆ "ಇದಕ್ಕೆ ಶಾಸ್ತ್ರಪ್ರಮಾಣವೆಲ್ಲಿ?" ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲಮನು ಅವರದೇ ಪರಮೋಚ್ಚ ಮಂತ್ರವಾದ ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಶೈವಾಗಮದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕವನ್ನೇ ಮುಂದಿಟ್ಟು: "ನಿಮ್ಮ ಮಂತ್ರವೇ 'ಸೋಹಂ' ಎನ್ನದೆ 'ಲಿಂಗಸಂಬಂಧ'ವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ನೀವು ಬರಿಯ ಶಬ್ದವನ್ನು ಜಗಿಯುತ್ತಾ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮೆರೆಯುತ್ತಿರುವುದೇಕೆ?" ಎಂದು ಅವರ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸುತ್ತಾನೆ.
3. ​ವೈದಿಕ ಗಾಯತ್ರಿಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಕರಣ (Democratization of the Gayatri Mantra): ೧೨ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಶೂದ್ರರು, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಉಚ್ಚರಿಸುವುದಿರಲಿ, ಕಿವಿಯಿಂದ ಕೇಳಿದರೂ ಕಾದ ಸೀಸವನ್ನು ಹುಯ್ಯಬೇಕೆಂಬ ಮನುಸ್ಮೃತಿಯ ಕಟ್ಟಳೆಯಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಮನು ಆ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದ ಗುಟ್ಟನ್ನೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬಯಲು ಮಾಡಿ, "ಗಾಯತ್ರಿ ಎಂದರೆ ಜನಿವಾರ ಹಾಕಿದವರ ಸೂರ್ಯಮಂತ್ರವಲ್ಲ; ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಧರಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಶರಣ-ಶರಣೆಯ ದೇಹಕ್ಕೂ (ಅಂಗಕ್ಕೂ) ಲಿಂಗಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವೇ ಗಾಯತ್ರಿ!" ಎಂದು ಸಾರುವ ಮೂಲಕ ಜಾತಿ-ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯದ ಬುಡವನ್ನೇ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿದನು.
4. ​'ಸಂಬಂಧ'ದಿಂದ 'ತನ್ಮಯತೆ'ಯ ಕಡೆಗೆ (From Linga-Sambandha to 'Nimma Mayavu'): ಶ್ಲೋಕವು ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ (ಅಂಗ-ಲಿಂಗಗಳ ಸಂಬಂಧ) ಎಂಬಲ್ಲಿಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಮನು ಶ್ಲೋಕಕ್ಕಿಂತಲೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ: "ಪ್ರಣಮದರ್ಥ ತಾನೆ ನಿಮ್ಮ ಮಯವು ಗುಹೇಶ್ವರಾ" ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ! ಅಂದರೆ ಸಂಬಂಧವೂ ಕರಗಿ, ಅಂಗವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗುಹೇಶ್ವರನ ಮಯವೇ ಆಗಿಹೋಗುವುದು (Total Ontological Absorption) ಅಲ್ಲಮನ ಅಂತಿಮ ಅನುಭಾವವಾಗಿದೆ.

​೬ ಹಂತಗಳ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಚೌಕಟ್ಟು (Complete 6-Phase Protocol Execution)

​PHASE 1: The Foundational Framework (ಅಡಿಪಾಯದ ಚೌಕಟ್ಟು)

​1. ಪಠ್ಯವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Textual Analysis)

• ​1.1 ಪಾಠಾಂತರಗಳು (Textual Variations):
  • ​ವಚನದ ಪಾಠಾಂತರಗಳು: ಸಮಗ್ರ ವಚನ ಸಂಪುಟ (ಸಂಪುಟ ೨, ವಚನ ಸಂಖ್ಯೆ 958) ಮತ್ತು ವಚನ ಸಂಚಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪಠ್ಯವು (ಪ್ರಣಮವನುಚ್ಚರಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣಿಕರೆಲ್ಲರು...) ಅಧಿಕೃತ ಪಾಠವಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಣಮ -> ಪ್ರಣವ, ಪ್ರಮಾಣಿಕರು -> ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರು, ಎನ್ನದಾಗಿ -> ಎನ್ನಲಾಗಿ, ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ -> ಪದವಿತ್ರೇಷಾಂ ಎಂಬ ಪಾಠಾಂತರಗಳಿವೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಣವ ಇದಹಂ ಎಂದುದೇ ಎನ್ನಲಾಗಿ ಎಂಬ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾಲಿದೆ.
  • ​ಇತರ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಶ್ಲೋಕದ ಬಳಕೆ: ಇದೇ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕವು ಚನ್ನಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನಗಳಲ್ಲಿಯೂ (ಮಂತ್ರಗೋಪ್ಯ ಮತ್ತು ಕರಣಹಸಿಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಶೂನ್ಯಸಂಪಾದನೆಯ ಪ್ರಣವ ನಿರ್ವಚನದಲ್ಲೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿದೆ.
• ​1.2 ಶೂನ್ಯಸಂಪಾದನೆ (Shunyasampadane): ಶೂನ್ಯಸಂಪಾದನೆಯ ನಾಲ್ಕೂ ಪ್ರಮುಖ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ (ಶಿವಗಣಪ್ರಸಾದಿ ಮಹಾದೇವಯ್ಯ, ಹಲಗೆಯದೇವ, ಗುಮ್ಮಳಾಪುರದ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗದೇವ ಮತ್ತು ಗೂಳೂರು ಸಿದ್ಧವೀರಣಾರ್ಯ) 'ಸಿದ್ಧರಾಮಯೋಗಿ ಸ್ಥಲ' ಹಾಗೂ 'ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕನ ಸಂವಾದ / ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ಶೂನ್ಯಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣ ಸಂಧಿ'ಗಳಲ್ಲಿ ಅಜಪಾ ಗಾಯತ್ರಿ ಮತ್ತು ಹಂಸಮಂತ್ರದ ('ಸೋಹಂ') ಮಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಶರಣರ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಯೋಗದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ತಾರ್ಕಿಕ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ವಚನವು ಬರುತ್ತದೆ.
• ​1.3 ಸಂದರ್ಭ (Context of Utterance):
  • ​ಪ್ರೇರಣೆ (Catalyst): ವೇದಾಗಮಗಳ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 'ಸೋಹಂ' (ನಾನೇ ಬ್ರಹ್ಮ) ಎಂದು ಜ್ಞಾನಗರ್ವದಿಂದ ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪಂಡಿತರ (ಪ್ರಮಾಣಿಕರ) ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಟೊಳ್ಳುತನವನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡುವುದು.
  • ​ಸಂವಾದ (Dialogue): ಅನುಭವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತಾತ್ವಿಕ ವಾಗ್ವಾದ (Dialectical Debate).
  • ​ನೆಲೆ (Setting): ಕಲ್ಯಾಣದ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ವಿದ್ವತ್ ಸಭೆ.
• ​1.4 ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದಗಳು (Loaded Terminology): ಪ್ರಣಮ (Pranama/Pranava), ಪ್ರಮಾಣಿಕರು (Epistemological Scripturalists), ನಾಹಂ (Apophatic Negation), ಕೋಹಂ (Existential Inquiry), ಸೋಹಂ (Monistic Identification), ಚಿದಹಂ (Consciousness-Ego), ಸವಿತುಃ (Vivifying Source / Anga), ಭರ್ಗಃ (Self-Effulgent Light / Linga), ಧೀಮಹಿ (Meditative Union), ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ (Integral Linga-Anga Relation), ನಿಮ್ಮ ಮಯವು (Total Divine Pervasion), ಗುಹೇಶ್ವರಾ (Lord of the Cavern of Consciousness).

​2. ಭಾಷಿಕ ಆಯಾಮ (Linguistic Dimension)

• ​2.1 ಪದ-ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Word-for-Word Glossing - 6-Point Table including Every Word of the Shloka):

----------

ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುದೇವರ ವಚನದಲ್ಲಿ ಬರುವ "ಸವಿತುಃ ಪದಮಂಗಃ ಸ್ಯಾತ್ ಭರ್ಗಸ್ತು ಲಿಂಗಮೇವ ಚ | ಧೀಮಹಿ ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ" ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖವಲ್ಲ; ಅದು ವಚನದ ಇಡೀ ತಾರ್ಕಿಕ ಸೌಧವನ್ನು (Dialectical Edifice) ಹೊತ್ತು ನಿಂತಿರುವ ಕೀಲಿಕಲ್ಲು (Keystone).

ವೇದ-ವೇದಾಂತಗಳ ಕೋಟೆಯೊಳಗೇ ನುಗ್ಗಿ, ಅವರದೇ ಪರಮೋಚ್ಚ ಮಂತ್ರವಾದ 'ಗಾಯತ್ರಿ'ಯನ್ನು ಶರಣರ 'ಲಿಂಗಾಂಗ ಸಾಮರಸ್ಯ'ದ (Consubstantial Union of Anga and Linga) ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮರುವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ (Hermeneutical Subversion) ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಸಮಗ್ರ, ಪದ-ಪದಗಳ ಬಹುಮುಖಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ:

೧. ಶ್ಲೋಕದ ಶುದ್ಧ ಪಠ್ಯ, ಪದಚ್ಛೇದ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯ ಕ್ರಮ (Text, Grammatical Parsing & Syntax)

ಶುದ್ಧ ಸಂಪಾದಿತ ಪಠ್ಯ (Critical Text - ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸು):

"ಸವಿತುಃ ಪದಮಂಗಃ ಸ್ಯಾತ್ ಭರ್ಗಸ್ತು ಲಿಂಗಮೇವ ಚ | ಧೀಮಹಿ ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ ||"

ಪದಚ್ಛೇದ (Sandhi Split):

• ಮೊದಲ ಸಾಲು (ಪೂರ್ವಾರ್ಧ): ಸವಿತುಃ + ಪದಮ್ + ಅಂಗಃ (ಅಥವಾ ಅಂಗಮ್) + ಸ್ಯಾತ್ | ಭರ್ಗಃ + ತು (ಭರ್ಗಸ್ತು) + ಲಿಂಗಮ್ + ಏವ (ಲಿಂಗಮೇವ) + ಚ |
• ಎರಡನೆಯ ಸಾಲು (ಉತ್ತರಾರ್ಧ): ಧೀಮಹಿ + ಪದಮ್ + ಇತಿ + ಏಷಾಮ್ (ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ) | ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಮ್ + ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ ||

ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅನ್ವಯ ಕ್ರಮ (Syntactical Order - Prose Order):

• ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಮ್ (ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ)
• ಸವಿತುಃ ಪದಮ್ ('ಸವಿತುಃ' ಎಂಬ ಪದವು) ಅಂಗಃ ಸ್ಯಾತ್ (ಅಂಗವು/ಜೀವವು ಆಗಿದೆ),
• ಭರ್ಗಃ ತು ('ಭರ್ಗಃ' ಎಂಬ ಪದವಾದರೋ) ಲಿಂಗಮ್ ಏವ ಚ [ಸ್ಯಾತ್] (ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ಲಿಂಗವೇ ಆಗಿದೆ),
• ಧೀಮಹಿ ಪದಮ್ ಇತಿ ('ಧೀಮಹಿ' ಎಂಬ ಪದವು ಹೀಗೆ) ಏಷಾಮ್ (ಇವುಗಳ - ಅಂದರೆ ಈ ಅಂಗ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಗಳ) ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ [ಸ್ಯಾತ್] (ಲಿಂಗಸಂಬಂಧವೇ ಆಗಿದೆ).

೨. ಪ್ರತಿ ಪದದ ೬-ಅಂಶಗಳ ಕೋಷ್ಟಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Word-for-Word Glossing Table)

ಪದ (Word)	ನಿರುಕ್ತ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣ (Etymology & Grammar)	ಮೂಲ ಧಾತು (Root Word)	ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥ (Literal Meaning)	ಸಂದರ್ಭೋಚಿತ ಅರ್ಥ (Contextual Meaning)	ಅನುಭಾವಿಕ ಅರ್ಥ (Mystical/Sharana Meaning)	ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಮಾನಾರ್ಥಕಗಳು (English Equivalents)
ಸವಿತುಃ (Savituḥ)	'ಸವಿತೃ' ಶಬ್ದದ ಷಷ್ಠೀ ಏಕವಚನ (ಇಲ್ಲಿ ಅನುಕರಣ ಪ್ರಥಮೆಯಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗ)	ಸೂ (Sū - ಹೆರುವುದು, ಪ್ರೇರಿಸುವುದು)	ಸೂರ್ಯನ / ಪ್ರೇರಕನ	ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದ "ತತ್ಸವಿತುರ್ವರೇಣ್ಯಂ" ಎಂಬಲ್ಲಿನ 'ಸವಿತುಃ' ಪದ	ಪರಶಿವನ ಚಿಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಕುಡಿಯಾದ ಜೀವಾತ್ಮ / ಪಿಂಡಾಂಡ	Of the Vivifier / The term 'Savituḥ'
ಪದಮ್ (Padam)	ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ	ಪದ್ (Pad - ಚಲಿಸು, ನೆಲೆಗೊಳ್ಳು)	ಶಬ್ದವು / ಹೆಜ್ಜೆಯು / ಸ್ಥಾನವು	ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಬ್ದ	ಸತ್ಯವನ್ನು ತೋರುವ ಕುರುಹು ಅಥವಾ ನೆಲೆ (Ontological locus)	The word / The quarter / The state
ಅಂಗಃ (Aṅgaḥ)	ಪುಲ್ಲಿಂಗ/ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನ (ಆಗಮಿಕ ಆರ್ಷ ಪ್ರಯೋಗ)	ಅಂಗ್ (Aṅg - ಚಲಿಸು, ಗುರುತಿಸು) / ಕನ್ನಡ ಸಂವಾದಿ: ಕಾಯ (ಕಾಯಿ)	ಶರೀರವು / ಅವಯವವು	ಉಪಾಸಕನಾದ ಜೀವ ಅಥವಾ ಸಾಧಕನ ದೇಹ	ತ್ಯಾಗಾಂಗ, ಭೋಗಾಂಗ, ಯೋಗಾಂಗಗಳಾಗಿ ಮಾಗುವ ಚಿದಂಗ	The Embodied Self / The Individual Soul-Body
ಸ್ಯಾತ್ (Syāt)	ವಿಧಿಲಿಜಂತ (Optative) ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ ಏಕವಚನ	ಅಸ್ (As - ಇರು / ಬಾಳು)	ಆಗಿರಲಿ / ಆಗಬಹುದು / ಆಗಿದೆ	ಶಾಸ್ತ್ರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು	ಅನುಭಾವದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು	Shall be / Is understood as
ಭರ್ಗಸ್ತು (Bhargastu)	ಭರ್ಗಃ (ಪ್ರಥಮಾ ಏ.ವ.) + ತು (ಅವ್ಯಯ) - ವಿಸರ್ಗ ಸಂಧಿ	ಭೃಜ್ (Bhṛj - ಸುಡು / ಬೆಳಗು)	ಮತ್ತು ಆ ತೇಜಸ್ಸಾದರೋ	ಗಾಯತ್ರಿಯ "ಭರ್ಗೋ ದೇವಸ್ಯ" ಎಂಬಲ್ಲಿನ 'ಭರ್ಗ' ಪದವು	ಅಜ್ಞಾನ-ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಬೆಳಗುವ ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶಕ ಮಹಾಜ್ಯೋತಿ	And 'Bharga' indeed / As for the Effulgence
ಲಿಂಗಮೇವ (Liṅgamēva)	ಲಿಂಗಮ್ (ಪ್ರಥಮಾ ಏ.ವ.) + ಏವ (ಅವಧಾರಣಾರ್ಥಕ ಅವ್ಯಯ)	ಲಿಂಗ್ (Liṅg) / ಲೀ + ಗಮ್ (ಲಯ ಮತ್ತು ಗಮನ)	ಲಿಂಗವೇ (ಬೇರೆಯಲ್ಲ)	ಪರಶಿವನ ಕುರುಹಾದ ಇಷ್ಟಲಿಂಗವೇ ಆಗಿದೆ	ವಿಶ್ವದ ಉತ್ಪತ್ತಿ-ಲಯಗಳ ಮೂಲವಾದ ಬಯಲ ಚೈತನ್ಯವೇ ಆಗಿದೆ	Verily the Linga alone
ಚ (Ca)	ಸಮುಚ್ಚಯಾರ್ಥಕ ಅವ್ಯಯ (Conjunction)	ಚ (ಜೋಡಿಸು)	ಮತ್ತು	ಹಾಗೂ (ಮೊದಲ ವಾಕ್ಯದೊಡನೆ ಸಮನ್ವಯ)	ಅಂಗ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಗಳ ಸಮಾನ ಸತ್ಯತೆಯ ಜೋಡಣೆ	And / Also
ಧೀಮಹಿ (Dhīmahi)	ವೈದಿಕ ಆತ್ಮನೇಪದ ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ ಬಹುವಚನ	ಧೀ / ಧ್ಯೈ (ಧ್ಯಾನಿಸು) ಅಥವಾ ಧಾ (ಧಾರಣೆ ಮಾಡು)	ನಾವು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ / ಧರಿಸುತ್ತೇವೆ	ಗಾಯತ್ರಿಯ ಕೊನೆಯ ಪದವಾದ 'ಧೀಮಹಿ' ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಪದ	ಕೇವಲ ಮಾನಸಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲ; ಅರಿವಿನಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಸಂಧಾನ	"We meditate upon" / "We hold in awareness"
ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ (Padamityēṣām)	ಪದಮ್ + ಇತಿ (ಅವ್ಯಯ) + ಏಷಾಮ್ (ಷಷ್ಠೀ ಬಹುವಚನ) - ಯಣ್ ಸಂಧಿ	ಪದ್ + ಇ + ಇದಮ್	ಎಂಬ ಪದವು ಹೀಗೆ ಇವುಗಳ	'ಧೀಮಹಿ' ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಈ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಅಂಗ-ಲಿಂಗಗಳ	ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ, ಪ್ರಣವ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿಯ ಘಟಕಗಳೆಲ್ಲದರ	The word thus, of these
ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ (Gāyatryām)	'ಗಾಯತ್ರೀ' ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಶಬ್ದದ ಸಪ್ತಮೀ ಏಕವಚನ	ಗೈ (ಹಾಡು) / ಗಯ (ಪ್ರಾಣ) + ತ್ರೈ (ರಕ್ಷಿಸು)	ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ	ವೈದಿಕ ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರದ ಒಳರಚನೆಯಲ್ಲಿ	ಪ್ರಾಣವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಅರಿವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ ಜೀವನಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ	Within the Gayatri Mantra
ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ (Liṅgasambandhaḥ)	ಲಿಂಗ + ಸಂಬಂಧಃ (ಷಷ್ಠೀ ತತ್ಪುರುಷ ಸಮಾಸ)	ಲಿಂಗ್ + ಸಮ್ + ಬಂಧ್ (ಬೆಸೆಯು)	ಲಿಂಗದೊಡನೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವು	ಅಂಗಕ್ಕೂ ಲಿಂಗಕ್ಕೂ ಇರುವ ಅವಿನಾಭಾವ ಯೋಗವು	ದ್ವೈತ-ಅದ್ವೈತಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಲಿಂಗಾಂಗ ಸಾಮರಸ್ಯವು	The Integral Linga-Relation / Communion

೩. ಪ್ರತಿ ಪದದ ಬಹುಮುಖಿ ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು (Polysemic Analysis Across 5 Hermeneutical Planes)

ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪದವೂ ಒಂದೇ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಭಾರತೀಯ ದರ್ಶನ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶರಣರ ಅನುಭಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದಕ್ಕೂ ಐದು ಪದರಗಳ ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ (Five Semantic Horizons):

೧. 'ಸವಿತುಃ' (Savituḥ) — ಪದದ ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು:

• ವೈದಿಕ/ನಿರುಕ್ತ ನೆಲೆ (Vedic/Etymological): ಯಾಸ್ಕನ ನಿರುಕ್ತದ ಪ್ರಕಾರ "ಸವಿತಾ ಸರ್ವಸ್ಯ ಪ್ರಸವಿತಾ" — ಜಗತ್ತಿನ ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳನ್ನು ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಸಿ, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಜೀವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಸೂರ್ಯದೇವ.
• ಯೌಗಿಕ ನೆಲೆ (Yogic/Somatic): ಮನುಷ್ಯ ಶರೀರದೊಳಗಿನ 'ಸೂರ್ಯನಾಡಿ' (ಪಿಂಗಳಾ ನಾಡಿ) ಮತ್ತು ಜೀವಚೈತನ್ಯವಾದ 'ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ' (Vital Breath).
• ಆಗಮಿಕ ನೆಲೆ (Agamic): ಶಿವನ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಚಿಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಫುರಣ.
• ಶರಣರ ಅನುಭಾವ ನೆಲೆ (Sharana Mystical): ಇಲ್ಲಿ 'ಸವಿತುಃ' ಎಂದರೆ 'ಅಂಗ' (ಜೀವಾತ್ಮ/ಕಾಯ). ಏಕೆ? ಸೂರ್ಯನು ಹೇಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಶರಣನ ದೇಹವು (ಅಂಗವು) ಜಡವಲ್ಲ, ಪಾಪದ ಮೂಟೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಸ್ವತಃ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 'ಚಿದಂಗ' (Conscious Body).
• ದ್ರಾವಿಡ/ದೇಶಿ ಸಂವಾದಿ ನೆಲೆ: ವಚನಕಾರರು 'ಅಂಗ'ಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ 'ಕಾಯ' (ಮೂಲ ಧಾತು: ಕಾಯಿ - Unripe fruit). 'ಸವಿತು' (ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲು) ಕಾಯಿಯನ್ನು ಹಣ್ಣನ್ನಾಗಿ ಮಾಗಿಸುವಂತೆ, ಜೀವದೊಳಗಿನ ಅರಿವಿನ ಕಾವು ಕಾಯವನ್ನು ಮಾಗಿಸಿ ಲಿಂಗಾರ್ಪಿತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

೨. 'ಭರ್ಗಃ' (Bhargaḥ) — ಪದದ ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು:

• ವೈದಿಕ ನೆಲೆ: ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಖರವಾದ ಜ್ಯೋತಿ.
• ನಿರುಕ್ತ ಮತ್ತು ಶೈವ ನೆಲೆ: 'ಭೃಜ್' ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾದ ಪದ. "ಭರ್ಜಯತಿ ಪಾಪಾನಿ ಅಜ್ಞಾನಾನಿ ಚ ಇತಿ ಭರ್ಗಃ" — ಯಾವುದು ಸಾಧಕನ ಅಜ್ಞಾನ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಚಿತ ಕರ್ಮಗಳ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹುರಿದು (ಸುಟ್ಟು) ಹಾಕುತ್ತದೆಯೋ ಆ ಪರಮಾಗ್ನಿಯೇ ಭರ್ಗ (ರುದ್ರ/ಶಿವ).
• ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಕ್ಷರ-ನಿರುಕ್ತ (Acronymic Hermeneutics):
  • ಭ = ಭಾಸಯತಿ ಲೋಕಾನ್ (ಲೋಕಗಳನ್ನು ಬೆಳಗುವವನು)
  • ರ = ರಂಜಯತಿ ಭೂತಾನಿ (ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ನೀಡುವವನು)
  • ಗ = ಗಚ್ಛತಿ / ಗಿರತಿ ಸಂಸಾರಂ (ಭವಬಂಧನವನ್ನು ನುಂಗುವವನು)
• ಶರಣರ ಅನುಭಾವ ನೆಲೆ: ಇಲ್ಲಿ ಭರ್ಗವೆಂದರೆ ಬಾಹ್ಯ ಆಕಾಶದ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಶರಣನ ಕರಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭಾವದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುವ 'ಇಷ್ಟಲಿಂಗ / ಮಹಾಲಿಂಗ'.
• ದ್ರಾವಿಡ ಮೂಲ ನೆಲೆ: ಶಿವನ ಮೂಲ ಧಾತುವಾದ 'ಚೆನ್ / ಕೆಂ' (ಕೆಂಪು/ಬೆಳಕು/ಪರಿಶುದ್ಧ ಜ್ವಾಲೆ) ಎಂಬುದರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂವಾದಿಯೇ 'ಭರ್ಗ' (ಉರಿಯುವ ಬೆಳಕು).

೩. 'ಧೀಮಹಿ' (Dhīmahi) — ಪದದ ಅರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು:

• ವೈದಿಕ ವ್ಯಾಕರಣ ನೆಲೆ: 'ಧ್ಯೈ' (ಚಿಂತನೆ ಮಾಡು) ಧಾತುವಿನ ವೈದಿಕ ರೂಪ — "ನಾವು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ".
• ಉಪನಿಷತ್/ದಾರ್ಶನಿಕ ನೆಲೆ: 'ಧಾ' (ಧಾರಣೆ ಮಾಡು) + 'ಧೀ' (ಬುದ್ಧಿ/ಪ್ರಜ್ಞೆ) — "ನಾವು ನಮ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಪರಂಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ".
• ಭಾಷಿಕ ಅಂಗಚ್ಛೇದ ನೆಲೆ: ಧೀ (ಅರಿವು/ಪ್ರಜ್ಞೆ) + ಮಹಿ (ಮಹತ್/ವಿಸ್ತಾರವಾಗುವುದು) — ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದ ಸಂಕುಚಿತ ಪ್ರಜ್ಞೆಯು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ವಿಶ್ವಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.
• ಶರಣರ 'ಲಿಂಗಸಂಬಂಧ' ನೆಲೆ: ಇದು ಅಲ್ಲಮನ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಒಳನೋಟ. ವೇದಾಂತಿಗಳು ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಅಹಂ' (ನಾನು) ಎಂಬ ನಾಮಪದವನ್ನು ಹುಡುಕಿದರೆ, ಅಲ್ಲಮನು ಗಾಯತ್ರಿಯ 'ಧೀಮಹಿ' ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಪದದಲ್ಲಿ (Verb of Communion) ಮಂತ್ರದ ಜೀವವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ! ಅಂಗವನ್ನೂ ಲಿಂಗವನ್ನೂ ಬೆಸೆಯುವ ಸೇತುವೆಯೇ 'ಧೀಮಹಿ'. ಇದು ಕೇವಲ ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಮಾಡುವ ಮಾನಸಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲ; ಕರಸ್ಥಲದ ಇಷ್ಟಲಿಂಗವನ್ನು ಕಣ್ಣಿನ ದೃಷ್ಟಿ, ಪ್ರಾಣದ ಉಸಿರು ಮತ್ತು ಭಾವದ ಅರಿವಿನಿಂದ ಕೂಡುವ 'ಶಿವಯೋಗ ಸಂಧಾನ'.

೪. 'ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ' (Padamityēṣām) — ಬಹ್ವರ್ಥ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು:

ಇಲ್ಲಿ ಏಷಾಮ್ (ಇವುಗಳ - ಪುಲ್ಲಿಂಗ/ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ ಷಷ್ಠೀ ಬಹುವಚನ) ಎಂಬ ಬಹುವಚನ ಪ್ರಯೋಗವಿದೆ. ಅಂಗ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಎಂಬವು ಎರಡೇ ಆಗಿದ್ದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ ದ್ವಿವಚನ (ಅನಯೋಃ) ಬರಬೇಕಿತ್ತು; ಆದರೆ ಬಹುವಚನ (ಏಷಾಮ್) ಬಂದಿರುವುದರ ರಹಸ್ಯವೇನು?

• ಸಾಧ್ಯತೆ ೧: ಗಾಯತ್ರಿಯ ಮೂರು ಪಾದಗಳಾದ ಸವಿತುಃ, ವರೇಣ್ಯಂ, ಭರ್ಗೋ ದೇವಸ್ಯ ಎಂಬೆಲ್ಲ ಪದಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಬಂಧ.
• ಸಾಧ್ಯತೆ ೨: ಶರಣರ ತ್ರಿವಿಧ ಅಂಗಗಳಾದ ತ್ಯಾಗಾಂಗ, ಭೋಗಾಂಗ, ಯೋಗಾಂಗ ಮತ್ತು ತ್ರಿವಿಧ ಲಿಂಗಗಳಾದ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ, ಪ್ರಾಣಲಿಂಗ, ಭಾವಲಿಂಗ — ಈ ಆರೂ ತತ್ವಗಳ (ಬಹುವಚನ) ನಡುವಣ ಸಮಗ್ರ ಸಂಬಂಧ!
• ಸಾಧ್ಯತೆ ೩: ಪ್ರಣವ (ಓಂಕಾರ), ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ (ನಮಃ ಶಿವಾಯ) ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿ — ಈ ಮೂರೂ ಮಂತ್ರಗಳ ಅಂತಿಮ ಸಾರವು ಒಂದೇ ಎಂಬ ಸಮನ್ವಯ.

೪. ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ (Origin, Lineage & Agamic Background)

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿತು ಎಂಬುದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಸ್ಥ ಜಾಡು (Textual Genealogy) ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ:

1. ಋಗ್ವೇದದ ಮೂಲ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರ (Rigveda 3.62.10): ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಋಷಿಯ ದರ್ಶನವಾದ ಸಾವಿತ್ರಿ/ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರ: "ಓಂ ಭೂರ್ಭುವಃ ಸ್ವಃ | ತತ್ಸವಿತುರ್ವರೇಣ್ಯಂ ಭರ್ಗೋ ದೇವಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ | ಧಿಯೋ ಯೋ ನಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ||" ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ 'ಸವಿತುಃ', 'ಭರ್ಗಃ' ಮತ್ತು 'ಧೀಮಹಿ' ಎಂಬ ಮೂರು ಕೇಂದ್ರ ಪದಗಳನ್ನೇ ಪ್ರಸ್ತುತ ಶ್ಲೋಕವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.
2. ಶೈವಾಗಮಗಳ ಉತ್ತರಭಾಗ (Shaiva Agamas - Vathula, Makuta & Veeragama Tradition): ಕ್ರಿ.ಶ. 8 ರಿಂದ 11ನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದ ವಾತುಲಾಗಮ (Vāthulāgama), ಮಕುಟಾಗಮ (Makuṭāgama), ಪರಮೇಶ್ವರಾಗಮ (Paramēśvarāgama) ಮತ್ತು ವೀರಾಗಮ (Vīrāgama) ಗಳ ಉತ್ತರಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವೈದಿಕ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಶೈವ-ಲಿಂಗ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ (Agamic Re-appropriation) ಪರಂಪರೆ ಬೆಳೆಯಿತು. ವೈದಿಕರು ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಸೂರ್ಯೋಪಾಸನೆಯೆಂದು ಕರೆದಾಗ, ಶೈವಾಗಮಿಕರು "ಸವಿತುಃ ಪದಮಂಗಃ ಸ್ಯಾತ್..." ಎಂಬ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲಕ ಗಾಯತ್ರಿಯು ಸಾಕ್ಷಾತ್ 'ಅಂಗ-ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧ'ವನ್ನೇ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾರಿದರು.
3. ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಸ್ವೀಕಾರ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರ (12th Century Kalyana): ಅನುಭವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಚನ್ನಬಸವಣ್ಣನವರು ಈ ಆಗಮಿಕ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚನ್ನಬಸವಣ್ಣನವರ 'ಮಂತ್ರಗೋಪ್ಯ' ಮತ್ತು 'ಕರಣಹಸುಗೆ' ಹಾಗೂ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿಯ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಷಟ್‌ಸ್ಥಲಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಂಗ-ಲಿಂಗಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ವಿಸ್ತೃತ ಚರ್ಚೆಯಿದೆ.
4. ನಂತರದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ (Post-12th Century Texts): ವಚನ ಚಳುವಳಿಯ ನಂತರ ರಚಿತವಾದ 'ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿ', ಮಯಿದೇವನ 'ಅನುಭವಸೂತ್ರ', ನೀಲಕಂಠ ಶಿವಾಚಾರ್ಯರ 'ಕ್ರಿಯಾಸಾರ' ಮತ್ತು ನಂದಿಕೇಶ್ವರನ 'ಲಿಂಗಧಾರಣ ಚಂದ್ರಿಕೆ' ಗ್ರಂಥಗಳು ಇದೇ ಶ್ಲೋಕದ ತರ್ಕವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಧಾರಣೆಯೇ ನಿಜವಾದ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿ ಜಪವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದವು.

೫. ಪಾಠಾಂತರಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Textual Variations & Paleographical Analysis)

ನೀವು ನೀಡಿದ ಎರಡು ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪಾಠಾಂತರಗಳ (Textual Variants) ತುಲನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಛಂದೋಬದ್ಧ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಹೀಗಿದೆ:

ಭಾಗ	ಪಾಠಾಂತರ ೧ (ಅಧಿಕೃತ ಸಂಪಾದಿತ ಪಾಠ)	ಪಾಠಾಂತರ ೨ (ನೀವು ನೀಡಿದ ೨ನೇ ಪಠ್ಯ)	ಪಾಠಾಂತರ ೩ (ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತ/ಆಗಮ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು)	ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ತೀರ್ಮಾನ (Critical Verdict)
ಪಾದ ೧	ಸವಿತುಃ ಪದಮಂಗಃ ಸ್ಯಾತ್	ಸವಿತ: ಪದಮಂಗ:ಸ್ಯಾತ್	ಸವಿತುಃ ಪದಮಂಗಂ ಸ್ಯಾತ್	'ಸವಿತುಃ' ಎಂಬುದೇ ಸರಿ (ಮೂಲ ಗಾಯತ್ರಿಯಲ್ಲಿ 'ತತ್ಸವಿತುಃ' ಇರುವುದರಿಂದ). 'ಸವಿತಃ' ಎಂಬುದು ಓಲೆಗರಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಬು ('ು') ಅಳಿಸಿಹೋದ ಲಿಪಿದೋಷ. ಇನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ 'ಅಂಗ' ನಪುಂಸಕಲಿಂಗವಾದ್ದರಿಂದ ಪದಮಂಗಂ ಸ್ಯಾತ್ ವ್ಯಾಕರಣಬದ್ಧ; ಆದರೆ ವಚನಕಾರರು ಜೀವವಾಚಕವಾಗಿ ಪುಲ್ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಪದಮಂಗಃ ಸ್ಯಾತ್ ಎಂದು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪಾದ ೨	ಭರ್ಗಸ್ತು ಲಿಂಗಮೇವ ಚ	ಭರ್ಗಸ್ತು ಲಿಂಗಮೇವ ಚ	ಭರ್ಗೋ ವೈ ಲಿಂಗಮೇವ ಚ	ಭರ್ಗಸ್ತು ಲಿಂಗಮೇವ ಚ (8 ಅಕ್ಷರಗಳ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಪಾದ) ಎಲ್ಲಾ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲೂ ಏಕರೂಪಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಪಾದ ೩	ಧೀಮಹಿ ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ	ಧೀಮಹಿ ಪದವಿತ್ರೇಷಾಂ	ಧೀಮಹೀತಿ ಪದಂ ಚೈಷಾಂ	ಧೀಮಹಿ ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ (ಪದಂ + ಇತಿ + ಏಷಾಂ) ಎಂಬುದೇ ಸರಿಯಾದ ಪಾಠ. ಎರಡನೆಯ ಪಠ್ಯದ ಪದವಿತ್ರೇಷಾಂ ಎಂಬುದು ತಾಳೆಗರಿಯಲ್ಲಿ ಮಿ ಅಕ್ಷರವು ವಿ ಯಂತೆ ಮತ್ತು ತ್ಯೇ ಒತ್ತಕ್ಷರವು ತ್ರೇ ಯಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಲಿಪಿದೋಷ (Scribal Corruption).
ಪಾದ ೪	ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ	ಗಾಯತ್ಯ್ರಾಂ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧ:	ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ ಲಿಂಗಸಂಗಮಃ	ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ ಎಂಬುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಪಾಠ. ಎರಡನೆಯ ಪಠ್ಯದ ಗಾಯತ್ಯ್ರಾಂ ಎಂಬುದು ಮುದ್ರಣದ ಒತ್ತಕ್ಷರ ದೋಷ (Typographical error for ತ್ರ್ಯಾಂ).

೬. ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಶರಣರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮಹತ್ವ (Contextual Significance in Sharana Philosophy)

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ವೇದವೆಂಬುದು ಓದಿನ ಮಾತು", "ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂಬುದು ಸಂತೆಯ ಸುದ್ದಿ" ಎಂದು ವೇದ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಶಬ್ದಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಶರಣರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು, ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕವನ್ನೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ? ಇದರ ಹಿಂದೆ ಐದು ಆಳವಾದ ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ:

೧. ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ಭಾವನೆ / ಎದುರಾಳಿಯ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದಲೇ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಮಣಿಸುವ ತಂತ್ರ (Immanent Critique):

ವಚನದ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಮನು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಿರುವುದು "ಪ್ರಮಾಣಿಕರನ್ನು" (Scriptural Dogmatists / ವೈದಿಕ ಪಂಡಿತರನ್ನು). ಪ್ರಮಾಣಿಕರು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಶಬ್ದಪ್ರಮಾಣವನ್ನಲ್ಲದೆ ಜನಭಾಷೆಯ ಅನುಭಾವದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಮನು ಅವರದೇ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರದೇ ಪರಮೋಚ್ಚ ಮಂತ್ರವಾದ ಗಾಯತ್ರಿಯ ಶ್ಲೋಕವನ್ನೇ ಮುಂದಿಟ್ಟು, "ನೋಡಿರಿ, ನಿಮ್ಮದೇ ಮಂತ್ರವು ನಾಹಂ-ಸೋಹಂ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಶರಣರ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ!" ಎಂದು ಅವರ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸುತ್ತಾನೆ.

೨. ಅದ್ವೈತದ 'ಅಹಂ' ಕೇಂದ್ರಿತ ಮಹಾವಾಕ್ಯಗಳಿಗೆ ಗಾಯತ್ರಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಉತ್ತರ (Subversion of Advaitic Ego):

ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಠಯೋಗಿಗಳು ಪ್ರಣವದ (ಓಂಕಾರದ) ಅರ್ಥವು "ಸೋಹಂ" (ಅವನೇ ನಾನು) ಅಥವಾ "ಚಿದಹಂ" (ನಾನೇ ಚೈತನ್ಯ) ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಮನು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಭಾಷಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ:

• ನಾಹಂ, ಕೋಹಂ, ಸೋಹಂ, ಚಿದಹಂ — ಇವು ನಾಲ್ಕರಲ್ಲೂ 'ಅಹಂ' (ನಾನು - Ego) ಎಂಬ ಪದವು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ!
• ಆದರೆ ವೇದಗಳ ತಾಯಿಯಾದ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ (ಭರ್ಗೋ ದೇವಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ) ಎಲ್ಲಿಯೂ 'ಅಹಂ' ಎಂಬ ಪದವೇ ಇಲ್ಲ! ಅಲ್ಲಿರುವುದು ಅಂಗ (ಸವಿತುಃ), ಲಿಂಗ (ಭರ್ಗಃ) ಮತ್ತು ಅವೆರಡರ ಬೆಸುಗೆ (ಧೀಮಹಿ). ಅಂದರೆ, ವೇದಮಂತ್ರದ ನಿಜವಾದ ಗುರಿಯು 'ನಾನು ದೇವರು' ಎಂದು ಬೀಗುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ 'ನಾನು' ಎಂಬುದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ದೇವನ ಮಯವಾಗುವುದು (ನಿಮ್ಮ ಮಯವು ಗುಹೇಶ್ವರಾ)!

೩. ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಕರಣ (Democratization of the Gayatri Mantra):

12ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರವು ಕೇವಲ ಜನಿವಾರ ಧರಿಸಿದ ದ್ವಿಜ ಪುರುಷರ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಶೂದ್ರರು, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಗಾಯತ್ರಿಯ ಅಧಿಕಾರವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಮನು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲಕ ಆ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ:

• ಗಾಯತ್ರಿಯ 'ಸವಿತುಃ' ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಜಾತಿ-ಲಿಂಗದ ಭೇದವಿಲ್ಲದ ಮನುಷ್ಯನ 'ಅಂಗ' (ದೇಹ/ಜೀವ).
• 'ಭರ್ಗ' ಎಂದರೆ ಸಕಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕರುಣಿಸಲಾದ 'ಇಷ್ಟಲಿಂಗ'.
• 'ಧೀಮಹಿ' ಎಂದರೆ ಆ ಇಷ್ಟಲಿಂಗದೊಡನೆ ಅಂಗವು ಬೆರೆಯುವ 'ಲಿಂಗಸಂಬಂಧ'. ಹೀಗೆ, ಕಲ್ಯಾಣದ ಒಬ್ಬ ಕಮ್ಮಾರ, ಚಮ್ಮಾರ, ಮಡಿವಾಳ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ಶರಣೆಯು ತನ್ನ ಅಂಗದ ಮೇಲೆ ಇಷ್ಟಲಿಂಗವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅನುಸಂಧಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯಿದು!

೪. ಬಾಹ್ಯ ಸೂರ್ಯೋಪಾಸನೆಯಿಂದ ಅಂತರಂಗದ ಅರಿವಿನೆಡೆಗೆ ಪಲ್ಲಟ (From External Solar Ritual to Inner Consciousness):

ವೈದಿಕ ಕರ್ಮಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಗಾಯತ್ರಿಯು ಆಕಾಶದ ಭೌತಿಕ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾಡುವ ಬಾಹ್ಯ ಅರ್ಘ್ಯಪ್ರದಾನ ಮತ್ತು ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಶರಣರು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮೂಲಕ ಬಾಹ್ಯ ಸೂರ್ಯನನ್ನು (ಸವಿತು-ಭರ್ಗ) ಅಂತರಂಗದ ಜೀವ-ಶಿವರ ಬೆಳಕನ್ನಾಗಿ (Interiorization of Ritual) ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು. ಬಸವಣ್ಣನವರು "ಗಾಯತ್ರಿಯೆಂಬುದು ತಾನಾವುದು? ಭರ್ಗೋದೇವಸ್ಯ ಧೀಮಹಿ ಎಂಬುದೇ ಲಿಂಗ..." ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವುದೂ ಇದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ.

೫. ಶಕ್ತಿವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಾಂಗ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಸೂತ್ರೀಕರಣ (Formula of Linganga Samarasya):

ಇಡೀ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಂದೇ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡುವುದಾದರೆ ಅದು: ಅಂಗ + ಲಿಂಗ = ಸಂಬಂಧ (ಸಾಮರಸ್ಯ).

• ಕೇವಲ 'ಅಂಗ' ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯವೆಂದರೆ ಅದು ಭೌತಿಕವಾದ (Materialism).
• ಕೇವಲ 'ಲಿಂಗ' (ಬ್ರಹ್ಮ) ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯ, ಜಗತ್ತು/ಅಂಗ ಮಿಥ್ಯೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಮಾಯಾವಾದ (Illusionism).
• ಅಂಗ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಒಂದಾಗಲಾರವು ಎಂದರೆ ಅದು ದ್ವೈತವಾದ (Dualism). ಆದರೆ ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಹೇಳುವಂತೆ: ಸವಿತುಃ (ಚಿದಂಗ) + ಭರ್ಗ (ಚಿದ್ಲಿಂಗ) = ಧೀಮಹಿ (ಲಿಂಗಸಂಬಂಧ). ಇಲ್ಲಿ ಅಂಗವೂ ಸತ್ಯ, ಲಿಂಗವೂ ಸತ್ಯ, ಮತ್ತು ಅವೆರಡರ ಸಮರಸ ಸಂಬಂಧವೇ ಪರಮ ಸತ್ಯ! ಈ ಸಂಬಂಧವು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ ಉಳಿಯುವುದೇ — "ಪ್ರಣಮದರ್ಥ ತಾನೆ ನಿಮ್ಮ ಮಯವು ಗುಹೇಶ್ವರಾ!"

೭. ಶ್ಲೋಕದ ಪಂಚ-ಆಯಾಮಗಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದ (The 5-Fold Translation Suite for the Shloka)

1. Literal Translation (Formal Equivalence): "The-word-'Savituḥ' the-Aṅga shall-be, 'Bharga'-indeed the-Liṅga-alone and | The-word-'Dhīmahi' thus-of-these, in-the-Gāyatrī, the-Liṅga-relation."
2. Poetic/Lyrical Translation (Dynamic Equivalence): "For 'Savitu' is the living soul, the vessel of your grace, / And 'Bharga' is the radiant Linga shining face to face, / While 'Dhimahi' is the sacred bond where soul and Linga meet— / Thus in the heart of Gayatri, the union is complete."
3. Mystic/Anubhava Translation (Transpersonal): "The quickening sun of 'Savitu' is your own ripened body; / the all-consuming radiance of 'Bharga' is the Linga of Light; / and 'Dhimahi' is the breathless bridge where the two pour into One."
4. Thick Translation (Contextualized): "The term 'Savituḥ' [the vivifying solar principle] represents the Aṅga [the embodied individual soul], and 'Bharga' [the self-effulgent fire that consumes ignorance] is verily the Liṅga [the Divine Absolute] itself; the verb 'Dhīmahi' ['we meditate/commune'] among these constitutes the Liṅga-sambandha [the integral, non-dual relational union of Soul and God] within the Gāyatrī Mantra."
5. Foreignizing Translation (Venuti's Resistance Strategy): "'Savituḥ'-pada the aṅga shall be, 'Bharga'-tu the liṅga-ēva and | 'Dhīmahi'-pada thus of these, in the Gāyatrī, is the liṅgasambandha."

೮. Digital Evangelism (WhatsApp Summary for the Shloka)

✨ದಿನಕ್ಕೊಂದು_ವಚನ_ಮಂಥನ✨ 🪷 ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು_ವಚನ_958 (ಶ್ಲೋಕ ವಿಶೇಷ) 🪷 "ಸವಿತುಃ ಪದಮಂಗಃ ಸ್ಯಾತ್ ಭರ್ಗಸ್ತು ಲಿಂಗಮೇವ ಚ | ಧೀಮಹಿ ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಂ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧಃ'' – ಎಂದುದಾಗಿ ಪ್ರಣಮದರ್ಥ ತಾನೆ ನಿಮ್ಮ ಮಯವು ಗುಹೇಶ್ವರಾ. ✍ – ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು

📖 ವಚನದ ಸರಳ ಅರ್ಥ (Simple Meaning): 🔹 ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿರುವ 'ಸವಿತುಃ' ಎಂಬ ಪದವು ಅಂಗವೂ (ಜೀವಾತ್ಮನೂ), 'ಭರ್ಗ' ಎಂಬ ಪದವು ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶಕವಾದ ಲಿಂಗವೂ ಆಗಿದೆ. 🔹 'ಧೀಮಹಿ' (ನಾವು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ) ಎಂಬ ಪದವು ಈ ಅಂಗ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧವಾಗಿದ್ದು, ಗುಹೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಬೆರೆತು ಒಂದಾಗುವುದೇ ಪ್ರಣವದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ.

🧘‍♀️ ಅನುಭಾವ / ಒಳಾರ್ಥ (Mystic Meaning): 🔹 ವೇದಾಂತದ ನಾಹಂ, ಕೋಹಂ, ಸೋಹಂ, ಚಿದಹಂ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕೂ ಪದಗಳಲ್ಲಿ 'ಅಹಂ' (Ego) ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದೆ; ಆದರೆ ಗಾಯತ್ರಿಯ 'ಧೀಮಹಿ' ಎಂಬಲ್ಲಿ 'ಅಹಂ' ಇಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಸಂಬಂಧ (Communion) ಮಾತ್ರವಿದೆ. 🔹 ಬಾಹ್ಯ ಆಕಾಶದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು (ಸವಿತುಃ) ಸಾಧಕನ ಚೈತನ್ಯಶೀಲ ದೇಹವನ್ನಾಗಿ (ಚಿದಂಗ) ಮತ್ತು ಭರ್ಗನನ್ನು ಇಷ್ಟಲಿಂಗವನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುವ ಶಿವಯೋಗದ (Shivayoga) ರಹಸ್ಯ ಇಲ್ಲಿದೆ. 🔹 ಅಂಗ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಗಳು 'ಧೀಮಹಿ' ಎಂಬ ಅರಿವಿನ ಸೇತುವೆಯಲ್ಲಿ ಬೆರೆತಾಗ ಸಾಧಕನು ಅಳಿದು ಪರಮಾತ್ಮನೇ ಉಳಿಯುವ ಲಿಂಗಾಂಗ ಸಾಮರಸ್ಯ (Consubstantial Union) ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

✒️ ಕಾವ್ಯವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು (Poetic Features): 🔹 ವೈದಿಕ ಮಂತ್ರದ ಮೂರು ಪದಗಳನ್ನೇ ಶರಣರ ಅಂಗ-ಲಿಂಗ-ಸಂಬಂಧಗಳೆಂಬ ತ್ರಿಪುಟಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದ ದಾರ್ಶನಿಕ ರೂಪಕ (Metaphor) ಇಲ್ಲಿದೆ. 🔹 ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ: ಶಾಸ್ತ್ರವಾದಿಗಳ (ಪ್ರಮಾಣಿಕರ) ಮುಂದೆ ಅವರದೇ ಶಾಸ್ತ್ರವಾಕ್ಯವನ್ನು ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ನೀಡುವ ಅರ್ಥಾಂತರನ್ಯಾಸಾಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕരണಿಕ ಔಚಿತ್ಯ (Contextual Propriety) ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತದೆ. 🔹 ತರ್ಕದ ಕಾವಿನಿಂದ ಕೂಡಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರಹಂಕಾರದ ಶಾಂತರಸದಲ್ಲಿ (Shanta Rasa) ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರೌಢ ಶೈಲಿಯಿದು.

🌟 ಇತರೆ ವಿಶೇಷತೆಗಳು (Highlights): 🔹 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು, ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಧರಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಶ್ರಮಜೀವಿಯ ದೇಹದ (ಅಂಗದ) ಹಕ್ಕನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಶ್ಲೋಕವಿದು. 🔹 ಮೂಲ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಪದಮಿತ್ಯೇಷಾಂ ಎಂಬುದು ಓಲೆಗರಿಯ ಲಿಪಿದೋಷದಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಪದವಿತ್ರೇಷಾಂ ಎಂದು ಬದಲಾಗಿರುವುದನ್ನು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಶಾಸ್ತ್ರದ (Paleography) ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

🎧 ವಚನವನ್ನು ಹಾಡಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ: 🎶 [Leave Placeholder]

🎙 ವಚನದ ನಿರ್ವಚನವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ: 🎧 [Leave Placeholder]

📖 ವಚನದ ನಿರ್ವಚನವನ್ನು ಓದಿ: 🔗 [Leave Placeholder]