ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮರು

ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ.

ಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಗಹನವಾದ **"ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮ" (ಬ್ರಹ್ಮ, ಹರಿ, ರುದ್ರ, ಈಶ್ವರ, ಸದಾಶಿವ)** ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಸಮಗ್ರ, ತಾತ್ವಿಕ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬರಹ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಉಗಮ, ವಿಕಾಸ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಲಯದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಈ ಐದು ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸುವ ಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಕೇವಲ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಅದೊಂದು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ, ಮನಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಯೋಗಿಕ ಸತ್ಯ. ವೇದಗಳ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಆಗಮಗಳವರೆಗೆ, ಶಾಸನಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದವರೆಗೆ ಈ ಕಲ್ಪನೆ ಹೇಗೆ ವಿಕಾಸವಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಹಂತ-ಹಂತವಾದ ದರ್ಶನ ಇಲ್ಲಿದೆ.

೧. ವೇದ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮರ ಮೂಲಬೀಜ

ಶೈವ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮರ ಕಲ್ಪನೆ ದಿಢೀರನೆ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಲ್ಲ. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಮೂಲ ಯಜುರ್ವೇದದ ಅರಣ್ಯಕಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಆಳುವ ಪರಶಿವನ ಐದು ಮುಖಗಳನ್ನು, ಐದು ವಿಭಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನಾಗಿ ವೈದಿಕ ಋಷಿಗಳು ದರ್ಶಿಸಿದರು.

 * **ತೈತ್ತಿರೀಯ ಅರಣ್ಯಕದ ಸಾಕ್ಷಿ:** ಯಜುರ್ವೇದದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಅರಣ್ಯಕ (ಮಹಾನಾರಾಯಣ ಉಪನಿಷತ್) ದಲ್ಲಿ ಬರುವ "ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮ ಮಂತ್ರಗಳು" ಈ ಐದು ದೇವತೆಗಳ ತಾತ್ವಿಕ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿವೆ.

   > *"ಸದ್ಯೋಜಾತಂ ಪ್ರಪದ್ಯಾಮಿ... ವಾಮದೇವಾಯ ನಮೋ... ಅಘೋರೇಭ್ಯೋಽಥ... ತತ್ಪುರುಷಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ... ಈಶಾನಃ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾನಾಮ್..."*

   > ಈ ಐದು ಮಂತ್ರಗಳೇ ಮುಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮ (ಸದ್ಯೋಜಾತ), ಹರಿ (ವಾಮದೇವ), ರುದ್ರ (ಅಘೋರ), ಈಶ್ವರ (ತತ್ಪುರುಷ) ಮತ್ತು ಸದಾಶಿವ (ಈಶಾನ) ಆಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡವು.

   > 

 * **ಶ್ವೇತಾಶ್ವತರ ಉಪನಿಷತ್:** ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗಿಂತಲೂ ರುದ್ರ/ಶಿವನು ಹೇಗೆ ಉನ್ನತ ಎಂಬ ಮೂಲತರ್ಕವನ್ನು ಶ್ವೇತಾಶ್ವತರ ಉಪನಿಷತ್ತು (೬.೧೮) ಹೀಗೆ ಸಾರುತ್ತದೆ:

   > *"ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ವಿದಧಾತಿ ಪೂರ್ವಂ ಯೋ ವೈ ವೇದಾಂಶ್ಚ ಪ್ರಹಿಣೋತಿ ತಸ್ಮೈ..."* (ಯಾರು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮೊದಲು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನೋ ಮತ್ತು ಯಾರು ಅವನಿಗೆ ವೇದಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನೋ ಆ ರುದ್ರನಿಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ).

   > 

೨. ಆಗಮ, ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸ

ನಿರಾಕಾರವಾದ ಪರಶಿವನು ಜಗತ್ತಿನ ನಾಟಕವನ್ನು ನಡೆಸಲು ತನಗೆ ತಾನೇ ಐದು ಕಾರ್ಯಾಂಗಗಳನ್ನು (Agencies) ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡನು. ಇದನ್ನೇ ಆಗಮಗಳು **'ಪಂಚಕೃತ್ಯಗಳು'** ಎನ್ನುತ್ತವೆ.

 * **ಆಗಮಗಳ ಉಲ್ಲೇಖ:** ರೌರವಾಗಮ ಮತ್ತು ಶಿವಮಹಾಪುರಾಣವು ಪರಶಿವನ ಐದು ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತವೆ:

   > *"ಸೃಷ್ಟಿಃ ಸ್ಥಿತಿಃ ಸಂಹಾರಸ್ತಿರೋಭಾವೋಽನುಗ್ರಹಃ | ಪಂಚಕೃತ್ಯಾನಿ ಜಾನೀಯಾಚ್ಛಿವಸ್ಯ ಪರಮಾತ್ಮನಃ ||"* (ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಸಂಹಾರ, ತಿರೋಭಾವ ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹ ಇವೇ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನ ಐದು ಕಾರ್ಯಗಳು).

   > 

 * **ಪ್ರಾಕ್ತನ ಶಾಸ್ತ್ರ (Iconography):** ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಈ ಐದು ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ತೋರಿಸಲು ಕ್ರಿ.ಶ. ೪ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ (ಗುಪ್ತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ) 'ಚತುರ್ಮುಖ' ಮತ್ತು 'ಪಂಚಮುಖಿ' ಶಿವಲಿಂಗಗಳ ಕೆತ್ತನೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಟಿ.ಎ. ಗೋಪಿನಾಥ ರಾವ್ ಅವರು, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಭುಮರಾ (Bhumara) ಲಿಂಗಗಳು ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶಿಲ್ಪ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

 * **ತಂತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದರ್ಶನ:** ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ ಮತ್ತು ಶೈವ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ, ಪರಾಶಕ್ತಿಯು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಮಂಚಕ್ಕೆ (ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮಾಸನ) ಈ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅಧೀನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ 'ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿ' (ಶ್ಲೋಕ ೮) ಯಲ್ಲಿ:

   > *"ಬ್ರಹ್ಮ-ಹರಿ-ರುದ್ರ-ಈಶ್ವರಾಃ ಪಾದಾಃ, ಸದಾಶಿವಃ ಫಲಕಃ."* (ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ, ಈಶ್ವರರು ಮಂಚದ ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳು, ಸದಾಶಿವನೇ ಆಸನದ ಫಲಕ) ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

   > 

೩. ಪಂಚತತ್ತ್ವಗಳ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ದರ್ಶನ

ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಮಂತ್ರವಾದ "ನ-ಮ-ಶಿ-ವಾ-ಯ" ದಲ್ಲಿ ಐದು ಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ದೇವತೆಗಳು ಹೇಗೆ ಮಿಳಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಾತುಲಾಗಮ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

 1. **ಬ್ರಹ್ಮ (ಸೃಷ್ಟಿ - ಪೃಥ್ವಿ):** ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿರುವ 'ಸದ್ಯೋಜಾತ' ಮುಖದ ಸಾಕಾರ. ಭೌತಿಕ ವಿಕಾಸದ ಮೊದಲ ಹಂತ ಪೃಥ್ವಿ (ಮಣ್ಣು). ಪಂಚಾಕ್ಷರಿಯಲ್ಲಿ ಇದು **'ನ'** ಕಾರ. *"ನಕಾರೋ ಬ್ರಹ್ಮರೂಪಃ ಸ್ಯಾತ್..."*

 2. **ಹರಿ (ಸ್ಥಿತಿ - ಜಲ):** ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ, ಪೋಷಿಸುವ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು) ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿರುವ 'ವಾಮದೇವ' ಮುಖದ ಪ್ರತೀಕ. ಜಲತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಇವನು ಪಂಚಾಕ್ಷರಿಯಲ್ಲಿ **'ಮ'** ಕಾರ. ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ (ಸ್ಕಂದ ಉಪನಿಷತ್) ಭೇದವನ್ನು ಅಳಿಸಿ, *"ಶಿವಸ್ಯ ಹೃದಯಂ ವಿಷ್ಣುರ್ವಿಷ್ಣೋಶ್ಚ ಹೃದಯಂ ಶಿವಃ"* (ಶಿವನ ಹೃದಯವೇ ವಿಷ್ಣು, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೃದಯವೇ ಶಿವ) ಎಂದು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

 3. **ರುದ್ರ (ಸಂಹಾರ - ಅಗ್ನಿ):** ಹಳತನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಅಗ್ನಿಸ್ವರೂಪಿ ರುದ್ರ. ಆತ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖಿಯಾದ 'ಅಘೋರ' ಮುಖ. ಯಾಸ್ಕ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ನಿರುಕ್ತದಂತೆ, *"ರೋರೊಯಮಾನೋ ದ್ರವತೀತಿ ವಾ"* (ದುಷ್ಟರನ್ನು ಅಳುವಂತೆ ಮಾಡುವವನು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ದುಃಖವನ್ನು ಓಡಿಸುವವನು ರುದ್ರ). ಪಂಚಾಕ್ಷರಿಯಲ್ಲಿ ಇದು **'ಶಿ'** ಕಾರ.

 4. **ಈಶ್ವರ (ತಿರೋಭಾವ - ವಾಯು):** ಇದು ಅತ್ಯಂತ ನಿಗೂಢ. ಜೀವಾತ್ಮರಿಗೆ 'ಇದೇ ಸತ್ಯ' ಎಂಬ ಮಾಯೆಯನ್ನು (Illusion) ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯವೇ ತಿರೋಭಾವ. ಪಾಣಿನಿಯ ವ್ಯಾಕರಣದಂತೆ *"ಈಷ್ಟೇ ಇತಿ ಈಶ್ವರಃ"* (ಜಗತ್ತನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಆಳುವವನೇ ಈಶ್ವರ). ಇದು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖಿಯಾದ 'ತತ್ಪುರುಷ' ಮುಖ ಮತ್ತು ವಾಯು ತತ್ತ್ವ. ಪಂಚಾಕ್ಷರಿಯಲ್ಲಿ ಇದು **'ವಾ'** ಕಾರ.

 5. **ಸದಾಶಿವ (ಅನುಗ್ರಹ - ಆಕಾಶ):** ನಾಲ್ಕೂ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜೀವಾತ್ಮನಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ (Grace) ಕರುಣಿಸುವ ಆತ್ಯಂತಿಕ ಶಕ್ತಿ ಸದಾಶಿವ. ಆಕಾಶದಂತೆ ಅನಂತವಾದ ಇವನು, ಊರ್ಧ್ವಾಭಿಮುಖವಾದ 'ಈಶಾನ' ಮುಖ. ಪಂಚಾಕ್ಷರಿಯ ಅಂತಿಮ ಅಕ್ಷರ **'ಯ'** ಕಾರ.

೪. ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಚನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮರ ವಿಮರ್ಶೆ

೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯ ಭೌತಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಿತು. ಪಂಚ ದೇವತೆಗಳು ಪರಮಸತ್ಯದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವರಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಮಾಯೆಯ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಹುಟ್ಟಿ ಸಾಯುವವರು ಎಂದು ಶರಣರು ಸಾರಿದರು.

 * **ಬಸವಣ್ಣನವರ ಖಂಡನೆ:**

   > *"ಹರಿ ಬ್ರಹ್ಮ ರುದ್ರರನಾರು ಅರಿಯರು, ಹುಟ್ಟಿ ಸತ್ತವರನಾರು ಅರಿಯರು... ನಮ್ಮ ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವನೊಬ್ಬನೆ ಅಹುಟ್ಟುಗನು."*

   > ಇಲ್ಲಿ ನಿರಾಕಾರ 'ಇಷ್ಟಲಿಂಗ'ವೇ (ಪರಶಿವ) ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯವೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

   > 

 * **ತಮಿಳು ನಾಯನಾರರ ಸಮನ್ವಯ:** ತಮಿಳು ಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತದ 'ತಿರುಮಂತಿರಂ'ನಲ್ಲಿ ತಿರುಮೂಲರು ಪಂಚಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ತಮಿಳಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿ; ಆಕ್ಕಲ್ (ಸೃಷ್ಟಿ/ಬ್ರಹ್ಮ), ಕಾತ್ತಲ್ (ಸ್ಥಿತಿ/ಹರಿ), ಅಳಿತ್ತಲ್ (ಲಯ/ರುದ್ರ), ಮರೈತಲ್ (ಮರೆಮಾಚುವಿಕೆ/ಈಶ್ವರ), ಮತ್ತು ಅರುಳಲ್ (ಕರುಣೆ-ಮುಕ್ತಿ/ಸದಾಶಿವ) ಎಂದರು. ಇಡೀ ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮ ಕಲ್ಪನೆ ಮೂಲತಃ **'ಓಂಕಾರ'** ದ (ಅ, ಉ, ಮ, ನಾದ, ಬಿಂದು) ವಿಸ್ತರಣೆ ಎಂದರು.

೫. ಜಾಗತಿಕ ಹರವು ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ/ಮನಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಯಾಮ

ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು ಕೇವಲ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಲಿಲ್ಲ.

 * **ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ (ಬಾಲಿ) ದರ್ಶನ:** ಬಾಲಿಯ ಪ್ರಾಚೀನ 'ಭುವನ ಕೋಶ' (Bhuwana Kosa) ಗ್ರಂಥದಂತೆ, ಕಲ್ಪನೆಗೂ ನಿಲುಕದ ಶೂನ್ಯವಾದ 'ಅಚಿಂತ್ಯ'ನಿಂದ ಮೊದಲು 'ಸದಾ ಸಿವಾ' (ಸದಾಶಿವ) ಪ್ರಕಟಗೊಂಡನು. ಆ ಸದಾಶಿವನೇ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆಳಲು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರನಾಗಿ (Panca Dewata) ಒಡೆದುಕೊಂಡನು.

 * **ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸ:** ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ಮುಖಗಳ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು 'ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ' ಎಂದಾಗ, ಖ್ಯಾತ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾದ ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ಕ್ರಾಮ್ರಿಶ್ (Stella Kramrisch) ಅವರು ಸಾಕ್ಷ್ಯಸಹಿತ: *"The magnificent image at Elephanta is not a Trimurti... it is the Maheshwara aspect of Sadashiva"* (ಅದು ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲ, ಸದಾಶಿವನ ಮಹೇಶಮೂರ್ತಿ) ಎಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದರು.

 * **ಮನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರ (Psychological Evolution):** ಕಾಶ್ಮೀರ ಶೈವ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸ ಅಲೆನ್ ಡೇನಿಯಲ್ (Alain Daniélou) ವಿವರಿಸುವಂತೆ, ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮರು ಹೊರಗಿನ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲ; ಇವು ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ವಿಕಾಸದ ಐದು ಹಂತಗಳು. ದೈಹಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅರಿವಿನಿಂದ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಆರಂಭವಾಗಿ, ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಸುಟ್ಟು (ರುದ್ರ), ತಾನು ಯಾರು ಎಂಬ ಸತ್ಯದ ಅನ್ವೇಷಣೆ ನಡೆಸಿ (ಈಶ್ವರ), ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶುದ್ಧ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ (ಸದಾಶಿವ) ಲೀನವಾಗುವ ಯೋಗಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮ.

**ಉಪಸಂಹಾರ:**

"ಪಂಚಬ್ರಹ್ಮ" ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಐದು ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಗಣಿತ; ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಕ್ತಿಗಳ ಸಮತೋಲನ; ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಆತ್ಮವು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯೆಡೆಗೆ ಚಲಿಸುವ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ನಕ್ಷೆ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಬರೆಯುವ, ಹರಿ ಕಾಯುವ, ರುದ್ರ ಅಳಿಸುವ, ಈಶ್ವರ ಮರೆಮಾಚುವ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುವುದೇ ಸದಾಶಿವನ ಏಕೈಕ ಗುರಿ.