ಬಸವ-ಬುದ್ಧ: ಇಡೀ ಮನುಕುಲದ ಮಹಾನ್ ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಶರಣರ ವೈಚಾರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ
(Basava-Buddha: The Great Elders of Humanity and the Sharana Intellectual Revolution)
ಮಾನವ ಕುಲದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಅಜ್ಞಾನದ ಕತ್ತಲನ್ನು ಸೀಳಿ ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ಬೆಳಕನ್ನು ತೋರಿದ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾನ್ ಹಿರಿಯರು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಅವರೇ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಗುರು ಬಸವಣ್ಣ. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಗೆ ಸೀಮಿತರಾದವರಲ್ಲ; ಇಡೀ ಮಾನವ ಕುಲದ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಿಡಿದ ತಾಯ್ಗುಣದ ಮಹಾನ್ ಚೇತನಗಳು.
ಬಸವಣ್ಣನವರು ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ನಂತರ ಬಂದರೂ, ಅವರು ಬುದ್ಧನ ಅನುಯಾಯಿಯಲ್ಲ ಅಥವಾ ಆ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ 'ಕಾಪಿ' ಮಾಡಿದವರಲ್ಲ. ಬಸವಣ್ಣನವರ ದರ್ಶನವು ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನಿಷ್ಟಗಳನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕೀಳಲು ಹುಟ್ಟಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸಿದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿತ್ತು.
ಬಸವ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧ: ಮುಖಾಮುಖಿ ಮತ್ತು ಸಮಾನಾಂತರ ನೋಟ (A Parallel Comparison)
ಇಬ್ಬರೂ ಮಹಾತ್ಮರ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ (Parallel) ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಅವರ ಗುರಿ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಆ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಅವರು ಸವೆಸಿದ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ:
ಸಾಮ್ಯತೆಗಳು (The Similarities):
ಕರ್ಮಕಾಂಡಗಳ ವಿರೋಧ: ಇಬ್ಬರೂ ವೇದ-ಆಗಮಗಳ ಯಜ್ಞ-ಯಾಗಾದಿಗಳನ್ನು, ಪ್ರಾಣಿಬಲಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಹುಟ್ಟಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಯ ಜಾತಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು.
ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಭಾಷೆ: ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಂತಹ ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿಗಳ ಭಾಷೆಯ ಬೇಡಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ (ಬುದ್ಧ ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ, ಬಸವಣ್ಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ) ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹರಡಿದರು.
ಕರುಣೆಯೇ ಅಡಿಪಾಯ: ಸಕಲ ಜೀವಾತ್ಮರ ಮೇಲಿನ "ದಯೆ" (Compassion) ಇವರಿಬ್ಬರ ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿತ್ತು.
ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಅನನ್ಯತೆ (Differences and Basavanna's Uniqueness):
ಸನ್ಯಾಸ vs. ಸಂಸಾರ (Asceticism vs. Samsara):
ಬುದ್ಧ: ಜ್ಞಾನೋದಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಸಾರ, ರಾಜ್ಯ, ಹೆಂಡತಿ-ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತೊರೆದು ಕಾಡಿಗೇರಿ ಕಠಿಣ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು (ಸನ್ಯಾಸ ಮಾರ್ಗ).
ಬಸವಣ್ಣ: ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಸಮಾಜದ ನಡುವೆಯೇ, ಕಳಚೂರಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, ಸಂಸಾರಿಯಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ಪರಮಸತ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ 'ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿಯೇ ಸನ್ಯಾಸ' (Enlightenment within worldly life) ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿದರು.
ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ vs. ಕಾಯಕ (Alms vs. Dignity of Labor):
ಬುದ್ಧ: ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮೈಮೇಲೆ ಕಾವಿ ಧರಿಸಿ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ (Alms) ಅವಕಾಶವಿತ್ತು.
ಬಸವಣ್ಣ: ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ದುಡಿದೇ ಉಣ್ಣಬೇಕು ಎಂಬ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ 'ಕಾಯಕ' ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ನೀಡಿದರು.
ಶರಣರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಆಳವಾದ ಆಯಾಮಗಳು (Deep Dimensions of the Sharana Revolution)
ಹಿಂದಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ರಸಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಶರಣರು ಸಮಾಜ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಆಧಾರಸಹಿತವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:
೧. ದಯೆಯೇ ಧರ್ಮದ ಮೂಲ (Compassion as the Foundation of Religion)
ಶರಣರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ: ಶರಣರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇವಲ ಆಗಮಗಳ ಪಠಣ ಅಥವಾ ಬೃಹತ್ ಗುಡಿ-ಗೋಪುರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ನೈಜ ಧರ್ಮ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ, ಮಾನವೀಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದರು. ದಯೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಎಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಪೂಜೆಯೂ ವ್ಯರ್ಥ ಎಂದು ಸಾರಿದರು. (Analysis: They decoupled religion from rigid rituals and bound it to humanity, building a society rooted in empathy.)
ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯ (Proof & Reference):
"ದಯವಿಲ್ಲದ ಧರ್ಮವಾವುದಯ್ಯಾ? ದಯವೇ ಬೇಕು ಸಕಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಲ್ಲರಲ್ಲಿ. ದಯವೇ ಧರ್ಮದ ಮೂಲವಯ್ಯಾ..."
(English Meaning: What is a religion without compassion? Compassion is required towards all living beings. Compassion is the very root of religion.)
೨. ಸ್ಥಾವರ ವಿರೋಧಿ ನಿಲುವು ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಲಿಂಗ (Ishtalinga vs. Sthavara)
ಶರಣರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ: ದೇವಾಲಯಗಳು (ಸ್ಥಾವರ) ಪುರೋಹಿತಶಾಹಿಯ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಮಂತರ ಸ್ವತ್ತಾಗಿದ್ದವು. ಬಸವಣ್ಣನವರು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು, ದೇಹದ ಮೇಲೆಯೇ ಧರಿಸುವ 'ಇಷ್ಟಲಿಂಗ' (Personal God) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತಂದರು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ದೇಹವನ್ನೇ ದೇವಾಲಯವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ, ದೇವರನ್ನು ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಿದರು. (Analysis: By introducing Ishtalinga, they broke the monopoly of priests and made God equally accessible to the most marginalized person.)
ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯ (Proof & Reference):
"ಉಳ್ಳವರು ಶಿವಾಲಯವ ಮಾಡುವರು ನಾನೇನ ಮಾಡಲಿ ಬಡವನಯ್ಯಾ
ಎನ್ನ ಕಾಲೇ ಕಂಬ ದೇಹವೇ ದೇಗುಲ ಶಿರವೇ ಹೊನ್ನ ಕಳಸವಯ್ಯಾ..."
(English Meaning: The rich will make temples for Shiva, what shall I, a poor man, do? My legs are pillars, my body the shrine, the head a cupola of gold...)
೩. ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹ (Dignity of Labor & Wealth Distribution)
ಶರಣರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ: ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಮೇಲಲ್ಲ, ಕೀಳಲ್ಲ ಎಂಬ 'ಕಾಯಕ' ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಶರಣರು ತಂದರು. ಕಾಯಕದಿಂದ ಬಂದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನಾಳೆಗಾಗಿ ಕೂಡಿಡದೆ, ಸಮಾಜದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹಂಚುವ 'ದಾಸೋಹ' (Equal distribution of wealth) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಬಹುದೊಡ್ಡ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯ (Proof & Reference):
"ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದಡೆ, ಗುರುದರ್ಶನವಾದರೂ ಮರೆಯಬೇಕು..."
(English Meaning: When fully engaged in one's work (Kayaka), one must forget even the vision of God. Work itself is Heaven.)
೪. ಅನುಭವ ಮಂಟಪ - ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಸಂಸತ್ತು (The First Parliament)
ಶರಣರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ: ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ—ಚಮ್ಮಾರ, ನೇಕಾರ, ಅಗಸ, ಕ್ಷೌರಿಕ—ತನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಸವಣ್ಣನವರು 'ಅನುಭವ ಮಂಟಪ'ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ವಾಕ್-ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ (Freedom of Speech) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಡಿಪಾಯವಾಯಿತು.
೫. ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ (Literature & Women's Empowerment)
ಶರಣರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ: ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಬೇಡಿಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ, ವಚನಗಳ ಮೂಲಕ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದರು. ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ, ಆಯ್ದಕ್ಕಿ ಲಕ್ಕಮ್ಮನಂತಹ ೩೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ವಚನಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯು ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಂತು, ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನನ್ನು (Lord of the Mountains) ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಟ ಹಾದಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಮಹಿಳಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅದ್ವಿತೀಯ.
೬. ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ವಿನಾಶ (Eradication of Superstitions and Caste)
ಶರಣರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ: ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ, ವಾಸ್ತು, ಶುಭ-ಅಶುಭ ದಿನಗಳೆಂಬ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಶರಣರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಧಿಕ್ಕರಿಸಿದರು. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಯಾರೂ ಮೇಲಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾರಿದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಧುವರಸ ಮತ್ತು ದಲಿತ ಹರಳಯ್ಯನ ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಾತಿವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದರು.
ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯ (Proof & Reference):
"ಇವನಾರವ ಇವನಾರವ ಇವನಾರವನೆಂದೆನಿಸದಿರಯ್ಯಾ. ಇವ ನಮ್ಮವ ಇವ ನಮ್ಮವ ಇವ ನಮ್ಮವನೆಂದೆನಿಸಯ್ಯಾ..."
(English Meaning: Do not make me say, 'Who is he, who is he?' Let me say, 'He is ours, he is ours, he is a son of our house!')
೭. ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ (Art, Culture & Music)
ಶರಣರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ: ವಚನಗಳು ಕೇವಲ ಓದುವ ಸಾಹಿತ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವುಗಳನ್ನು ಕಿನ್ನರಿ, ಚೌಡಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಚನಗಳಲ್ಲಿ 'ಶ್ರುತಿ', 'ಲಯ' ಎಂಬ ಸಂಗೀತದ ಪರಿಭಾಷೆಗಳು ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿವೆ. ಕಲೆ ಎನ್ನುವುದು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗದ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಶರಣರು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.
೮. ಶೂನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ನಿಜ ಸಮಾಧಿ (Shoonya Sampadane & True Mental Stillness)
ಶರಣರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ: ಮನುಷ್ಯನ ಅಹಂಕಾರ (Ego) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿ, ವಿಶ್ವಪ್ರಜ್ಞೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹಂತವನ್ನು ಶರಣರು 'ಶೂನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆ' ಎಂದರು. ಭೌತಿಕ ಗೋರಿಗಳನ್ನಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಂತರಂಗದ ಅರಿವಿನ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು (mental stillness / samyak dhi) ಸಾಧಿಸುವುದೇ ಶರಣರ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ (Psychology) ಪರಮ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.
೯. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಆಧಾರಗಳು (Historical & Epigraphical Proof)
ಶರಣರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ: ಬಸವಣ್ಣನವರು ಕೇವಲ ಪೌರಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ, ಅವರು ಈ ನೆಲದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿ ಆಧಾರಗಳಿವೆ.
ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯ (Proof & Reference):
ಕ್ರೀ.ಶ. ೧೨೬೦ರ ಅರ್ಜುಣವಾಡ ಶಾಸನ (Arjunawada Inscription).
(English Detail: The Arjunawada inscription of 1260 AD explicitly refers to Basavanna as 'Sangana Basavan', establishing his historical existence beyond mere mythology.)
ಉಪಸಂಹಾರ (Conclusion):
ಬುದ್ಧನು ಸಮಾಜದ ದುಃಖ ನಿವಾರಣೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಬಸವಣ್ಣನು ಕಾಯಕ, ದಾಸೋಹ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಲಿಂಗದ ಮೂಲಕ, ಸಮಾಜದಿಂದ ಓಡಿಹೋಗದೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತು ಬದುಕನ್ನೇ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಶರಣರ ಈ ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ. ಬಸವ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧರು, ಮನುಕುಲದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬೆಳಗಿದ ಅಪ್ರತಿಮ ಹಿರಿಯರು.
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಿಲ್ಲ:
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ