ಒಕ್ಕಲುತನ - ಕನ್ನಡದ ಅಸ್ಮಿತೆ

*ಕನ್ನಡದ ಅಸ್ಮಿತೆ: ಒಕ್ಕಲು, ಒಕ್ಕಲಿಗ ಮತ್ತು ಒಕ್ಕಲುತನ*

ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಪದಗಳೆಂದರೆ 'ಒಕ್ಕಲು', 'ಒಕ್ಕಲಿಗ' ಮತ್ತು 'ಒಕ್ಕಲುತನ'. ಇವು ಕೇವಲ ಪದಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಜೀವನಕ್ರಮ, ನಾಗರಿಕತೆಯ ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ (Agrarian Culture) ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳಾಗಿವೆ.

೧. *ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ*

ಈ ಮೂರೂ ಪದಗಳು ಅಚ್ಚಕನ್ನಡ ಮೂಲದಿಂದ (Native Dravidian origin) ಬಂದಿವೆ.

* *ಮೂಲ ಧಾತು* (Proto-Dravidian Root): ದ್ರಾವಿಡ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಕೋಶದ (DEDR 590) ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪದಗಳು ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ಧಾತುವಾದ *ok-* ಅಥವಾ *okka* ಎಂಬುದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿವೆ.

* *ಅರ್ಥ ವಿಕಾಸ* (Semantic Evolution): ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪದದ ಅರ್ಥ ಕೇವಲ 'ಒಟ್ಟಾಗಿರುವುದು', 'ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆ' ಅಥವಾ 'ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಗುಂಪು' ಎಂದಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಾಚೀನ ಮನುಷ್ಯ ಅಲೆಮಾರಿ ಜೀವನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಒಂದು ಕಡೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತು, ಗುಂಪಾಗಿ ಬದುಕಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಆತನಿಗೆ ಮತ್ತು ಆತನ ವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ 'ಒಕ್ಕಲು' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.

* *ಸಜಾತೀಯ ಪದಗಳು (Cognates):* ಈ ಪದದ ಪ್ರಭಾವ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಇದೆ. ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ 'ಒಕ್ಕಲ್' (ಕುಟುಂಬ), ಕೊಡವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಒಕ್ಕ' (ಮನೆತನ), ಮತ್ತು ಕೋಟ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಒಕ್' (ಒಟ್ಟಾಗಿರುವುದು) ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.

* *ಪದನೆರಕೆಗಳ ಉಲ್ಲೇಖ:* ರೆವರೆಂಡ್ ಫರ್ಡಿನೆಂಡ್ ಕಿಟೆಲ್ ಅವರ ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶದಲ್ಲಿ 'ಒಕ್ಕಲು' (Okkalu) ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಕುಟುಂಬವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ "ಗೇಣಿದಾರ (Tenant) ಮತ್ತು ಕೃಷಿಕ (Agriculturist)" ಎಂದು ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

೨. *ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು* (Historical & Archaeological Evidences)

ಕನ್ನಡಿಗರು ಮೂಲತಃ ಒಕ್ಕಲುತನದವರು (ವ್ಯವಸಾಯಗಾರರು) ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಭೌತಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ.

* *ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರದ ಹಂತ:* ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಯಲುಸೀಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಶುಪಾಲನೆ (Pastoralism) ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು. ರಾಯಚೂರಿನ ಮಸ್ಕಿ, ಪಿಕಲಿಹಾಳ್ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ *ಬೂದಿ ದಿಬ್ಬಗಳು* (Ash Mounds) ಪ್ರಾಚೀನ ದನದ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಕುರುಹುಗಳಾಗಿವೆ.

**ಕೃಷಿಯ ಆರಂಭ:* ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬೆಳೆದಂತೆ ಪಶುಪಾಲನೆಯಿಂದ ನೆಲೆನಿಂತ ಕೃಷಿಯತ್ತ (Settled Agriculture) ಸಮಾಜ ವಾಲಿತು. ಹಳ್ಳೂರು ಮುಂತಾದೆಡೆ ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ರಾಗಿ ಮತ್ತು ನವಣೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಇದನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಂಬಿ ಒಂದು ಕಡೆ 'ಒಕ್ಕಲಾದ' (ನೆಲೆನಿಂತ) ಸಮುದಾಯವೇ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯವಾಯಿತು.

* *ರಾಜಾಶ್ರಯ:* ಕದಂಬರು, ಗಂಗರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೆ ಕಟ್ಟಿಸಿ 'ಒಕ್ಕಲು'ಗಳಿಗೆ (ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ) ಭೂದಾನ ಮಾಡಿದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ವಿಪುಲವಾಗಿವೆ.

*೩. ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲುತನದ ಹಿರಿಮೆ* (Okkalutana in Folk Literature)

ಜನಪದರ ಬದುಕು ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗನ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗವನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗಿದೆ.

* *ತ್ರಿಪದಿ ಉಲ್ಲೇಖ:*

  "ಉತ್ತು ಬಿತ್ತಿ ಬೆಳೆದು ಹತ್ತು ಜನರಲಿ ಉಂಡು
ಮುತ್ತಿನಂಥಾ ಬೆವರು ಸುರಿಸ್ಯಾನು - ಭೂಮಿಗೆ *ಒಕ್ಕಲಿಗನೆ* ದೇವರಿಹನಮ್ಮ"

ಇಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗನನ್ನು ಬೆವರು ಸುರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವ `'ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ದೇವರು'` ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಒಕ್ಕಲುತನ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಕಸುಬಲ್ಲ, ಅದು ಇತರರನ್ನು ಸಲಹುವ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವೃತ್ತಿ ಎಂಬುದು ಜಾನಪದರ ನಂಬಿಕೆ.

೪. *ಸರ್ವಜ್ಞನ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ* (The Okkaliga in Sarvajna's Vachanas)

೧೬ನೇ ಶತಮಾನದ ತ್ರಿಪದಿ ಕವಿ ಸರ್ವಜ್ಞನು ಸಮಾಜದ ವಿಮರ್ಶಕನಾಗಿದ್ದರೂ, ಒಕ್ಕಲಿಗನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರವಾದ ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಸಮಾಜದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ನಿಂತಿರುವುದೇ ರೈತನ ಮೇಲೆ ಎಂದು ಆತ ಸಾರಿದ.

*ಅನ್ನದಾತನಿಗೆ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲ:*
"ಅನ್ನವನು ಇಕ್ಕುವನು, ತನ್ನಂತೆ ಬಗೆವವನು |
ಬೆನ್ನ ಬಸಿರನು ನೋಡದವನು, ಭುವಿಯೊಳಗೆ | **ಒಕ್ಕಲಿಗನಿಗಾರ್ ಸರಿಯೊ* ಸರ್ವಜ್ಞ ||"

(ಹಗಲಿರುಳು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿದು, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವ ಒಕ್ಕಲಿಗನಿಗೆ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನರಾದವರು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಸರ್ವಜ್ಞನ ಖಚಿತ ನಿಲುವು).

* *ಊರಿಗೆ ಒಕ್ಕಲಿಗನೇ ಆಧಾರ:*

"ಬೆಕ್ಕು ಮನೆಯೊಳು ಲೇಸು, ಮುಕ್ಕು ಕಲ್ಲಿಗೆ ಲೇಸು |

ನಕ್ಕು ನಗಿಸುವಾ ನುಡಿ ಲೇಸು, ಊರಿಂಗೆ |
*ಒಕ್ಕಲಿಗ ಲೇಸು** ಸರ್ವಜ್ಞ ||"
 
(ಒಂದು ಊರು ಸುಭಿಕ್ಷವಾಗಿರಲು ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಜೀವಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಇರಲೇಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಈ ತ್ರಿಪದಿಯ ಆಶಯ).
 

೫. *ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲುತನದ ರೂಪಕಗಳು* (Metaphors of Okkalutana in Sharana Literature)

೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ವಚನ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಕವೇ (ಶ್ರಮವೇ) ಕೈಲಾಸ ಎಂಬ ತತ್ತ್ವವಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ *'ಒಕ್ಕಲಿಗ ಮುದ್ದಣ್ಣ'* ಎಂಬ ಶರಣರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ವ್ಯವಸಾಯವನ್ನೇ ಕಾಯಕವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಒಕ್ಕಲುತನದ ಪರಿಭಾಷೆಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಅಧ್ಯಾತ್ಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.

* *ವೃತ್ತಿ ಹೆಮ್ಮೆ:*

  "ವೇದಶಾಸ್ತ್ರವನೋದುವುದಕ್ಕೆ ಹಾರುವನಲ್ಲ, ಇರಿದು ಮೆರೆವುದಕ್ಕೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಲ್ಲ...
ಉಳುವ *ಒಕ್ಕಲಮಗನ* ತಪ್ಪ ನೋಡದೆ ಒಪ್ಪುಗೊಳ್ಳಯ್ಯಾ, ಕಾಮಭೀಮ ಜೀವಧನದೊಡೆಯ ನೀನೆ ಬಲ್ಲೆ."

(ತಾನು ವೇದ ಓದುವವನಲ್ಲ, ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವವನಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಮಣ್ಣನ್ನು ನಂಬಿ ಉಳುವ ಒಕ್ಕಲಿಗನ ಮಗ ಎಂದು ಮುದ್ದಣ್ಣ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ).

*ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೃಷಿ:*
"ಅಂಗವೆ ಭೂಮಿಯಾಗಿ, ಲಿಂಗವೆ ಬೆಳೆಯಾಗಿ,
ವಿಶ್ವಾಸವೆಂಬ ಬತ್ತ ಒಲಿದು ಉಂಡು ಸುಖಿಯಾಗಿರಬೇಕೆಂದ..."
(ದೇಹವನ್ನೇ ಕೃಷಿಭೂಮಿಯನ್ನಾಗಿ, ಭಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಬೆಳೆಯನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಒಕ್ಕಲುತನದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರೂಪಕ ಇಲ್ಲಿದೆ).*

*ಉಪಸಂಹಾರ* (Conclusion)
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, 'ಒಕ್ಕಲು', 'ಒಕ್ಕಲಿಗ' ಮತ್ತು 'ಒಕ್ಕಲುತನ' ಎಂಬ ಪದಗಳು ಕೇವಲ ನಿಘಂಟಿನ ಪದಗಳಲ್ಲ. ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 'ಒಟ್ಟಾಗಿ ಜೀವಿಸು' ಎಂಬ ಅರ್ಥದಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು, ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ನೆಲವನ್ನು ಹಸನು ಮಾಡಿ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವ ಅನ್ನದಾತನ ಅಸ್ಮಿತೆಯಾಗಿ ಈ ಪದಗಳು ಬೆಳೆದುಬಂದಿವೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಶಾಸನಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಜಾನಪದರ ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಲಿದು, ವಚನಕಾರರು ಮತ್ತು ಸರ್ವಜ್ಞನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜನೀಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಈ ಪದಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ಪರಂಪರೆಯ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ.