*ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಸ್ವಂತಿಕೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು: ಆಡುಭಾಷೆಯಿಂದ ಅನ್ಯಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಆಳಿದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ*
೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬಂಡಾಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಅಪ್ಪಟ 'ಸ್ವಂತಿಕೆ' (Originality/Identity) ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಮಹಾನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮನ್ವಂತರ.
ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತದಂತಹ ಕಾವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಉಳಿದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ) ಅನುವಾದಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಈ ಇತಿಹಾಸದ ಓಟವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಲ್ಟಾ ಮಾಡಿತು (Reversed the flow).
ಕನ್ನಡದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ 'ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ'ವು ಎಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಅದು ಸಂಸ್ಕೃತ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು, ಪುರಾಣಗಳು, ರಗಳೆ, ಶತಕ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮೂಲ ದ್ರವ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ರೋಚಕ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಪಯಣವನ್ನು ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡಬಹುದು.
*೧. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪಾರಮ್ಯದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು 'ದೇಸಿ'ಯ ಉಗಮ*
ಬಸವಣ್ಣನವರ ಆಗಮನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಕೇವಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಲ್ಲ ಪುರೋಹಿತರ ಮತ್ತು ಅರಮನೆಯ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಗಳ ಸ್ವತ್ತಾಗಿತ್ತು. ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳೂ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪುರಾಣದ ಕಥೆಗಳ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿಯೇ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಬಸವಣ್ಣನವರು ಪಂಡಿತರ ಈ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ, *"ವೇದಕ್ಕೆ ಒರೆಯ ಕಟ್ಟುವೆ, ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಗಳವನಿಕ್ಕುವೆ, ತರ್ಕದ ಬೆನ್ನ ಬಾರನೆತ್ತುವೆ"* ಎಂದು ಸಾರುವ ಮೂಲಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಪೌರಾಣಿಕ ಇಂದ್ರಲೋಕದ ವರ್ಣನೆಗಳ ಬದಲು, ನೆಲದ ಸೊಗಡಿನ ಕೃಷಿ, ನೇಕಾರಿಕೆ, ಕುಲುಮೆಯಂತಹ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ರೂಪಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಟ 'ದೇಸಿ' (ಸ್ಥಳೀಯ) ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟರು.
*೨. 'ಚಂಪೂ' ಕಾವ್ಯದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಮುರಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು 'ವಚನ'ದ ಸೃಷ್ಟಿ*
ಹಳಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳು ಗದ್ಯ-ಪದ್ಯ ಮಿಶ್ರಿತ 'ಚಂಪೂ' ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಷರ-ಗಣಗಳ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅವು ಕೇವಲ ಪಂಡಿತರಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಸಾಹಿತ್ಯವು ಪಂಡಿತರ ಮೆದುಳಿನ ಕಸರತ್ತಾಗಬಾರದು, ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯರ ಹೃದಯದ ಮಿಡಿತವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ನಂಬಿದ ಬಸವಣ್ಣನವರು, *"ತಾಳಮಾನ ಸರಿಸವನರಿಯೆ, ಓಜೆ ಬಜಾವಣೆಯ ಲೆಕ್ಕವನರಿಯೆ, ಅಮೃತಗಣ, ವಿಷಗಣವನರಿಯೆ"* ಎಂದು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಕೃತಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆದರು. ಬದಲಾಗಿ 'ವಚನ' ಎಂಬ ಮುಕ್ತ ಛಂದಸ್ಸನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಈ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಕವಾದ ಪ್ರಾಸಗಳಿರಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಓದುಗನ ಉಸಿರಾಟದ ಗತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತ ಸುಂದರವಾದ ಆಂತರಿಕ ಲಯ (Internal rhythm) ಇತ್ತು.
*೩. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ-ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಸ್ತಾರ*
ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಕೇವಲ ರಾಜರಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಬಸವಣ್ಣನವರು *"ಮಾದಾರ ಚೆನ್ನಯ್ಯನ ಮನೆಯ ಮಗ ನಾನು"* ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಕಾವ್ಯದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಅರಮನೆಯಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಗುಡಿಸಲಿಗೆ ತಂದರು. ಚಮ್ಮಾರ ಮಾದಾರ ಚೆನ್ನಯ್ಯ, ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯ ಮುಂತಾದ ಶ್ರಮಿಕರೆಲ್ಲರೂ ಕವಿಗಳಾದರು. ತಮ್ಮ ಬೆವರಿನ ದುಡಿಮೆಯನ್ನೇ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ರೂಪಕವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿ 'ಕಾಯಕ ಸಾಹಿತ್ಯ' ಎಂಬ ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ೩೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗಿಳಿದರು. ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯು ಪುರುಷ-ಪ್ರಧಾನ ಸಮಾಜದ ಲೈಂಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ, *"ಹಣ್ಣು ಮಾಗಿದರೆ ಹೊರಗಣ ಸಿಪ್ಪೆ ಕಳಚುವುದಯ್ಯಾ"* ಎಂದು ದಿಟ್ಟವಾಗಿ ನುಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಹೆಣ್ಣಿನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಳು.
*೪. ಕನ್ನಡದ ಇತರ ಛಂದಸ್ಸುಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀರಿದ ಅಗಾಧ ಪ್ರಭಾವ*
ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ವೇಗ ಮತ್ತು ತತ್ವಗಳು ಮುಂದಿನ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕನ್ನಡದ ಇತರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೂ ಸ್ವಂತಿಕೆ ಒದಗಿಸಿದವು. ಬಸವಣ್ಣನವರ ಬದುಕಿನ ರಭಸವನ್ನು ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಉದ್ವೇಗವನ್ನು ನಿಧಾನಗತಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡಲಾಗದೆ, ಕವಿ ಹರಿಹರನು ಹಳೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮುರಿದು ಜಲಪಾತದಂತೆ ರಭಸವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಹೊಸ 'ರಗಳೆ' ಛಂದಸ್ಸನ್ನು ಬಳಸಿ "ಬಸವರಾಜದೇವರ ರಗಳೆ" ಎಂಬ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಆನಂತರ, ೧೪ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭೀಮಕವಿಯು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಹಾಡಲು ಸುಲಭವಾದ 'ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿ'ಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು "ಬಸವ ಪುರಾಣ" ಬರೆದನು. ಇನ್ನು ಅಕ್ಷರಶೂನ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಹಳ್ಳಿಯ ಗರತಿಯರು ರಾಗಿ ಬೀಸುವಾಗ *"ಬಸವಣ್ಣ ಬಸವಣ್ಣ ಅನಬೇಡ... ಬಸವಣ್ಣ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಎದೆಯ ಬೆಳಕು"* ಎಂದು 'ತ್ರಿಪದಿ'ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿ ಬಸವ ತತ್ವವನ್ನು ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೀವ-ನಾಡಿಯಾಗಿಸಿದರು.
*೫. ಕನ್ನಡದಿಂದ ಅನ್ಯಭಾಷೆಗಳತ್ತ ಹರಿದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗಂಗೆ (ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ)*
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಶರಣ ತತ್ವಗಳು ಭಾಷೆ-ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಂತವು. ಆಂಧ್ರದ ಕವಿ ಪಾಲ್ಕುರಿಕೆ ಸೋಮನಾಥನು (೧೩ನೇ ಶತಮಾನ) ಸಂಸ್ಕೃತ-ಭೂಯಿಷ್ಠ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವ 'ದ್ವಿಪದಿ' (ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ) ಜನಪದ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೆಲುಗಿನ "ಬಸವ ಪುರಾಣಂ" ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, *"ಬಸವನಲ್ಲದೆ ದೈವಮಿಲ್ಲವೆಂದು"* ಎಂಬ ಅಚ್ಚ-ಕನ್ನಡದ ಸಾಲನ್ನು ತನ್ನ ತೆಲುಗು ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ನೇರವಾಗಿ ಬಳಸಿ, ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು, ಮರಾಠಿ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗಳು ಬೆರೆತ "ವೃಷಾಧಿಪ ಶತಕಂ" ಎಂಬ ಬಹುಭಾಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯ-ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
*೬. ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ತಲೆಬಾಗಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೌದ್ಧಿಕ ವಿಜಯ*
ಬಸವಣ್ಣನವರು ಕನ್ನಡದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಕ್ರಾಂತಿಯ ತಾತ್ವಿಕ ಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಯಾವ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಬಸವಣ್ಣನವರು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿದ್ದರೋ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮಹಾಪಂಡಿತರು ಬಸವಣ್ಣನವರ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ತಲೆಬಾಗಬೇಕಾಯಿತು.
* *ವೃಷಭಗೀತಾ:* ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕಾಯಕ-ದಾಸೋಹ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿಯೇ "ವೃಷಭಗೀತಾ" ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ತಾತ್ವಿಕ ಗ್ರಂಥವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. *"ಸ್ಥಾವರಕ್ಕಳಿವುಂಟು ಜಂಗಮಕ್ಕಳಿವಿಲ್ಲ"* ಎಂಬ ಕನ್ನಡದ ವಚನವು, ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ *"ದೇಹೋ ದೇವಾಲಯಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ"* ಎಂದು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು.
* *ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಸವ ಪುರಾಣ:* ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಂಚಿ ಶಂಕರಾರಾಧ್ಯರು ಅನ್ಯಭಾಷಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿಯೇ ೬೪ ಅಧ್ಯಾಯಗಳ "ಬಸವ ಪುರಾಣ"ವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
* *ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಕಗಳು:* ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪುರಾಣವಾದ 'ಸ್ಕಾಂದಪುರಾಣ'ದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಧರ್ಮದ ಸಂಕೇತವಾದ ಕೈಲಾಸದ 'ನಂದಿ'ಯ ಅವತಾರವೆಂದು (ವೃಷಭಾವತಾರ) ಪೂಜಿಸಲಾಯಿತು. *"ಮಹಾ-ಕಲ್ಯಾಣ-ನಗರೇ ವೀರ-ಮಾಹೇಶ್ವರ-ಕುಲಂ... ಭಕ್ತಿ ಭಂಡಾರಿ ಬಸವಣ್ಣೇಶ ಮಾಂ ಪಾಹಿ"* ಎಂದು ಗುಣಗಾನ ಮಾಡುವ "ಬಸವಾಷ್ಟಕಂ" ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ನಿತ್ಯಪಠಣದಲ್ಲಿವೆ.
* *ಚಂಪೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ:* ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಷಡಕ್ಷರದೇವನು ಜೈನ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕಾವ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಡ್ಡುಹೊಡೆಯುವಂತೆ, ಬಸವಣ್ಣನವರನ್ನೇ ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿಸಿ "ವೃಷಭೇಂದ್ರ ವಿಜಯ" ಎಂಬ ೪೨ ಆಶ್ವಾಸಗಳ ಬೃಹತ್ "ಚಂಪೂ" ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೌಢ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದನು.
*ಉಪಸಂಹಾರ*
ಬಸವಣ್ಣನವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಸ್ವಂತಿಕೆ ಕೇವಲ ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಕರಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ; ಅದು *ಅಪ್ಪಟ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಸ್ವಂತಿಕೆ*. ಕೇವಲ ಯುದ್ಧ, ರಕ್ತಪಾತ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಲೋಕದ ವರ್ಣನೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ "ಕಾಯಕದ ಘನತೆ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹದ ಸಮಾನತೆ" ಎಂಬ ಹೊಸ ನೈತಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ. "ವೇದ-ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಒರೆಗಲ್ಲಿಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ್ದ ಬಂಡಾಯಗಾರ ನೊಬ್ಬನನ್ನು, ಆತನ ಮಾನವೀಯ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅದೇ ಪುರಾಣಗಳು ಆತನಿಗೆ ತಲೆಬಾಗಿ, ಆತನನ್ನೇ ದೈವ-ಸ್ವರೂಪಿಯನ್ನಾಗಿ ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಜಾಗತಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲೇ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ವಿಪರ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ವಿಜಯ. ಬಸವಣ್ಣನವರಿಂದಲೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಅರಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಅನ್ಯಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಆಳುತ್ತಾ ವಿಶ್ವ-ಸಾಹಿತ್ಯದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ತಲೆ ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲುವಂತಾಯಿತು.
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಿಲ್ಲ:
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ