ಕನ್ನಡಿಗರ ನೇಸರ / ಕನ್ನಡದ ಸೂರ್ಯ!

ನೇಸರ: ಕನ್ನಡ ನಾಡು, ನುಡಿ ಮತ್ತು ಜನಪದರ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಬೆಳಗುವ ಜ್ಞಾನಸೂರ್ಯ

ಬೆಳಗಾಗುವುದೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಕತ್ತಲೆ ಕಳೆದು ಹಗಲಾಗುವುದಲ್ಲ; ಅದು ಅಜ್ಞಾನದ ತೆರೆ ಸರಿದು ಅರಿವಿನ ದರ್ಶನವಾಗುವ ಒಂದು ದೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ದ. ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ತಮ್ಮ 'ಬೆಳಗು' ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ, "ಮೂಡಲ ಮನೆಯಾ ಮುತ್ತಿನ ನೀರಿನ ಎರಕಾವಾ ಹೊಯ್ದ"ಬಎಂದು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪರಶಿವನ ದಿವ್ಯ ಬೆಳಗನ್ನಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದೈವವಾದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಬೆಂಕಿಯ ಉಂಡೆಯಾಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯ ಬೇರಿನಲ್ಲಿ, ನಾಲಿಗೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ, ಬೆಳಗಿನ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಸದುಕೊಂಡರು. 

ಭಾಷೆಯ ಬೇರಿನಲ್ಲಿ ಸುರಿವ 'ನೇಸರ'

ಶುದ್ಧ ದ್ರಾವಿಡ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಅಚ್ಚಕನ್ನಡದ ಪದ 'ನೇಸರು'. ಪ್ರೊ. ಟಿ. ಬರೋ ಮತ್ತು ಎಂ.ಬಿ. ಎಮಿನೋ ಅವರ 'ದ್ರಾವಿಡಿಯನ್ ಎಟಿಮಲಾಜಿಕಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ' (DED 3774) ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಾಚೀನ ತಮಿಳಿನ 'ಞಾಯಿರು' ಹಾಗೂ ಹಳೆಗನ್ನಡದ 'ನೇಸರ್' ಎಂಬುದು ಆತನ ಶಾಖವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮೂಲಧಾತುವಿನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. 

ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ ಹಾಗೂ ಪಂಪನ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ "ನೇಸರು ಮೂಡಿದುದೈ..." ಎಂಬ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಧಾರಾಳವಾಗಿವೆ. ನಾನು 'ಸೂರ್ಯ' ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತವೆಂದು ನಂಬಲಾದ ಪದ ಅಚ್ಚಗನ್ನಡದ ಬೇರಿಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕುವೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕನ್ನಡ ಮೂಲದ್ದೇ ಎಂದು ತೋರಿಸಬಹುದು.

 "ಸುರು ಸುರು ಬೆಳಗುವವನು, ಸುಡುವವನು" ಎಂಬ ಕನ್ನಡದ 'ಸುರು/ಸುಡು' ಬೇರು/root / ಧಾತುವಿನಿಂದಲೇ ಸೂರ್ಯ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ಅಚ್ಚರಿ. ಅಂತೆಯೇ, ತಾನಾಗಿಯೇ ಉಲಿಯುವ 'ಸ್ವರ'ಗಳಂತೆ, "ಸ್ವಯಂ ರಾಜಿಸುವ" (ತಾನಾಗಿಯೇ ಹೊಳೆಯುವ) ಗುಣವುಳ್ಳದ್ದೇ 'ಸೂರ್ಯ' ತತ್ವ.

ಇಂದಿಗೂ ಹಳ್ಳಿಯ ಅಜ್ಜಿಯರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯವಾರ ಎಂಬುದು ಒರಟಾಗಿ ಉಜ್ಜಿ 'ಆಯ್ತಾರ / ಆಯಿತ್ವಾರ' ವಾಗಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯೋಗಾಸನದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ತತ್ವದ ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯನ ಹೊಳಪಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ 'ರಂ' (ರ) ಎಂಬ ಬೀಜಾಕ್ಷರವನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಆತನ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿದೆ.

 

ಕಾವ್ಯ, ಶಾಸನ ಮತ್ತು ದಾರ್ಶನಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಭಾಸ್ಕರ

ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳ (ಕದಂಬ, ಗಂಗ, ಹೊಯ್ಸಳ) ದತ್ತಿ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ "ಆ ಚಂದ್ರಾರ್ಕ ತಾರಂಬರಂ" (ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿರುವವರೆಗೂ) ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಸೂರ್ಯನೆಂದರೆ ಅನಂತತೆಯ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತತೆಯ ಸಂಕೇತ.

ಹಳೆಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಮಹಾನ್ ಆದರ್ಶಗಳ ಪ್ರತೀಕ. ಪಂಪನು ತನ್ನ 'ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ'ದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನ ದಾನಶೂರತ್ವವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾ, ಸೂರ್ಯನು ಜಗತ್ತಿಗೆಲ್ಲ ಹೇಗೆ ತಾರತಮ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಾನೆಯೋ, ಹಾಗೆ ಕರ್ಣನು ಬೇಡಿದವರಿಗೆಲ್ಲ ದಾನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನು ತನ್ನ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಎದೆಮಟ್ಟದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಸೂರ್ಯಾರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಬಿಡುವ ಕರ್ಣನ ಆರಾಧನಾ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹರಿಹರ ಕವಿಯು ತನ್ನ 'ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ'ದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯವನ್ನು ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಪರಶಿವನ ದಿವ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಆಗಮನಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, 'ಬಸವರಾಜದೇವರ ರಗಳೆ'ಯಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಜನನವನ್ನು ಮರ್ತ್ಯಲೋಕದ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಕಳೆಯಲು ಬಂದ "ಭಕ್ತಿ ಭಾಸ್ಕರ"ನ (ಭಕ್ತಿಯ ಸೂರ್ಯನ) ಉದಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ.

ವಚನಕಾರರಿಗೆ ಸೂರ್ಯನು ಕೇವಲ ಬೆಳಕಲ್ಲ, ಆತ ಅರಿವಿನ ಮತ್ತು ಕಾಲದ ಸಂಕೇತ. ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುಗಳು ನಿಜವಾದ ಗುರುವಿನ ದರ್ಶನವಾದಾಗ ಆಗುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನೋದಯವನ್ನು "ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರು ಮೂಡಿದಂತಾಯಿತ್ತು ದೇವ, ಗುಹೇಶ್ವರಾ ನಿಮ್ಮ ಶರಣನ ಕಂಡು" ಎಂದು ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಬಸವಣ್ಣನವರು ಲೌಕಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತಾ, "ಉದಯ-ಅಸ್ತಮಾನವೆಂಬೆರಡು ಕೊಳಗದಲ್ಲಿ, ಆಯುಷ್ಯವೆಂಬ ರಾಶಿ ಅಳೆಯುತಿದೆ" ಎನ್ನುತ್ತಾ, ದಿನ ಕಳೆದಂತೆ ನಮ್ಮ ಆಯಸ್ಸು ಕರಗುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸೂರ್ಯ ಹುಟ್ಟಿದ ತಕ್ಷಣ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುವ ಮನುಷ್ಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳದೆ, "ಹೊತ್ತಾರೆದ್ದು ಕಣ್ಣ ಹೊಸೆಯುತ ಒಡಲ ಹೊರೆಯುವ (ಹೊನ್ನು-ಹೆಣ್ಣು-ಮಣ್ಣಿನ) ಚಿಂತೆ" ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ತತ್ವಪದಕಾರ ಸಂತ ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫರೂ ಸಹ "ಸುಜ್ಞಾನದ ಸೂರ್ಯನು ಮೂಡಿದನಲ್ಲೋ" ಎನ್ನುತ್ತಾ ಜ್ಞಾನಸೂರ್ಯನಿಗೇ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಇನ್ನು ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಾವ್ಯಗಳ ಲೋಕವು ಮೈಝುಮ್ಮೆನ್ನಿಸುವಂತಿದೆ. ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಶಿವನ ಶೂನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುವಾಗ, "ಹಗಲಿಲ್ಲ, ಇರುಳಿಲ್ಲ, ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರರಿಲ್ಲದಾಗ" ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ ಇದ್ದನು ಎಂದು ಕಾಲಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಶಿವನನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮೂಡಲ ಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಸೂರ್ಯನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮಹದೇಶ್ವರನ ಪಾದಕ್ಕೆ ಅರಿಕೆ (ನಮಸ್ಕಾರ) ಮಾಡುತ್ತಾನೆಂದು ಹಾಡುವ ಮುಗ್ಧ ಭಕ್ತಿ ಅನನ್ಯವಾದದ್ದು.

 ಜನಪದರ ಮುಗ್ಧ ಬದುಕಿನ ಮೂಡಲ ದೇವ

ಕರುನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ದಿನದ ಆರಂಭವೇ ಸೂರ್ಯನ ಸ್ತುತಿಯೊಂದಿಗೆ. "ಬೆಳಗಾಗ ನಾನೆದ್ದು ಯಾರ್ಯಾರ ನೆನೆಯಾಲಿ, ಎಳ್ಳು ಜೀರಿಗೆ ಬೆಳೆಯೋಳ ಭೂತಾಯ... ಮೂಡಲ ದೇವನ ನೆನೆದೇನ" ಎಂದು ಬೀಸುವ ಕಲ್ಲಿನ ಮುಂದೆ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕರಾವಳಿಯ 'ಹಾಲಕ್ಕಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ'ರಿಗೆ ಈ ನೇಸರ ದೂರದ ದೇವರಲ್ಲ, ಆತ ಅವರ ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯ; ಅದಕ್ಕೇ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ "ನೇಸರ ಮಾವ / ಹಗಲಿನೊಡೆಯ" ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ತಾಯಂದಿರು ಜೋಗುಳ ಹಾಡುವಾಗ, ತಮ್ಮ ಕಂದಮ್ಮನ ಮುಖವನ್ನು "ಬೆಳಗ್ಯಾವ ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರರು" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕುಣಿಗಲ್ ಕೆರೆಯ ಪದದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದೈವವಾಗಿ "ಮೂಡಿಬಂದಾನಾ ರವಿಯಪ್ಪ" ಎಂದು ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೃಷಿಕರ ಬದುಕು ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೇ ಮಿಳಿತವಾಗಿದೆ. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಹಂತಿ ತುಳಿಯುವ ರೈತರು, ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲು ಬಂದರೆ ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ತ್ರಾಸಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು "ನೇಸರ ಬರುವ ಮುನ್ನ ಮುಗಿಯಲಿ ನಮ್ಮ ಹಂತಿ" ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾ ಬೇಗ ಕಾಯಕ ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನಪದ ವಿಜ್ಞಾನವು ಸೂರ್ಯನ ಪಥವನ್ನು ಆಧರಿಸಿಯೇ 'ಮೃಗಶಿರಾ, ಆರಿದ್ರಾ' ಮುಂತಾದ ಮಳೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಮನೆ ಕಟ್ಟುವಾಗ ಸೂರ್ಯನ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕು ಬರಲೆಂದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ 'ಮೂಡಣ ಬಾಗಿಲು' ಇಡುತ್ತಾರೆ.

ರೂಪಕಗಳು, ಒಗಟುಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳ ಬೆರಗು

ಕನ್ನಡ ಜನಪದರ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಅದ್ಭುತವೆಂದರೆ, ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕುರಿತ ಅವರ ಒಗಟುಗಳು ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೇ ಮೀರಿಸುತ್ತವೆ. ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರರನ್ನು "ಒಂದು ಮರದ ಮ್ಯಾಗೆ ಎರಡೇ ಹಣ್ಣು, ಬೆಂಕಿಯ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಹಣ್ಣು" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಚಾಚಿ ಬರುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸಿ, "ಮೂಡಲಿಂದ ಬರುವ ಮುದುಕನಿಗೆ ತಲೆತುಂಬಾ ಜಡೆ, ಬೆಂಕಿಯ ಕಣ್ಣು" ಎಂದು ಒಗಟು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ತಾರತಮ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೆಳಕು ನೀಡುವ ಆತನ ಗುಣವನ್ನು ಕಂಡು, ಆತನನ್ನು "ಊರಿಗೆಲ್ಲಾ ಒಂದೇ ದೀಪ" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತು ಮಳೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಂದರೆ ಅದನ್ನು 'ಗುಳ್ಳೆನರಿಯ (ನರಿ) ಮದುವೆ' ಎಂದು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ಜನಪದರು, ಸುಡುವ ಮರುಭೂಮಿಯಂತಹ ಮರೀಚಿಕೆಯನ್ನು 'ಬಿಸಿಲು ಕುದುರೆ' ಎಂದು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕರೆದರು. "ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರರ ಕಥೆ"ಯಲ್ಲಿ ಹಸಿದ ತಾಯಿಗೆ ಊಟ ತರದೇ ಸ್ವಾರ್ಥಿಯಾದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸೂರ್ಯ "ಸದಾ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಉರಿಯುತ್ತಿರು" ಎಂದು ತಾಯಿಯಿಂದ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತನಾದ ಎಂಬ ಕಥೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಆತನ ಭೌತಿಕ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಕರ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯಾದ "ಸೂರ್ಯನಾಣೆ / ನೇಸರನ ಆಣೆ" ಎಂದು ಸತ್ಯಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡುವುದು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮದುವೆಯ ಸೋಬಾನೆ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ನವಜೋಡಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರರನ್ನೇ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲೂ ಸೂರ್ಯತತ್ವ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದೆ. ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದ ೧೧ನೇ ದಿನದಂದು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರತಂದು ಸೂರ್ಯ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸುವ 'ಹೊಸ್ತಿಲು ಪೂಜೆ' ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ದೈವಿಕ ಎರಡೂ ಆಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಸುಡುವ ತಾಪ ಮತ್ತು ರೋಗರುಜಿನಗಳನ್ನು ಸೂರ್ಯನ ರೌದ್ರ (ರುದ್ರ) ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಆ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ತಣಿಸಲು 'ಬಿಸಿಲು ಮಾರಮ್ಮ'ನಿಗೆ ತಂಪಾದ ಮಜ್ಜಿಗೆ-ಎಳನೀರು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ತಟ್ಟೆಯನ್ನಿಟ್ಟು, ಅದರ ಮಧ್ಯೆ ಮರದ ಒನಕೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಜನಪದರ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಯೋಗ ಬೆರಗು ಮೂಡಿಸುವಂತಹದ್ದು. ರಥಸಪ್ತಮಿಯಂದು ಮನೆಯಂಗಳದಲ್ಲಿ ಏಳು ಕುದುರೆಗಳ ರಥದ ರಂಗೋಲಿ ಬಿಡಿಸಿ, ಎಕ್ಕದ ಎಲೆಯನ್ನಿಟ್ಟು ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಹಾಲು ಉಕ್ಕಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಂದು ಸೂರ್ಯನ ಉತ್ತರಾಯಣ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಹಸುಗಳಿಗೆ 'ಕಿಚ್ಚು ಹಾಯಿಸುವ' (ಬೆಂಕಿಯ ಮೇಲಿಂದ ಓಡಿಸುವ) ಸಂಪ್ರದಾಯವಿರಬಹುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೇಸರನೊಂದಿಗಿನ ಕನ್ನಡಿಗರ ಅವಿನಾಭಾವ ನಂಟಿನ ದ್ಯೋತಕಗಳಾಗಿವೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ 'ನೇಸರ' ಎಂದರೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಕೇವಲ ಒಂದು ಗ್ರಹವಲ್ಲ; ಆತ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಅಚ್ಚಗನ್ನಡದ ಬೆಂಕು, ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸುಡುವ ಅರಿವಿನ ಅಗ್ನಿ, ಮುಗ್ಧರ ಪಾಲಿನ ಮಾವ, ಶರಣರ ಪಾಲಿನ ಭಕ್ತಿ ಭಾಸ್ಕರ ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಅನಂತತೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಪರಶಿವನ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸ್ವರೂಪ!

---

ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕತೆಗಳು, ಧರ್ಮಗಳು ಹಾಗೂ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ "ಸೂರ್ಯ"ನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಬಳಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಸರುಗಳ ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಕಾಶಕಾಯವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಜ್ಞಾನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ, ದೈವತ್ವದ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿ ವಿವಿಧ ನಾಗರಿಕತೆಗಳು ಹೇಗೆ ಕಂಡಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

 ೧. ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು (Dravidian Languages)

1.      ನೇಸರ (Nesara): ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕರೆಯುವ ಅಚ್ಚಗನ್ನಡ ಪದ.

2.      ಹೊತ್ತು (Hottu): ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಅಥವಾ ಹಗಲಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದ.

3.      ಎಸಳ್ (Esal): ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣ ಅಥವಾ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

4.      ಬಿಸಿಲುಕುದುರೆ (Bisilukudure): ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮರೀಚಿಕೆಗೆ (Mirage) ಬಳಸುವ ಪದ.

5.      ಞಾಯಿರು (Ñāyiṟu): ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕರೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಸರು.

6.      ಞಾಯರ್ (Ñāyar): ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಬಳಸುವ ಹೆಸರು.

7.      ಪ್ರೊದ್ದು (Proddu): ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಹಗಲನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದ.

8.      ವೆಲುಗುರೇಡು (Velugurēḍu): ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ 'ಬೆಳಕಿನ ಒಡೆಯ' ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಹೆಸರು.

 ೨. ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಪರಂಪರೆ (Sanskrit & Vedic Tradition)

1.      ಸೂರ್ಯ (Surya): ಚಲನಾಶೀಲತೆಗೆ ಪ್ರೇರಕನಾದ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಚಿತವಾದ ವೈದಿಕ ದೇವರು.

2.      ಆದಿತ್ಯ (Aditya): ಅದಿತಿ ಮಾತೆಯ ಮಗನಾದ್ದರಿಂದ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಇರುವ ಹೆಸರು.

3.      ಭಾಸ್ಕರ (Bhaskara): ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಬೆಳಕನ್ನು (ಭಾಸ) ನೀಡುವವನು.

4.      ಸವಿತೃ (Savithru): ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುವ, ಸಕಲವನ್ನೂ ಪ್ರಚೋದಿಸುವವನು.

5.      ರವಿ (Ravi): ಜಗತ್ತನ್ನು ಬೆಳಗುವವನು.

6.      ದಿನಕರ (Dinakara): ದಿನವನ್ನು ಅಥವಾ ಹಗಲನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನು.

7.      ಭಾನು (Bhanu): ಅತ್ಯಂತ ತೇಜಸ್ವಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದವನು.

8.      ಮಿತ್ರ (Mitra): ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ ಬೆಳಕು ನೀಡುವ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ (Friendship) ಸಂಕೇತ.

9.      ಮಾರ್ತಾಂಡ (Martanda): ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಡದಿಂದ (ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ) ಹುಟ್ಟಿದವನು.

10.  ವಿವಸ್ವಾನ್ (Vivasvan): ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಬೆಳಗುವವನು.

11.  ಖಗ (Khaga): ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ (ಖ) ಚಲಿಸುವವನು (ಗ).

12.  ಪೂಷನ್ (Pushan): ಜಗತ್ತನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮತ್ತು ದಾರಿ ತೋರಿಸುವವನು.

13.  ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ (Hiranyagarbha): ಚಿನ್ನದ ಮೊಟ್ಟೆಯಂತಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ.

14.  ಮರೀಚ (Maricha): ಕಿರಣಗಳ ಒಡೆಯ.

15.  ಅರ್ಕ (Arka): ಪೂಜನೀಯವಾದ ಕಿರಣಗಳುಳ್ಳವನು.

16.  ಧಾತ್ರು (Dhatru): ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧಾರಣೆ ಮಾಡುವವನು ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ.

17.  ಆರ್ಯಮನ್ (Aryaman): ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಪ್ರತೀಕನಾದ ದೇವರು.

18.  ವಿಷ್ಣು (Vishnu): ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುವವನು.

19.  ತಪನ (Tapana): ಜಗತ್ತಿಗೆ ಶಾಖ ಅಥವಾ ತಾಪವನ್ನು ನೀಡುವವನು.

20.  ವಿಕರ್ತನ (Vikartana): ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಸೀಳಿ ಬೆಳಕನ್ನು ತರುವವನು.

21.  ಗಭಸ್ತಿಹಸ್ತ (Gabhastihasta): ಕಿರಣಗಳೆಂಬ ಕೈಗಳುಳ್ಳವನು.

22.  ಸಹಸ್ರಾಂಶು (Sahasramshu): ಸಾವಿರಾರು ಕಿರಣಗಳನ್ನು (ಅಂಶು) ಹೊಂದಿರುವವನು.

 ೩. ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ (Asia & Southeast Asia)

1.      ತೈಯಾಂಗ್ (Taiyang): ಚೈನೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

2.      ಅಮತೇರಾಸು (Amaterasu): ಜಪಾನಿನ ಶಿಂಟೋ (Shinto) ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ.

3.      ತೈಯೊ (Taiyo): ಜಪಾನೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ.

4.      ಹ್ಯೆ (Hae): ಕೊರಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

5.      ನಂಖಾನ್ (Nangkhan): ನೇಪಾಳದ ಗುರುಂಗ್ (Gurung) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

6.      ಮಾತಾಹರಿ (Matahari): ಇಂಡೋನೇಶಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ದಿನದ ಕಣ್ಣು' ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಸೂರ್ಯ.

7.      ಫ್ರಾ ಅಥಿತ್ (Phra Athit): ಥಾಯ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಆದಿತ್ಯ' ಪದದ ಪ್ರಭಾವವಿರುವ ಸೂರ್ಯನ ಹೆಸರು.

8.      ತವಾನ್ (Tawan): ಥಾಯ್ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೂರ್ಯನ ಹೆಸರು.

9.      ಮತ್ ತ್ರೋಯ್ (Mặt Trời): ವಿಯೆಟ್ನಾಮೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

10.  ನ್ಯಿಮಾ (Nyima): ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

11.  ಅರಾವ್ (Araw): ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನ ಟ್ಯಾಗಲೋಗ್ (Tagalog) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

12.  ಚುಪ್ (Chup): ಜಪಾನ್‌ನ ಐನು (Ainu) ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

 ೪. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು (European Cultures)

1.      ಸೋಲ್ (Sol): ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

2.      ಸೋಲ್ ಇನ್ವಿಕ್ಟಸ್ (Sol Invictus): ರೋಮನ್ ನಂಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ 'ಅಜೇಯ ಸೂರ್ಯ' (Unconquered Sun).

3.      ಅಪೊಲೊ (Apollo): ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ದೇವರು.

4.      ಹೆಲಿಯೋಸ್ (Helios): ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವರು.

5.      ಫೀಬಸ್ (Phoebus): ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಬಳಸುವ 'ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದವನು' ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಹೆಸರು.

6.      ಇಯೋಸ್ (Eos): ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಮುಂಜಾನೆಯ (Dawn) ದೇವತೆ.

7.      ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಯೋನ್ (Electryone): ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ದೇವತೆ.

8.      *ಸೆಹೌಲ್ (*Seh2ul): ಪ್ರೋಟೋ-ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ (Proto-Indo-European) ಭಾಷೆಯ ಸೂರ್ಯನ ಮೂಲಪದ.

9.      ಸಾನಾ (Sunna) / ಸನ್ನೆ (Sunne): ಜರ್ಮನಿಕ್ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

10.  ಸೋಲ್ (Sól): ನಾರ್ಸ್ (Norse) ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ.

11.  ದಜ್ಬೋಗ್ (Dažbog): ಸ್ಲಾವಿಕ್ (Slavic) ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವರು.

12.  ಯಾರಿಲೊ (Yarilo): ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ದೇವತೆ.

13.  ಲುಘ್ (Lugh): ಸೆಲ್ಟಿಕ್ (Celtic) ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ದೇವರು.

14.  ಬೇಲೆನಸ್ (Belenus): ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಗುಣಪಡಿಸುವ ದೇವರು.

15.  ಗ್ರಿಯನ್ (Grian): ಪುರಾತನ ಐರಿಶ್ (Gaelic) ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ.

16.  ಸುಲಿಸ್ (Sulis): ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ.

17.  ಸೌಲೆ (Saule): ಲಿಥುವೇನಿಯನ್ (Baltic) ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ.

18.  ಔರಿಂಕೊ (Aurinko): ಫಿನ್ನಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

19.  ಇಗುಜ್ಕಿ (Iguzki): ಯುರೋಪಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಷೆಯಾದ ಬಾಸ್ಕ್ (Basque) ನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

20.  ಡಿಯೆಲ್ (Diell): ಅಲ್ಬೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

21.  ಅರೆವ್ (Areve): ಆರ್ಮೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

22.  ಸೋರೆ (Soare): ರೊಮೇನಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

 ೫. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕತೆಗಳು (Middle East & Ancient Civilizations)

1.      ಉಟು (Utu): ಸುಮೇರಿಯನ್ (Sumerian) ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವರು.

2.      ಶಮಾಶ್ (Shamash): ಅಕ್ಕೇಡಿಯನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವರು.

3.      ಶೇರಿಡಾ (Šerida) / ಆಯಾ (Aya): ಸುಮೇರಿಯನ್/ಅಕ್ಕೇಡಿಯನ್ ಬೆಳಕಿನ ದೇವತೆ.

4.      ಮಿತ್ರಾ (Mithra): ಪರ್ಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಝೋರಾಸ್ಟ್ರಿಯನ್ (Zoroastrian) ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೆಳಕಿನ ದೇವರು.

5.      ಖೋರ್ಶೆದ್ (Khorshed): ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಸೂರ್ಯ.

6.      ಶಾಪಾಶ್ (Shapash): ಕೆನಾನೈಟ್/ಫೀನಿಷಿಯನ್ (Phoenician) ಪ್ರದೇಶದ ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ.

7.      ಅರಿನ್ನಿಟಿ (Arinnitti): ಹಿಟ್ಟೈಟ್ (Hittite) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ.

8.      ಶಿಮಿಗೆ (Šimige): ಹುರ್ರಿಯನ್ (Hurrian) ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವರು.

9.      ನಹುಂಟೆ (Nahhunte): ಪುರಾತನ ಇರಾನ್‌ನ ಏಲಮೈಟ್ (Elamite) ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೂರ್ಯ.

 ೬. ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾ (Ancient Egypt & Africa)

1.      ರಾ (Ra) / ರೇ (Re): ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸೂರ್ಯ ದೇವರು.

2.      ಅಟುಮ್ (Atum): ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರತೀಕ.

3.      ಖೆಪ್ರಿ (Khepri): ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನ (ದುಂಡುಹುಳುವಿನ ರೂಪ) ಪ್ರತೀಕ.

4.      ಅಮುನ್ (Amun): ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 'ರಾ' ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವ.

5.      ಅಟೆನ್ (Aten): ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೇರೋ ಅಖೆನಾಟೆನ್ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ 'ಸೂರ್ಯ ಮಂಡಲ' (Sun disk).

6.      ಬಾಸ್ಟ್ (Bast): ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಬೆಕ್ಕಿನ ದೇವತೆ.

7.      ಹಾಥೋರ್ (Hathor): ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ದೇವತೆ.

8.      ಅನ್ಯಾನ್ವು (Anyanwu): ನೈಜೀರಿಯಾದ ಇಗ್ಬೊ (Igbo) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಸೂರ್ಯನ ಕಣ್ಣು'.

9.      ಲಿಜಾ (Liza): ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಫೋನ್ (Fon) ಬುಡಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಪುರುಷ ರೂಪ.

10.  ಮ್ಗೆಕ್ (Magec): ಕ್ಯಾನರಿ ದ್ವೀಪಗಳ ಗುವಾಂಚೆ (Guanche) ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ.

11.  ನೈ (Ngai): ಕೀನ್ಯಾದ ಕಿಕುಯು (Kikuyu) ಜನರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಮಾತ್ಮ.

12.  ಎನ್ಜಾಂಬಿ (Nzambi): ಕಾಂಗೋ (Kongo) ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಮಾತ್ಮ.

13.  ಮಸೋವಾಂಡ್ರೊ (Masoandro): ಮ್ಯಾಡಗಾಸ್ಕರ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ದಿನದ ಕಣ್ಣು' ಎಂದರ್ಥದ ಸೂರ್ಯ.

14.  ಕಿಯೆ (Kiyé): ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸೋನಿಂಕೆ (Soninke) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

15.  ಐರೊ (Ayro): ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಫಾರ್ (Afar) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

16.  ಜುವಾ (Jua): ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸ್ವಾಹಿಲಿ (Swahili) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

17.  ತ್ಸೆಹಾಯ್ (Tsehay): ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದ ಅಮ್ಹಾರಿಕ್ (Amharic) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

18.  ರಾನಾ (Rana): ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹೌಸಾ (Hausa) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

 ೭. ಅಮೇರಿಕಾದ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು (Native American Cultures)

1.      ಇಂಟಿ (Inti): ಇಂಕಾ (Inca) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸೂರ್ಯ ದೇವರು.

2.      ಟೊನಾಟಿಯುಹ್ (Tonatiuh): ಆಜ್ಟೆಕ್ (Aztec) ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಐದನೇ ಸೂರ್ಯ ದೇವರು.

3.      ವೀಟ್ಜಿಲೋಪೋಚ್ಟ್ಲಿ (Huitzilopochtli): ಆಜ್ಟೆಕ್ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ದೇವರು.

4.      ನಾನಾತ್ಜಿನ್ (Nanauatzin): ಆಜ್ಟೆಕ್ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೆಳಕು ನೀಡಲು ತನ್ನನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ದೇವರು.

5.      ಕಿನ್ (Kin): ಮಾಯಾ (Maya) ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಅಥವಾ ದಿನ.

6.      ಕಿನಿಚ್ ಅಹೌ (Kinich Ahau): ಮಾಯಾ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಒಡೆಯ.

7.      ಜೊಹೊನಾಐ (Jóhonaaʼéí): ನವಾಜೊ (Navajo) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ದಿನವನ್ನು ಆಳುವವನು'.

8.      ತವಾ (Tawa): ಹೋಪಿ (Hopi) ಪಂಗಡದ ಸೂರ್ಯ ದೇವರು.

9.      ವಿ (Wi): ಲಕೋಟಾ (Lakota) ಜನರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಹೆಸರು.

10.  ಶಾಕುರು (Shakuru): ಪಾನಿ (Pawnee) ಪಂಗಡದವರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

11.  ನಾಪಿಯೊವಾ (Napioa): ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಫೂಟ್ (Blackfoot) ಪಂಗಡದ ಸೂರ್ಯ ದೇವರು.

12.  ಕಿಸೋಸೆನ್ (Kisosen): ಅಬೆನಾಕಿ (Abenaki) ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಹಗಲನ್ನು ತರುವ ಹದ್ದು.

13.  ಅಂತು (Antü): ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮಾಪುಚೆ (Mapuche) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

14.  ನೂನಿಕ್ (Nuunik): ನಿಕರಾಗುವಾದ ರಾಮ (Rama) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

15.  ಜೋಝೆಫ್ (Jozef): ನವಾಜೊ ಜನರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವವನು.

16.  ಅನ್ವೆ ಹಿಯುಂಗ್ (Anve hiyung): ಚೆರೋಕಿ (Cherokee) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

17.  ಕುವಾರಾಹಿ (Kuarahy): ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದ ಗೌರಾನಿ (Guarani) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ.

 ೮. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಓಷಿಯಾನಿಯಾ (Australia & Oceania)

1.      ತಾಮಾ-ನುಯಿ-ತೆ-ರಾ (Tama-nui-te-rā): ಪಾಲಿನೇಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಮಾವೋರಿ (Maori) ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೂರ್ಯ.

2.      ಲಾ (Lā): ಹವಾಯಿಯನ್ (Hawaiian) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

3.      ವಾಲು (Walu): ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಯೋಲ್ಂಗು (Yolngu) ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೂರ್ಯ.

4.      ಬಿಲಾ (Bila): ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅಡ್ನ್ಯಾಮತನ್ಹಾ (Adnyamathanha) ಜನರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಮಹಿಳೆ.

5.      ಗ್ನೋವೀ (Gnowee): ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ನೀಡುವ ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ.

6.      ಯ್ಹಿ (Yhi): ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕರೌರ್ (Karraur) ಜನರಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ದೇವತೆ.

7.      ವುರಿಯುಪ್ರನಿಲಿ (Wuriupranili): ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ದೀವಟಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ.

8.      ಟಿಂಡು (Tjindu): ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವಿರಂಗು (Wirangu) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

ಇತರ ಮತ್ತು ಅಳಿದುಹೋದ ಭಾಷೆಗಳು (Other & Extinct Languages)

10.  ಲಗುಸ್ (Lagus): ಪುರಾತನ ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಉಪಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

11.  ಇಲೋ (Ilo): ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಸಣ್ಣ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

12.  ಉಸಿಲ್ (Usil): ರೋಮನ್ನರಿಗೂ ಮುನ್ನ ಇದ್ದ ಎಟ್ರುಸ್ಕನ್ (Etruscan) ನಾಗರಿಕತೆಯ ಸೂರ್ಯ.

13.  ಖಾಮ್ (Kham): ಜಿಪ್ಸಿ ಅಥವಾ ರೊಮಾನಿ (Romani) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

14.  ಗುನೇಶ್ (Güneş): ಟರ್ಕಿಶ್ (Turkish) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

15.  ನಾರ್ (Nar) / ನರನ್ (Naran): ಮಂಗೋಲಿಯನ್ (Mongolian) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

16.  ಕೊಯಾಶ್ (Koyash): ಟರ್ಕಿಕ್ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವರು.

17.  ಗುನ್ ಅನಾ (Gün Ana): ಟರ್ಕಿಕ್ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಮಾತೆ.

18.  ಮಾಲಿನಾ (Malina): ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಇನ್ಯುಯಿಟ್ (Inuit) ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ.

19.  ಸೆಕಿನೆಕ್ (Seqineq): ಇನ್ಯುಯಿಟ್ (ಎಸ್ಕಿಮೋ) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

20.  ಬೈವಿ (Beaivi): ಉತ್ತರ ಯುರೋಪಿನ ಸಾಮಿ (Sami) ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ.

21.  ಮ್ಜೆ (Mze): ಜಾರ್ಜಿಯನ್ (Georgian) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.

22.  ಸುನೋ (Suno): ಎಸ್ಪೆರಾಂಟೊ (Esperanto - ಕೃತಕ ಭಾಷೆ) ಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ.