ಕರುನಾಡ ಮಣ್ಣಿನ ಮಹಾದರ್ಶನ: ಬಸವಾದಿ ಶರಣರ ‘ಕಾಯಕ-ದಾಸೋಹ-ಅರಿವು’ : ಜಗತ್ತಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ`
ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದ ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶರಣರ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದೊಂದು `ಜಗತ್ತು ಕಂಡ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಆರ್ಥಿಕ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿ.` ಈ ದಾರ್ಶನಿಕತೆಯು ವೇದ, ಉಪನಿಷತ್ತು, ಗೀತೆ ಅಥವಾ ಆಗಮಗಳಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆದದ್ದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಕರುನಾಡಿನ ಮಣ್ಣಿನಿಂದಲೇ ಚಿಮ್ಮಿದ ಅಪ್ಪಟ 'ನೆಲಮೂಲದ ಸ್ವಂತಿಕೆ' (Indigenous Originality).
ಶರಣರ ಇಡೀ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ ಮೂರು ಆಳವಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ (ನನ್ನ ನೋಟದಲ್ಲಿ) ಕಟ್ಟಿಕೊಡಬಹುದು:
೧. ಕಾಯಕ,
೨. ದಾಸೋಹ ಮತ್ತು
೩. ಅರಿವು.
ಹಸಿದ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಅರಿವು ದಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ; ದುಡಿಯದೇ ಪರಾವಲಂಬಿಯಾಗಿ ಬದುಕುವುದೂ ಕೂಡ ಗೌರವಕ್ಕೆ ದಕ್ಕೆಯೇ. ಹಾಗಾಗಿ ಮೊದಲು `ದೇಹವನ್ನು ಪೊರೆಯಲು ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಶ್ರಮವೇ 'ಕಾಯಕ'.` ಕಾಯಕದಿಂದ ಬಂದ ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತನಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಉಳಿದಿದ್ದನ್ನು `ಸಮಾಜದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹಂಚುವುದು 'ದಾಸೋಹ'.` ಈ ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹಗಳ ಆಚರಣೆ, ಹಾಗೂ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆಯ `ಅನುಭಾವದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನವೇ 'ಅರಿವು'.` ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಶರಣರ ತತ್ವಗಳು ಕರ್ಮಸಿದ್ಧಾಂತ, ಕರ್ಮಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಯೋಗಗಳಿಗಿಂತ ಹೇಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡೋಣ.
---
*೧. 'ಕಾಯಕ' ಪದದ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು 'ದೇಹಿ'ಯಿಂದ 'ಕಾಯ'ದೆಡೆಗಿನ ಪಯಣ*
ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು 'ಕಾಯಕ' ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ 'ಕರ್ಮ' ಪದದ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ 'ಕಾಯಕ' ಪದದ ಬೇರು ಇರುವುದು *'ಕಾಯ' (ದೇಹ)* ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ. `ಕಾಯಕಷ್ಟ, ಕಾಯಕ್ಲೇಷ` ಎಂಬ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲೇ ಕಾಯಕ ಪದದ ಹುಟ್ಟನ್ನು ಹುಡುಕಬಹುದು.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಧ್ಯಾತ್ಮವು ಭೌತಿಕ ದೇಹವನ್ನು (ಕಾಯವನ್ನು) ಪಾಪದ ಕೂಪವೆಂದು ಬೋಧಿಸಿ, ಅದನ್ನು ದಂಡಿಸಲು ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ 'ದೇಹಿ' ಎಂದರೆ 'ಕೊಡು' (ಬೇಡುವುದು) ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ದೇಹವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹುಟ್ಟಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಆ ದೇಹವನ್ನು ಸಾಕಲು ಸಮಾಜದ ಮುಂದೆ ಕೈಯೊಡ್ಡಿ 'ದೇಹಿ' ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮನುಷ್ಯನ ಘನತೆಗೆ ಮಾಡುವ ಅಪಮಾನ. `"ದೇಹವಿಡಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ದೇಹಿ"` ಎಂದು ಕೇವಲ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿ ಅಥವಾ ಪರಾವಲಂಬಿಯಾಗಿ ಒಡಲು ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡವರ ಮುಂದೆ, `"ಕಾಯವಿಡಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಾಯಕ ಮಾಡಿ"` ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಿಂದ ಒಡಲು ತುಂಬಿಕೊಂಡ ಶರಣರು ಜಗತ್ತಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ದೈನಂದಿನ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ 'ಆಡುವ ನುಡಿ'ಗೆ (ಸತ್ಯ) ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ 'ಮಾಡುವ ಕಾಯಕ'ಕ್ಕೆ ದೈವತ್ವವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟವರು ಶರಣರು.
---
*೨. ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತ:* ಹಣೆಬರಹದ ದಹನ ಮತ್ತು ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ, ಬಡತನಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಕೀಳು ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅವನ "ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಪಾಪ" ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ, ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ (Fatalism) ಮಾಡಿತು.
ಆದರೆ ಶರಣರು ಈ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಹಣೆಬರಹವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. "ನಿನ್ನ ಇಂದಿನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಶ್ರಮವೇ ನಿನ್ನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಸಾರಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಘನತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟು, `"ದುಡಿಯುವ ಕೈಗಳೇ ನಿನ್ನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತವೆ"` ಎಂಬ ಅಗಾಧವಾದ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು (Positive Psychology) ತುಂಬಿದರು. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಯಾರೂ ಕೀಳಲ್ಲ; ಮಾಡುವ ದುಡಿಮೆಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದೇ ಕಾಯಕದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ.
---
*೩. ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಕಾಂಡ:* ಅನುತ್ಪಾದಕತೆಯಿಂದ ಬೃಹತ್ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯೆಡೆಗೆ
ಯಜ್ಞ, ಯಾಗ, ಹೋಮಗಳು ಸಂಪತ್ತನ್ನು (ತುಪ್ಪ, ಕಾಳು, ಧಾನ್ಯ) ಬೆಂಕಿಗೆ ಸುರಿಯುವ 'ಅನುತ್ಪಾದಕ' (Unproductive) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇದು ಸಮಾಜದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಶರಣರು ಈ ಕರ್ಮಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಧಿಕ್ಕರಿಸಿದರು. "ಹೋಮವ ಮಾಡಿದರೇನಯ್ಯಾ? ಯಜ್ಞವ ಮಾಡಿದರೇನಯ್ಯಾ?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಮನುಷ್ಯನ ಬೆವರನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಸುರಿಸಿ, ಹೊಸ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಸಮಾಜದ `ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸುವ 'ಉತ್ಪಾದಕ' (Productive) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾಯಕವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.` ನೇಗಿಲಿನ ಕುಳವೇ ನಿಜವಾದ ಯಜ್ಞಕುಂಡ, ಬೆವರೇ ತುಪ್ಪ ಎಂದರು. ಕಲ್ಲಿನ ಗುಡಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಚಲಿಸುವ ಮಾನವ ದೇಹವನ್ನೇ (ಜಂಗಮ) ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿ, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಶ್ರಮಿಕನ ಬೆವರಿನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.
-----
*೪. ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಯೋಗ* ವಾಣಿಜ್ಯ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ
ಕರ್ಮಯೋಗಕ್ಕೂ ಕಾಯಕಕ್ಕೂ ಅಜಗಜಾಂತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ: *ಪ್ರತಿಫಲದ ನಿರೀಕ್ಷೆ (ನಿಷ್ಕಾಮ ಕರ್ಮ vs ಸತ್ಯ-ಶುದ್ಧ ಸಂಪತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿ):*
ಕರ್ಮಯೋಗವು "ಕೆಲಸ ಮಾಡು, ಆದರೆ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬೇಡ" ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಕಾಯಕವು ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಲಾಭವನ್ನು (Wealth Creation) ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ದುಡಿಮೆಯು *"ಸತ್ಯ-ಶುದ್ಧ"* ವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಷರತ್ತನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಲಂಚ, ಮೋಸ, ಕಾಳಸಂತೆ, ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ಬಂದ ಲಾಭ ಕಾಯಕವಲ್ಲ. ಭ್ರಷ್ಟ ಹಣದಿಂದ ದಾಸೋಹ ಮಾಡಿದರೆ ದೇವರು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾರುವ ಮೂಲಕ ಬಸವಣ್ಣನವರು ಒಂದು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ-ಮುಕ್ತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನೇ ರಚಿಸಿದರು.
* *ವೃತ್ತಿಯ ಆಯ್ಕೆ (ಸ್ವ-ಧರ್ಮ vs ವೃತ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ):* ಕರ್ಮಯೋಗವು 'ಸ್ವ-ಧರ್ಮ'ದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಮನುಷ್ಯ ತಾನು ಹುಟ್ಟಿದ ಜಾತಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಾಯಕವು "ಯಾವ ಜಾತಿಯವನಾದರೂ ಸರಿ, ನಿನಗೆ ಕೌಶಲ್ಯ (Skill) ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನಿನಗಿದೆ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯವು ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭೆ ಆಧಾರಿತ (Merit-based) ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು.
----
*೫. ಶ್ರಮದ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಪರಾವಲಂಬನೆಯ ಅಂತ್ಯ*
ಪ್ರಾಚೀನ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು, ಗುರುಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡದೆ "ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿ" ಬದುಕುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಸಮಾಜದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊರೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಶರಣರು ಈ ಪರಾವಲಂಬಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದರು. `"ಗುರುವಾದಡೂ ಕಾಯಕದಿಂದಲೇ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿ"` ಎಂದು ಆದೇಶಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಇಡೀ ಸಮಾಜವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು. ಜಗತ್ತಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ "ಭಿಕ್ಷುಕ ಮುಕ್ತ" ಸಮಾಜ ಕಟ್ಟಿದ ಕೀರ್ತಿ ಶರಣರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಬೇಡಿ ತಂದ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಪಂಚಾಮೃತಕ್ಕಿಂತ, ಸ್ವಂತ ಕಾಯಕದಿಂದ ತಂದ ಕಾಡಿನ ಸೊಪ್ಪೇ ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯ ಎಂದು ನುಲಿಯ ಚಂದಯ್ಯನವರು ಸಾರಿದರು:
`"ಕಾಶಿಯಕಾಯಿ ಕಾಡಿನ ಸೊಪ್ಪಾಯಿತ್ತಾದಡೂ, ಕಾಯಕದಿಂದ ಬಂದುದು ಲಿಂಗಾರ್ಪಿತ."`
-----
*೬. ದಾಸೋಹದ ಬೃಹತ್ ಕಲ್ಪನೆ:* ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಕಮ್ಯುನಿಸಂಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಆಡಳಿತ
ಆಧುನಿಕ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ (Capitalism) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಅಭದ್ರತೆಯಿಂದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೂಡಿಡುತ್ತಾನೆ. ಕಮ್ಯುನಿಸಂನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹ ತತ್ವವು ಇವೆರಡನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಸ್ವಂತ ಶ್ರಮದಿಂದ ನಿತ್ಯವೂ ತನ್ನ ಅನ್ನವನ್ನು ತಾನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಇರುವವನಿಗೆ, ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೂಡಿಡುವ (Hoarding) ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರ ಕಣಜದ (ಅವಲಂಬನೆ) ಹಂಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಶರಣರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ:
*"ತವನಿಧಿಯ ಬೆಳೆವಂಗೆ ಕಣಜದ ಹಂಗುಂಟೆ? ಕಾಯಕವ ಮಾಡುವ ಭಕ್ತಂಗೆ ಇನ್ನಾರುವ ಕಾಡಲೇತಕ್ಕೆ?"
ಮನುಷ್ಯನು ಕಾಯಕ ಮಾಡಿ ತನಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಮರಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದಾಗಿತ್ತು.
ದಾಸೋಹವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುವುದಲ್ಲ; ಅದು ತನು-ಮನ-ಧನಗಳನ್ನು ಸವೆಸಿ ಇಡೀ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ *'ಅನ್ನ, ಅಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಅರಿವು'* ಗಳನ್ನು ಹಂಚುವ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಇದೇ 'ತ್ರಿವಿಧ ದಾಸೋಹ'ದ ತತ್ವವನ್ನು ತಮ್ಮ ಉಸಿರಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕಿದವರು ತ್ರಿವಿಧ ದಾಸೋಹಿ, ನಡೆದಾಡುವ ದೇವರು ಶ್ರೀ ಶಿವಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು.
----
*೭. ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾಸೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ*
ಕಾಯಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಅವಳನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ನಿಯಂತ್ರಕಳನ್ನಾಗಿಯೂ (Economic Regulator) ಮಾಡಿತು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆಯ್ದಕ್ಕಿ ಮಾರಯ್ಯನವರು ದಾಸೋಹಕ್ಕಾಗಿ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಆಯ್ದು ತಂದಾಗ, ಅವರ ಪತ್ನಿ ಆಯ್ದಕ್ಕಿ ಲಕ್ಕಮ್ಮ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೇಳಿದ ಮಾತು:
"ಆಸೆಯೆಂಬುದು ಅರಸಿಂಗಲ್ಲದೆ ಶಿವಭಕ್ತರಿಗುಂಟೆ?"
ಇದು ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿವಾದವಲ್ಲ; ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಅತಿಯಾಸೆಗೆ (Greed) ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಶ್ರಮಿಕ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಕೊಟ್ಟ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಆರ್ಥಿಕ ಪೆಟ್ಟು.
--
*೮. ಕಾಯಕ ಯೋಗ, ಅರಿವು ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕ್ರಾಂತಿ* (Theological Revolution)
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ 'ಯೋಗ' ವು ಕಾಡಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿ ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಾಯಕವು ಸಮಾಜದ ಮಧ್ಯೆ ಇದ್ದು, ಕಣ್ಣು ತೆರೆದುಕೊಂಡು ಬೆವರು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ಮಾಡುವ 'ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಯೋಗ'. ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾದಾಗ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ದೇವರೇ (ಗುರು, ಲಿಂಗ, ಜಂಗಮ) ಎದುರು ಬಂದರೂ ಅವನನ್ನು ಮರೆತು ನಿನ್ನ ಕೆಲಸ ಮಾಡು ಎಂದು ನುಲಿಯ ಚಂದಯ್ಯನವರು ಖುದ್ದು ಶಿವನಿಗೇ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದರು:
*"ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದಡೆ, ಗುರುದರ್ಶನವಾದಡೂ ಮರೆಯಬೇಕು, ಲಿಂಗಪೂಜೆಯಾದಡೂ ಮರೆಯಬೇಕು..."*
ದೇವರು ಕಲ್ಲಿನ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಆತನು ನೇಗಿಲು, ಮಗ್ಗ, ಚರ್ಮ ಹೊಲಿಯುವ ದಬ್ಬಳದಂತಹ ಶ್ರಮಿಕರ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ದುಡಿಮೆಯ ಬೆವರಿನ ಒಳಗೇ ಇದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಮೋಳಿಗೆ ಮಾರಯ್ಯನವರು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು:
"ಅಮರೇಶ್ವರಲಿಂಗವಾಯಿತ್ತಾದಡೂ ಕಾಯಕದೊಳಗು."
ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹಗಳು ಭೌತಿಕ ಬದುಕಿಗೆ ಆಧಾರವಾದರೆ, ಮನುಷ್ಯನ ಆತ್ಮೋದ್ಧಾರಕ್ಕೆ *'ಅರಿವು'* ಬೇಕು. ಕೇವಲ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ದುಡಿದರೆ ಸಾಲದು, ಬದುಕಿನ ನಶ್ವರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇರಬೇಕು. ಈ ಅರಿವೇ ಭೌತಿಕತೆಯಿಂದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯೆಡೆಗಿನ ಸೇತುವೆ.
"ಇಹಲೋಕ ಮಿಥ್ಯ, ಸತ್ತ ಮೇಲೆ ಸ್ವರ್ಗ ಸತ್ಯ" ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಜನರನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತ್ತು. `ಆಯ್ದಕ್ಕಿ ಮಾರಯ್ಯನವರ "ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ"ಎಂಬ ಮಹಾವಾಕ್ಯವು` , ಆ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಆಕಾಶದಿಂದ ದುಡಿಯುವ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಇಳಿಸಿತು. ಮನುಷ್ಯ ಬದುಕಿರುವಾಗಲೇ ತನ್ನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂತೃಪ್ತಿಯೇ ಕೈಲಾಸ ಎಂದು ಸಾರಿತು.
---
*ಕೊನೆಯ ನುಡಿ*
ದೇಹವನ್ನು (ಕಾಯ) ಗುಡಿಯನ್ನಾಗಿ, ಶ್ರಮವನ್ನು (ಕಾಯಕ) ಪೂಜೆಯನ್ನಾಗಿ, ಅದರ ಫಲವನ್ನು (ದಾಸೋಹ) ಸಮಾಜದ ಪ್ರಸಾದವನ್ನಾಗಿ, ಮತ್ತು ಈ ಇಡೀ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹಿಂದಿನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು (ಅರಿವು) ಭಗವಂತನನ್ನಾಗಿ ಕಂಡ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕನ್ನಡಿಗರ ಸ್ವಂತಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಭೌತಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ, ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ—ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದ ಇಂತಹದೊಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜೀವನ ದರ್ಶನ ಜಗತ್ತಿನ ಬೇರಾವ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೂ ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಿಲ್ಲ:
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ