ಆಟಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ - ಆಳುಪರು - ಕುಂದಾಪುರ - ಕುಂದಗನ್ನಡ ಮತ್ತು‌ ವಿಶ್ವಕುಂದಗನ್ನಡ ದಿನಾಚರಣೆ

ಕುಂದಗನ್ನಡ ಮತ್ತು ಆಟಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ: ಕರಾವಳಿಯ ಮಣ್ಣಿನ ಘಮಲು ಮತ್ತು ಭಾಷಿಕ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಭ್ರಮ

ಕರ್ನಾಟಕವು ಭಾಷಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳ ಬೀಡು. ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆಯಾದ ಕನ್ನಡವನ್ನು ತಾಯಿಯಂತೆ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಲೇ, ಅದರ ಒಡಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ನಮ್ಮದು. ಇಂತಹ ಭಾಷಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಕಿರೀಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖರವಾಗಿ ಮಿನುಗುವ ಒಂದು ಅನರ್ಘ್ಯ ರತ್ನವೇ 'ಕುಂದಗನ್ನಡ'. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಈ ಆಡುಭಾಷೆಯು, ಇಂದು 'ವಿಶ್ವ ಕುಂದಗನ್ನಡ ದಿನ'ವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವುದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನಿಗೆ ಮೈನವಿರೇಳಿಸುವ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.

ಹೆಸರಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ 'ಕುಂದಾಪುರ' ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ 'ಕುಂದಗನ್ನಡ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇ ಒಂದು ಭವ್ಯ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ. ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಆಳಿದ ಅಪ್ಪಟ ಕನ್ನಡಿಗ ರಾಜವಂಶವಾದ 'ಆಳುಪ'ರ (Alupa) ದೊರೆ ಕುಂದವರ್ಮನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ 'ಕುಂದೇಶ್ವರ' ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 'ಕುಂದ' ಎಂದರೆ ಎತ್ತರವಾದ ದಿಣ್ಣೆ, ಹಾಗೂ ಈ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಅರಳಿ ಘಮಲುವ 'ಕುಂದ ಪುಷ್ಪ'ದ (ಕಾಡು ಮಲ್ಲಿಗೆ) ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೂ ಈ ಹೆಸರಿಗಿದೆ.

ಕುಂದಗನ್ನಡದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಕ್ತಿಯೆಂದರೆ, ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಜಾತಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲ. ಬಂಟರು, ಮೊಗವೀರರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಹಾಲಕ್ಕಿ ಒಕ್ಕಲಿಗರು, ಬಿಲ್ಲವರು ಸೇರಿದಂತೆ ಆ ಭಾಗದ ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿ-ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ತಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಬೆಸೆಯುವ ಸಮಾನ ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿ (Lingua Franca) ಇದು ಸರ್ವಜನಾಂಗದ ಶಾಂತಿಯ ತೋಟವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.

ಹಳಗನ್ನಡದ ಉಸಿರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಪಟ ದ್ರಾವಿಡದ ಬೇರು ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಕುಂದಗನ್ನಡವೊಂದು ಅಚ್ಚರಿಯ ಗಣಿ! ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇದೊಂದು ಭಾಷಿಕ 'ಜೀವಂತ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ' (Living fossil). ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪಂಪ-ರನ್ನರ ಕಾಲದ ಹಳಗನ್ನಡದ 'ಪ' ಕಾರವನ್ನು (ಉದಾ: ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನಲು 'ಪೋಪೆ' / 'ಹೋಪ್ತೆ') ಇದು ಇಂದಿಗೂ ದೈನಂದಿನ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವವಿಲ್ಲದೆ, ಅಪ್ಪಟ ದ್ರಾವಿಡ (Proto-Dravidian) ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದ 'ಪೆದ'ದಿಂದ 'ಹೈದ-ಹೆಣ್ಣೈದ' ಮತ್ತು ತಾಯಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆಯುವ 'ಆಯಿ' (Aayi) ಯಂತಹ ಮಧುರವಾದ ಪದಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಭಾಷಿಕ ಸಂಪತ್ತಾಗಿವೆ.

ವಾಕ್ಯಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಎಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಏರಿಳಿತಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವ (ಉದಾ: ಮಾಡ್ತಾನಾ... ಹೋಪ್ತಾನಾ...) ಇದರ ಉಚ್ಚಾರಣಾ ಶೈಲಿಯು (Phonetics), ಲಿಪಿಬದ್ಧ ವ್ಯಾಕರಣದ ಹಂಗಿಲ್ಲದ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳ ಸಹಜ ಹಾಗೂ ಸುಮಧುರ ಧ್ವನಿಮಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲು ಪಂಜು ಗಂಗೊಳ್ಳಿಯವರು ಸಂಪೂರ್ಣ 'ಕುಂದಗನ್ನಡ ನಿಘಂಟು' (Kundagannada Dictionary) ರಚಿಸಿರುವುದು, ನಮ್ಮ ಭಾಷಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕಾಳಜಿಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಆಟಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ, ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕುಂದಗನ್ನಡ ದಿನದ ನಂಟು ಕುಂದಗನ್ನಡ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು 'ಆಟಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ'ಯನ್ನೇ (ಆಷಾಢ/ಕರ್ಕಾಟಕ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ) ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದರ ಹಿಂದೆ ಅತ್ಯಂತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ-ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾರಣವಿದೆ. ಕರಾವಳಿಯ ಕನ್ನಡಿಗರು ಸೂರ್ಯನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ 'ಸೌರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗ'ವನ್ನು (Sauramana Panchanga) ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೂರ್ಯನು ಕರ್ಕಾಟಕ ರಾಶಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ 'ಆಟಿ' ತಿಂಗಳಿನ ಧಾರಾಕಾರ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗೆ ಬಿಡುವು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ನಿಂತು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದ ಭತ್ತದ ನಾಟಿ ಮಾಡುವ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕುಂದಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ 'ಒಯ್ಕ್ಲು' (Oiklu) ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕರಾವಳಿಯ ಬೆವರಿನ ಶ್ರಮದ ಸಂಕೇತ.

ಇದೇ ಆಟಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು, ಮಳೆಗಾಲದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ 'ಹಾಲೆ ಮರದ' (Alstonia scholaris) ತೊಗಟೆಯ ಕಷಾಯ ಸೇವಿಸುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಿಸರ-ಆರೋಗ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಕೆಸುವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ 'ಪತ್ರೊಡೆ'ಯಂತಹ ಶೂನ್ಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ (Zero-waste) ಖಾದ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಯ್ಯ, ಇಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಕೃಷಿ-ಪರಿಸರ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮಾತೃಭಾಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುವ ಮೂಲಕ ಕುಂದಗನ್ನಡಿಗರು ತಮ್ಮ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದ್ದಾರೆ.

ಕೀಳರಿಮೆ ಅಳಿಸಿದ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಭ್ರಮ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಹಂಬಲ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಪಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವವರು ಕೀಳರಿಮೆ (Inferiority complex) ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇಂದು, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ನೆಲೆಸಿರುವ ವಲಸಿಗ ಕುಂದಾಪುರದ ಯುವಕರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ (Social Media) ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗೂಡಿ 'ವಿಶ್ವ ಕುಂದಗನ್ನಡ ದಿನ'ವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಟ್ರೆಂಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಖುಷಿಯ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; "ಕುಂದಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಖರೀದಿಸಿ" (Vocal for Local Kundapura) ಎಂಬ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿಯಾನದ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 'ಕುಂದಗನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠ' (Kundagannada Study Chair) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೇಡಿಕೆಯು, ಈ ಭಾಷೆಯ ಉಳಿವು ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ದೂರದೃಷ್ಟಿಗೆ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪ್ರಮಾಣಿತ ಭಾಷೆಯಾದ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಲೇ, ಅದರ ಒಡಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಉಪಭಾಷೆಯನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಕೀಳರಿಮೆಯಿಲ್ಲದೆ ಜಾಗತಿಕ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಕನ್ನಡಿಗರ ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಮನೋಭಾವ ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಕುಂದಗನ್ನಡವು ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಂಪರೆಯ ಜೀವಂತ ಕೊಂಡಿ, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಹೆಮ್ಮೆ!