ಓಣಂ ಮತ್ತು ಕರುನಾಡು!

ಓಣಂ ಮತ್ತು ಕರುನಾಡು: ಪೌರಾಣಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಜಾನಪದ ಸಂಬಂಧಗಳ ಅವಲೋಕನ

ಕೇರಳದ ನಾಡಹಬ್ಬವಾದ 'ಓಣಂ' ಕೇವಲ ಆ ರಾಜ್ಯದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾದ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದಿರುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಜಾನಪದ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ನೆರೆಯ ಕರುನಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಬಿಡಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದೆ. ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ವಾಮನ ಅವತಾರ, ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಓಣಂ ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ನಡುವಿನ ಆಳವಾದ ನಂಟಿನ ಸಮಗ್ರ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ.

೧. ಪೌರಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬೇರುಗಳು

ಓಣಂ ಹಬ್ಬದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ದಾನಶೂರ ಅಸುರ ಚಕ್ರವರ್ತಿ 'ಮಹಾಬಲಿ' ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ದಮನ ಮಾಡಿದ ವಿಷ್ಣುವಿನ 'ವಾಮನ' (ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ) ಅವತಾರ. ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಭವ್ಯವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ.

• ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ವಾಮನ-ಬಲಿ: ಬಾದಾಮಿಯ ೩ನೇ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಬೃಹತ್ 'ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ'ನ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪ, ಬೇಲೂರಿನ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯದ ಜಗತಿಯ ಮೇಲಿರುವ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನ ಪಾದವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ ತೊಳೆಯುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆ ಹಾಗೂ ಹಳೇಬೀಡಿನ ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರ ಕಲಾ ನೈಪುಣ್ಯತೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.
• ಭೌಗೋಳಿಕ ನಂಟು: ಕೇರಳವನ್ನು 'ಪರಶುರಾಮ ಸೃಷ್ಟಿ' ಎನ್ನುವಂತೆಯೇ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿಯನ್ನೂ ಪರಶುರಾಮ ಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರ್ಗವ ಪರಶುರಾಮನು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲು ತನ್ನ ಆಯುಧವನ್ನು ಎಸೆದ ಮೂಲ ಸ್ಥಳವೇ ಕರ್ನಾಟಕದ 'ಗೋಕರ್ಣ'. ಆತನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಕರಾವಳಿಯ ಏಳು ಪವಿತ್ರ 'ಸಪ್ತ ಕ್ಷೇತ್ರ'ಗಳು ಕರುನಾಡಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿವೆ.
• ಬಲಿಪುರ ಮತ್ತು ರಾಜವಂಶಗಳು: ಶಿವಮೊಗ್ಗದ 'ಬಳ್ಳಿಗಾವಿ'ಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ರಾಜಧಾನಿ 'ಬಲಿಪುರ'ವಾಗಿತ್ತೆಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ವಂಶಸ್ಥರು ತಾವೆಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದ 'ಬಾಣ' ರಾಜವಂಶ (Bana Dynasty) ನಂದಿಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಭೋಗನಂದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕರುನಾಡನ್ನು ಆಳಿದ್ದರು. ಬನವಾಸಿಯ ಹೆಸರೂ ಸಹ ಮಹಾಬಲಿಯ ಮಗ 'ಬಾಣಾಸುರ'ನಿಂದಲೇ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
• ದಾರ್ಶನಿಕ ನಿಲುವು: ವಾಮನನು ಬಲಿಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಿದನೆಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮೀರಿ, ದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾದ ಉಡುಪಿಯ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು, "ವಾಮನನು ಬಲಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆತನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಮುಂದಿನ ಮನ್ವಂತರದ ಇಂದ್ರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ" ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಉಡುಪಿ ಮಠದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ 'ವಾಮನ ಜಯಂತಿ' ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

(ಗಮನಿಸಿ: ಓಣಂನ 'ಮಹಾಬಲಿ'ಗೂ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಜೈನ ಪರಂಪರೆಯ 'ಬಾಹುಬಲಿ'ಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದಾನದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, ೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಜೈನ ಮಹಾಕಾವ್ಯ 'ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ'ಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಕುಮಾರ ಮುನಿಯು ನಮುಚಿಯನ್ನು ದಮನ ಮಾಡುವ ಕಥೆ ಓಣಂ ಕಥೆಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದೆ).

೨. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸಂಗಮ

ಓಣಂ ಹಬ್ಬವು ಸಾರುವ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿವೆ.

• ಆದಿಕವಿ ಪಂಪನು ತನ್ನ 'ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ'ದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಲು ಆತನನ್ನು ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ("ದಾನದೊಳೆ ಬಲಿ") ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾನೆ.
• ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜೈನ ಬಸದಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಕನ್ನಡಿಗ ಮಹಿಳೆ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆಗೆ ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಷ್ಟೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು "ದಾನಚಿಂತಾಮಣಿ" ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.
• ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗಾಗಿ ಎಡಗೈ ಬೆರಳನ್ನೇ ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಮೋಘವರ್ಷ ನೃಪತುಂಗನನ್ನು ಬಲಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾನಿ ಎಂದು ಸಂಜಾನ್ ಶಾಸನ ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ.
• ಬಲಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ 'ಸಮಾನತೆಯ ಸಮಾಜ'ದ (Egalitarian society) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಗಜ್ಯೋತಿ ಬಸವಣ್ಣನವರು ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ 'ಅನುಭವ ಮಂಟಪ'ದ ಮೂಲಕ ವಾಸ್ತವ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದರು.
• ಪುರಂದರದಾಸರು ತಮ್ಮ ಕೀರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಮನ-ಬಲಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಅಚ್ಚಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದರು. ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ 'ಯಕ್ಷಗಾನ'ದ ಮೂಲಕ 'ವಾಮನ ಚರಿತ್ರೆ' ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಜರಾಮರವಾಗಿದೆ.

೩. ಕರುನಾಡ ಜಾನಪದದಲ್ಲಿ 'ಬಲೀಂದ್ರ' ಮತ್ತು 'ಕೆರಕ'ದ ಸಂಭ್ರಮ

ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಓಣಂ ಹಬ್ಬದ 'ಓಣತ್ತಪ್ಪನ್' ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಮಹಾಬಲಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಆಚರಣೆಗೂ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಯ 'ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿ'ಯ ಆಚರಣೆಗೂ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಿದೆ.

ನೀರ್ದುಂಬುವ ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ: ದೀಪಾವಳಿಯ ಮೊದಲ ದಿನದ 'ನೀರ್ದುಂಬುವ ಹಬ್ಬ'ದಂದು ಬಾನಿಗೆ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಜಲಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮಾಡುವ ಕನ್ನಡಿಗರ ಪದ್ಧತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರತೀಕ.

ಕೆರಕ ಮತ್ತು ಓಣತ್ತಪ್ಪನ್: ಮಹಾಬಲಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ 'ಓಣತ್ತಪ್ಪನ್' ಮಾಡಿದರೆ, ಕರುನಾಡಿನ ರೈತರು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಹೊಸ ಹಸುವಿನ ಸಗಣಿಯಿಂದ (ಗೋಮಯ) ಉಂಡೆಮಾಡಿ ದೈವವನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ 'ಕೆರಕ'.

• ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ (Ethnobotany): ಈ ಕೆರಕಕ್ಕೆ ರೈತರು ಕೇವಲ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಹೂವುಗಳನ್ನಲ್ಲದೆ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ರಾಗಿ, ಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ ಮುಂತಾದ ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳ ತೆನೆಗಳನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕ ಗುಣವಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮದಂಡೆ, ಉತ್ತರಾಣಿ, ಎಕ್ಕೆ, ಜಡೆಗಂಗೆ (ದರ್ಬೆ) ಮುಂತಾದ ಕಾಡುಗಿಡಗಳನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ನೈರ್ಮಲ್ಯವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಾರೆ.
• ಕಾಯಕ ತತ್ವ: ಈ ಕೆರಕವನ್ನು (ಬಲೀಂದ್ರನ ಕೋಟೆ/ಗದ್ದುಗೆ) ಕೇವಲ ದೇವರ ಕೋಣೆಯಲ್ಲದೆ ಬೀಸುವ ಕಲ್ಲು, ಹೊರಳುಕಲ್ಲು, ಕಡೆಗೂಟ ಹಾಗೂ ದನಗಳ ಬಾನಿಗೂ ಇಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಇದು ಶ್ರಮದ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲೂ ದೇವರನ್ನು ಕಾಣುವ ಶರಣರ "ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ" ತತ್ವದ ಜಾನಪದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
• ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಆಶಯ: ಓಣಂನಲ್ಲಿ "ಮಾವೇಲಿ ನಾಡು ಕಾಣೀಡಂ" ಎನ್ನುವಂತೆ, ಕೆರಕ ಇಡುವಾಗ ಕನ್ನಡಿಗ ರೈತ "ಮೂಲೆ‌ ಮೂಲೆಯಲೂ ದವಸಧಾನ್ಯ ತುಂಬಲಿ" ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಕ ಆಶಯವನ್ನು ವಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ.

ವರ್ಷದೊಡಕ್ಲು ಮತ್ತು ಮರಿಪಂಜು (ಉಲ್ಕಾಹಸ್ತ): ಹಬ್ಬದ ಮೂರನೇ ದಿನ ಪೂಜಿಸಿದ ಕೆರಕಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕದರಿ ಹೊಲದ ಸುತ್ತಲೂ 'ಚೆರಗ'ದಂತೆ ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಬಂದದ್ದನ್ನು ಮಣ್ಣಿಗೇ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ನೀಡುವ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಯ ಸಂಕೇತವಿದು. ಅಂದು ರಾತ್ರಿ ಹುಡುಗರು ದೊಂದಿ (ಪಂಜು/ಉಲ್ಕೆ) ಹಿಡಿದು ಊರೆಲ್ಲಾ ಸುತ್ತುವ 'ಮರಿಪಂಜು' ಆಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗದ ದ್ರಾವಿಡರ 'ಪಿತೃ ಆರಾಧನೆ' (ಹಿರಿಯರಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರುವ ಬೆಳಕು) ಪರಂಪರೆಯ ಉಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಮಾಡುವ ಇದೇ ದ್ರಾವಿಡರ 'ಹೂ-ಮಾಡು' ಆಚರಣೆಯು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ 'ಪೂಜೆ' (Pooja) ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ತುಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಆಚರಣೆಗಳು: ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ತೆನೆ ತರುವ 'ಕೊರಲ್ ಪರ್ಬ' ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೀಪಾವಳಿಯಲ್ಲಿ 'ಪಾಲೆ ಮರ'ದ ಕೊಂಬೆ ನೆಟ್ಟು, "ಕೂ... ಬಲೀಂದ್ರ" ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾ ಪಾಡ್ದನಗಳ ಮೂಲಕ ದಾನಶೂರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವ 'ಬಲೀಂದ್ರ ಕರೆಪುನೆ' ಆಚರಣೆ ಓಣಂನಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಚೀನವಾದದ್ದು. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಹಾಲಕ್ಕಿ ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಇಂದಿಗೂ 'ಬಲೀಂದ್ರನ ಪದಗಳು' ಎಂಬ ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಓಣಂನ ದೋಣಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ (ವಲ್ಲಂ ಕಲಿ) ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಕ್ರೀಡೆ 'ಕಂಬಳ' ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

(ಗಮನಿಸಿ: ಕೇರಳವು ಓಣಂನಲ್ಲಿ ಅಸುರ ರಾಜನನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಡಹಬ್ಬ ದಸರಾ ಅಸುರನ (ಮಹಿಷಾಸುರ) ವಧೆಯನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದ್ರಾವಿಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಸೋತವರನ್ನೂ ದೈವತ್ವಕ್ಕೇರಿಸಿ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಉದಾತ್ತ ಪರಂಪರೆ ಹೊಂದಿದೆ).

೪. ಓಣಂ ಸಾದ್ಯ (ಭೋಜನ) ಮತ್ತು ಕರುನಾಡಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಶಕ್ತಿ

ಓಣಂ ಹಬ್ಬದ 'ಸಾದ್ಯ' (ಬಾಳೆ ಎಲೆ ಊಟ) ಅಪೂರ್ಣವಾಗುವುದು ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತರು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ. ಓಣಂ ಭೋಜನಕ್ಕೂ, ಕರುನಾಡಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೂ ಅವಿನಾಭಾವ ನಂಟಿದೆ:

• ಬಾಳೆ ಎಲೆ: ಸಾದ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬಾಳೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಗಡಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಚಾಮರಾಜನಗರದ ರೈತರು ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಷಡ್ರಸ ಭೋಜನದ ಶಿಸ್ತು ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ 'ಅನ್ನಬ್ರಹ್ಮ' ಊಟದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹಾಲು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ: ಪಾಯಸಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಲೀಟರ್ ಹಾಲು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ 'ನಂದಿನಿ' (KMF) ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಸಿಹಿಗಾಗಿ ಮಂಡ್ಯದ ರೈತರು ಬೆಳೆದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬೆಲ್ಲ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆ: ಓಲನ್, ಅವಿಯಲ್ ಖಾದ್ಯಗಳಿಗೆ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆ (ತರಕಾರಿ ಕಣಿವೆ) ಭಾಗದ ತರಕಾರಿಗಳು; ತೋರನ್, ಪಚ್ಚಡಿಗಳಿಗೆ ತುಮಕೂರು-ತಿಪಟೂರಿನ (ಕಲ್ಪತರು ನಾಡು) ಕೊಬ್ಬರಿ/ತೆಂಗು; ಹಾಗೂ ಪುಳಿ-ಇಂಜಿಗೆ ಬ್ಯಾಡಗಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಕೊಡಗಿನ ಏಲಕ್ಕಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರಫ್ತಾಗುತ್ತವೆ.
• ಊಟದ ಶೈಲಿ: ಸಾದ್ಯದ ಮತ್ತಾ ಅಕ್ಕಿ (ಕೆಂಪಕ್ಕಿ) ಕರಾವಳಿಯ 'ಕುಚ್ಚಲಕ್ಕಿ'ಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಪಾಯಸದ ಜೊತೆ ಹಪ್ಪಳ ಕಿವುಚಿ ತಿನ್ನುವ ಶೈಲಿ ಮೈಸೂರು-ಉಡುಪಿ ಭೋಜನ ಪದ್ಧತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಊಟದ ನಂತರದ ತಾಂಬೂಲಕ್ಕೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗದ (ಅಡಿಕೆ ನಾಡು) ಅಡಿಕೆಯೇ ಆಧಾರ.

೫. ಹೂವು, ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಂಡಿಗಳು

• ಪೂಕಳಂ: ಓಣಂನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೂವಿನ ರಂಗೋಲಿಗೆ ಟನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಚೆಂಡುಹೂವು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿಯನ್ನು 'ಹೂವಿನ ಕಣಿವೆ' ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆಯಿಂದ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕಸವು ಸೀರೆ: ಕೇರಳಿಗರು ಧರಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ ಅಂಚಿನ 'ಕಸವು' ಸೀರೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಚ್ಚಾ ರೇಷ್ಮೆಯನ್ನು (Raw Silk) ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೇಷ್ಮೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾದ ನಮ್ಮ 'ರಾಮನಗರ'ದಿಂದ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮಂಗಳಸ್ನಾನ: ಓಣಂ ಹಬ್ಬದ ಮಂಗಳಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಉತ್ಪನ್ನ 'ಮೈಸೂರು ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೋಪ್' ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ತೀರ್ಮಾನ: ಓಣಂ ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಆ ಹಬ್ಬದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಜಾಲಾಡಿದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಜಾನಪದ ಆಚರಣೆ (ಕೆರಕ/ಬಲೀಂದ್ರ ಪೂಜೆ), ಹೊಯ್ಸಳ-ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಮೈಸೂರು-ಮಂಡ್ಯದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಶರಣರ ಸಮಾನತೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕಣ್ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಗಡಿಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ, ಮಣ್ಣಿನ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳವನ್ನು ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಬಂಧದಲ್ಲಿ ಬೆಸೆದಿವೆ ಎಂಬುದೇ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಿಗನ ಹೆಮ್ಮೆಯಾಗಿದೆ.