*ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಥಮ ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ತೊಟ್ಟಿಲು:* `ಬಸವಣ್ಣನವರ 'ಅನುಭವ ಮಂಟಪ'ದ ಸಮಗ್ರ ದರ್ಶನ`
`ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Parliament System) ಎಂದರೇನು? ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಅದೇಕೆ ಬೇಕು?`
ಮಾನವಕುಲವನ್ನು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ಪಾರುಮಾಡಿ, ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುವುದೇ ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಂತಿಮ ಉದ್ದೇಶ. `'ಧ್ವನಿಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡುವುದು'` (Giving voice to the voiceless), ನಾಯಕರನ್ನು ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಸಮಾಜವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಕಾಯ್ದೆ-ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಒಂದು ಆದರ್ಶ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕರ್ತವ್ಯ.
ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತು ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶತಮಾನಗಳ ರಕ್ತಪಾತ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಜಗತ್ತು `ಬ್ರಿಟನ್ನ 'ಮ್ಯಾಗ್ನಾ ಕಾರ್ಟಾ'` (Magna Carta - ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೧೫) ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅದಕ್ಕೂ `ಆರು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ (೧೧೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ) ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ 'ಅನುಭವ ಮಂಟಪ' ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಪ್ರಥಮ 'ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಸತ್ತಾಗಿ' ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.`
೧. ಅರ್ಹತೆಯ ಮಾನದಂಡ ಮತ್ತು ಬಿರುದುಗಳ ರದ್ದತಿ (Abolition of Titles)
ಆಧುನಿಕ ಸಂಸತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾಯಿತರಾಗಲು ಆಸ್ತಿ, ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಇದ್ದ ಏಕೈಕ ಮಾನದಂಡ 'ಶುದ್ಧ ನಡವಳಿಕೆ' (ಸದಾಚಾರ) ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮ (ಕಾಯಕ).
ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಇಂದು ೧೮ನೇ ವಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ೮೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಶರಣರು, ಯಾರು ಯಾವ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆಂಬ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಅಳಿಸಲು, ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಜಾತಿ-ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಕಾಯಕವನ್ನೇ (ವೃತ್ತಿ) ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು (ಉದಾ: ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯ, ನುಲಿಯ ಚಂದಯ್ಯ, ಮಡಿವಾಳ ಮಾಚಿದೇವ).
ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯನಾಗಲು ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕಿದ್ದ ನೈತಿಕ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಬಸವಣ್ಣನವರು ತಮ್ಮ ಸಪ್ತಸೂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಹೀಗೆ ಸಾರಿದರು:
"ಕಳಬೇಡ, ಕೊಲಬೇಡ, ಹುಸಿಯ ನುಡಿಯಲು ಬೇಡ, ಮುನಿಯ ಬೇಡ, ಅನ್ಯರಿಗೆ ಅಸಹ್ಯ ಪಡಬೇಡ, ತನ್ನ ಬಣ್ಣಿಸಬೇಡ, ಇದಿರ ಹಳಿಯಲು ಬೇಡ. ಇದೇ ಅಂತರಂಗ ಶುದ್ಧಿ, ಇದೇ ಬಹಿರಂಗ ಶುದ್ಧಿ."
೨. ವರ್ಗ ರಹಿತವಾದ 'ಏಕ ಸದನ', ವಿಐಪಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ತು "ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಲಾರ್ಡ್ಸ್" ಮತ್ತು "ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್" ಎಂದು ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ವರ್ಗ ಭೇದವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, ಅನುಭವ ಮಂಟಪವು ವಿಭಜನೆಯಿಲ್ಲದ 'ಏಕ ಸದನ' (Unicameral System) ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಕೇವಲ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕಾಶ್ಮೀರದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದ ಮಹಾದೇವ ಭೂಪಾಲನು ಸಿಂಹಾಸನ ತ್ಯಜಿಸಿ ಬಂದು 'ಮೋಳಿಗೆ ಮಾರಯ್ಯ'ನಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿಯುವ ಕಾಯಕ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಈ ಮಾಜಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಮ್ಮಾರ (ಮಾದಾರ ಚೆನ್ನಯ್ಯ) ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ಚಾಪೆಯ ಮೇಲೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಿದರು.
ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆಧುನಿಕ ವಿಐಪಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು (VIP Culture) ಅಂದೇ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಿದ ಶರಣರು, ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಷ್ಟೇ ಬಡವನಾಗಿರಲಿ ಆತನನ್ನು 'ಅಯ್ಯಾ' (ಸ್ವಾಮಿ) ಎಂದು ಮರ್ಯಾದೆಯಿಂದಲೇ ಕರೆಯಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮ ತಂದರು:
"ಅಯ್ಯಾ ಎಂದರೆ ಸ್ವರ್ಗ, ಎಲವೋ ಎಂದರೆ ನರಕ."
೩. ಗುಣಪ್ರಭುತ್ವ (Meritocracy), ನಾಯಕರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ
ರಾಜಕೀಯ ಬಹುಮತ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನರ್ಹರನ್ನು ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಆಸನವಾದ 'ಶೂನ್ಯಪೀಠ'ವು ಅಹಂಕಾರದ ನಾಶ ಮತ್ತು ಪರಮ ಜ್ಞಾನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು. ಬಸವಣ್ಣನವರು ತಾವೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗದೆ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿದ್ದ 'ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು'ಗಳನ್ನು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು.
ಬಸವಣ್ಣನವರ ನಡವಳಿಕೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಂತಿರಲಿಲ್ಲ. "ಎನಗಿಂತ ಕಿರಿಯರಿಲ್ಲ, ಶಿವಭಕ್ತರಿಗಿಂತ ಹಿರಿಯರಿಲ್ಲ" ಎಂದು ನುಡಿದ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮಂಟಪದ ಹೊರಗಿಟ್ಟು ಒಳಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಮಂತ ಭಕ್ತನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಬಸವಣ್ಣ ಮರ್ಯಾದೆ ನೀಡಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಮರು "ಭಕ್ತಿಹೀನನನೇಕೆ ಹೊಗಳುವೆ?" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಆಗ ಬಸವಣ್ಣನವರು ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಿದರು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ಅನ್ಯರನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಮೊದಲು 'ಸ್ವಯಂ-ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ'ದಿಂದ (Introspection) ಶುರುವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಬಸವಣ್ಣನವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
"ಲೋಕದ ಡೊಂಕ ನೀವೇಕೆ ತಿದ್ದುವಿರಿ? ನಿಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ತನುವ ಸಂತೈಸಿಕೊಳ್ಳಿ, ನಿಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಮನವ ಸಂತೈಸಿಕೊಳ್ಳಿ..."
೪. ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ನ್ಯಾಯ (Reformative Justice)
ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಆದೇಶವನ್ನು (Party Whip) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ 'ಪಕ್ಷ' ಇರಲಿಲ್ಲ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ತಮ್ಮ 'ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿ'ಯ (Freedom of Conscience) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿತ್ತು.
ಇಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ವೇದ-ಆಗಮಗಳನ್ನು "ವೇದಕ್ಕೆ ಒರೆಯ ಕಟ್ಟುವೆ" ಎಂದು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿತ್ತು (Right to Dissent). ಅಜಗಣ್ಣನ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕ ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಹಿಳೆ, ನಾಯಕ ಬಸವಣ್ಣ / ಪ್ರಭುದೇವರ ನವರ ತಾತ್ವಿಕ ನಿಲುವನ್ನೇ ಕಟುವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು.
ಇದೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅಪರಾಧ ಮುಕ್ತ ಸಮಾಜ ಕಟ್ಟಲು ಶರಣರು ದಂಡನೆಗಿಂತ 'ಸುಧಾರಣಾ ನ್ಯಾಯ'ಕ್ಕೆ (Reformative Justice) ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು. ಬಸವಣ್ಣನವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಕನ್ನ ಹಾಕಲು ಬಂದ ಕಳ್ಳನನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ಹಾಕುವ ಬದಲು, ಆತನನ್ನು 'ದೇವಾ' ಎಂದು ಗೌರವಿಸಿ ಮನಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡಿದರು.
"ಕತ್ತಲ ಮನೆಯಲಿ ಕದ್ದೊಯ್ಯ ಬಂದವರನಾರೆಂದು ಬೇಡ, ನಮ್ಮ ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವರಲ್ಲದೆ ಮತ್ತಾರೂ ಅಲ್ಲ..."
೫. ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ: ೮೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ 'ಮೀಸಲಾತಿ ಇಲ್ಲದ' ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸತ್ತುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದವು. ಆದರೆ ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ, ಆಯ್ದಕ್ಕಿ ಲಕ್ಕಮ್ಮ ಸೇರಿದಂತೆ ೩೩ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶರಣೆಯರು ಯಾವುದೇ ಕೃತಕ ಮೀಸಲಾತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಪುರುಷರ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯು ತನ್ನ ದೇಹ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಮೇಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕನ್ನು (Bodily Autonomy) ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ವಾದಿಸಿ, ಸ್ತ್ರೀವಾದದ (Feminism) ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದಳು.
೬. ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ: ಕಾಯಕ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹ
ಆಧುನಿಕ ಸಂಸದರು ಸರ್ಕಾರದ ಬೊಕ್ಕಸದಿಂದ ಭತ್ಯೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ಯಾವೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನೂ ಭತ್ಯೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಗಸನವರೆಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ 'ಕಾಯಕ'ದಿಂದಲೇ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. "ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ" ಎಂಬುದು ಶ್ರಮಿಕ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಘನತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.
'ದಾಸೋಹ' ತತ್ವವು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಸಂಪತ್ತಿನ ಹಂಚಿಕೆ (Voluntary Wealth Distribution) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಯ್ದಕ್ಕಿ ಮಾರಯ್ಯ ಅತಿಯಾಗಿ ಅಕ್ಕಿ ತಂದಾಗ, ಆತನ ಪತ್ನಿ ಲಕ್ಕಮ್ಮ "ಇದು ರಾಜನ ದುರಾಸೆ, ದಾಸೋಹಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟೇ ಸಾಕು" ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಕ್ರೋಢೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆದು ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದರು.
*೭. ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ 'ಲಿಖಿತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವಿಧಾನ'*
ಅನುಭವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ 'ಗುಪ್ತ ಸಭೆ'ಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು 'ವಚನ'ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಾಳೆಗರಿಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು `ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಪ್ರಥಮ 'ಲಿಖಿತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವಿಧಾನ'`. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಡುಭಾಷೆಯಾದ 'ಕನ್ನಡ'ದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿ, `ಜ್ಞಾನದ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ` (Democratization of Knowledge) ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಗಣ್ಯರು ಬರೆದರೆ, ಶರಣರ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅಗಸ, ಚಮ್ಮಾರ, ಕ್ಷೌರಿಕರೇ ಮುಂತಾದ ಶ್ರಮಿಕರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬರೆದರು (Participatory Literature).
*೮. ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ, ಸ್ವಯಂ-ಪೌರೋಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ*
ಶರಣರು "ದೇಹವೇ ದೇಗುಲ" ಎಂದು ಸಾರುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಅಂಗೈಗೆ 'ಇಷ್ಟಲಿಂಗ'ವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ದೇವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಯಾವ ಮಂತ್ರ ಅಥವಾ 'ಮಧ್ಯವರ್ತಿ'ಗಳ (ಪುರೋಹಿತರ) ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಭಕ್ತನೇ ತನ್ನ ಪೂಜಾರಿ ಎಂಬ 'ಸ್ವಯಂ-ಪೌರೋಹಿತ್ಯ'ದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ `ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ` ವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಹಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ ಶರಣರು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬಿತ್ತಿದರು.
*೯. ಜಾತಿ ವಿನಾಶ ಮತ್ತು ನೈಜ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ*
ಕೇವಲ ಭಾಷಣದ ಮೂಲಕ ಸಮಾನತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರಿತಿದ್ದ ಶರಣರು, ಮೇಲ್ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಜಾತಿ ಎನ್ನಲಾದವರೊಡನೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತು 'ಸಹಭೋಜನ' ಮಾಡಿದರು. ವರ್ಣಾಶ್ರಮದ ಉಕ್ಕಿನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಒಡೆಯಲು, ಮಧುವರಸ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣ) ಮತ್ತು ಹರಳಯ್ಯ (ದಲಿತ) ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವೆ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹವನ್ನು (Inter-caste Marriage) ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ.
*೧೦. 'ಜಂಗಮ' ಶಕ್ತಿ, ಸಂವಿಧಾನದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ವಲಸೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶ*
"ಸ್ಥಾವರಕ್ಕಳಿವುಂಟು ಜಂಗಮಕ್ಕಳಿವಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ವಚನವು, ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಗಳು ಕುಸಿಯುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಜನಸಮುದಾಯ (ಜಂಗಮ) ಶಾಶ್ವತ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಬಿಜ್ಜಳ ಮಹಾರಾಜನು ಹರಳಯ್ಯ ಮತ್ತು ಮಧುವರಸರಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ನೀಡಿದಾಗ, ಬಸವಣ್ಣನವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ತೊರೆದರು.
ಆದರೆ ಕ್ರಾಂತಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಬಿಜ್ಜಳನ ಸೈನಿಕರು ಶರಣರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಶರಣರು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ತಾವು ರಚಿಸಿದ 'ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ'ವೆಂಬ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ತಾಳೆಗರಿಗಳ ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು, ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗದ ಬೆಲೆ ತೆತ್ತು ಅರಣ್ಯದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ "ಉಳವಿ"ಯತ್ತ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಿಂತ, ಭವಿಷ್ಯದ ಜನಾಂಗಕ್ಕಾಗಿ 'ಸಂವಿಧಾನದ ರಕ್ಷಣೆ' ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆಯು (Preamble) ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಾತೃತ್ವವನ್ನು ಸಾರುವ ೮೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ, ಬಸವಣ್ಣನವರ "ಇವನಾರವ, ಇವನಾರವನೆಂದೆನಿಸದಿರಯ್ಯಾ, ಇವ ನಮ್ಮವ..." ಎಂಬ ವಚನವು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅತಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಹೋದರತೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಇತಿಹಾಸದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಸತ್ತುಗಳು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹಣ ಒದಗಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾದರೆ, ಅನುಭವ ಮಂಟಪವು ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ "ಸಕಲ ಜೀವಾತ್ಮರಿಗೆ ಲೇಸನೇ ಬಯಸುವ..." ಮೂಲಕ 'ವಿಶ್ವಮಾನವ ತತ್ವ'ವನ್ನು (Universal Humanism) ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು.
*ತೀರ್ಮಾನ:*
ಬಸವಣ್ಣನವರ ಅನುಭವ ಮಂಟಪವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಅಳಿಸಿ (ಶೂನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆ), ಕಾಯಕ-ದಾಸೋಹದ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಾನತೆ ತಂದು, ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಲ್ಲದ ಪೂಜಾ ಹಕ್ಕು ನೀಡಿ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಧ್ವನಿಯಾದ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಥಮ 'ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ'ದ (Welfare State) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವಾಗಿತ್ತು.
ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಾಧಿಸಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿರುವ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆಶಯಗಳನ್ನು, ಶರಣರು ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದರು.
ಇದೇ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ಅನನ್ಯತೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ!
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳಿಲ್ಲ:
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ